Tehran vừa gửi Washington bản kế hoạch ba giai đoạn nhằm hạ nhiệt căng thẳng, tập trung vào an ninh hàng hải và kiểm soát chương trình hạt nhân.
- Gánh nặng vô hình khi bỗng chốc trở thành hiện tượng mạng
- Quảng Trị: Người cha dũng cảm tử vong sau khi cứu con đuối nước
- Hàng vạn người đổ về cầu Rồng xem chương trình nghệ thuật tối 02/5
Đề xuất của Iran: Lộ trình ba bước từ quân sự đến hạt nhân
Thông qua trung gian Pakistan, Tehran ngày 3/5 đã chuyển đến Washington một bản dự thảo gồm 14 điểm quan trọng nhằm hạ nhiệt căng thẳng khu vực và tái cấu trúc việc giám sát hạt nhân. Giai đoạn đầu tiên của kế hoạch tập trung vào việc chuyển đổi lệnh ngừng bắn hiện tại thành thỏa thuận kết thúc thù địch vĩnh viễn trong vòng 30 ngày. Đề xuất cũng bao gồm một hiệp ước không xâm chiếm khu vực, liên đới đến cả các đồng minh của Iran và Israel nhằm thiết lập môi trường hòa bình bền vững.
Bên cạnh cam kết quân sự, dự thảo đề xuất các bước cụ thể để dần mở cửa lại eo biển Hormuz và nới lỏng các hạn chế hàng hải đối với Iran. Tehran cũng đề nghị giảm bớt các hoạt động quân sự tại các vùng biển xung quanh để đảm bảo an ninh vận tải năng lượng toàn cầu. Đây được xem là nỗ lực nhằm tháo gỡ sự bế tắc trong giao thương quốc tế vốn bị ảnh hưởng nặng nề bởi các xung đột vũ trang và lệnh trừng phạt trong thời gian qua.
Giai đoạn thứ hai tập trung vào chương trình hạt nhân với cam kết đóng băng làm giàu uranium trong tối đa 15 năm. Sau thời gian này, Iran sẽ quay lại mức làm giàu hạn chế 3,6% theo các tiêu chuẩn quốc tế trước đây, nhưng kiên quyết không tháo dỡ cơ sở hạ tầng hiện có. Tehran sẵn sàng thảo luận về việc xuất khẩu hoặc tái chế kho dự trữ uranium hiện tại, đồng thời yêu cầu một cơ chế dỡ bỏ trừng phạt rõ ràng gắn liền với các cột mốc tuân thủ cụ thể.
Phản ứng của Washington và thách thức đối với an ninh khu vực
Giai đoạn cuối cùng của kế hoạch hướng tới một cuộc đối thoại chiến lược giữa Iran và các quốc gia Ả Rập để xây dựng khung an ninh toàn diện cho Trung Đông. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump cho biết ông chưa hài lòng với văn bản này vì cho rằng Iran vẫn chưa trả một cái giá đủ lớn cho những hành động đã gây ra,. Ông khẳng định sẽ sớm xem xét kỹ lưỡng kế hoạch nhưng khả năng chấp nhận là rất thấp trong bối cảnh hiện tại.
Những tuyên bố của ông Trump diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Israel đã tạm dừng không kích Iran từ bốn tuần trước nhưng vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng. Tổng thống Mỹ vẫn để ngỏ khả năng tái khởi động các cuộc tấn công quân sự nếu phía Iran không có những hành vi phù hợp. Cuộc chiến này đã gây ra sự gián đoạn lớn nhất cho nguồn cung năng lượng toàn cầu, dấy lên lo ngại về một cuộc suy thoái kinh tế diện rộng trên quy mô toàn thế giới.
Về phía Tehran, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhận định rằng không gian ra quyết định của Nhà Trắng hiện đang bị thu hẹp đáng kể,. Họ cho rằng Mỹ đang đứng trước hai lựa chọn khó khăn: hoặc tiến hành một chiến dịch quân sự không khả thi, hoặc chấp nhận một thỏa thuận không như mong muốn. Với việc đệ trình đề xuất toàn diện này, Iran được cho là đã chủ động đẩy trách nhiệm quyết định tương lai cuộc xung đột về phía đối phương.
Theo: Báo Dân trí
