Theo thông tin tình báo Mỹ, chương trình hạt nhân Iran gần như không bị ảnh hưởng sau hai tháng xung đột căng thẳng với các đợt không kích quy mô lớn.
- Mỹ-Iran: Hải quân Hoa Kỳ bắn chìm tàu Iran tại eo biển Hormuz
- Giá vàng hôm nay rơi tự do khiến nhà đầu tư “đứng ngồi không yên”
- Thu hồi tài sản 10 tỷ đồng trong vụ cướp 23 vòng vàng tại Bắc Ninh
Đánh giá chương trình hạt nhân Iran qua lăng kính tình báo Mỹ
Dựa trên các báo cáo tình báo mới nhất từ Mỹ, chương trình hạt nhân của Tehran được ghi nhận là gần như không có sự sụt giảm đáng kể nào về quy mô cũng như năng lực phát triển. Ngay cả khi Mỹ và Israel đã thực hiện hàng loạt đợt tấn công nhắm vào các cơ sở quân sự và một số điểm nút hạt nhân quan trọng trong hai tháng qua, bộ máy kỹ thuật của Iran vẫn đứng vững. Các nguồn tin thạo tin khẳng định rằng những nỗ lực quân sự này chưa mang lại kết quả như kỳ vọng trong việc làm tê liệt hệ thống hạt nhân của quốc gia vùng Vịnh này.
Số liệu thực tế cho thấy thời gian cần thiết để Iran chế tạo vũ khí hạt nhân vẫn được giữ nguyên so với thời điểm mùa hè năm ngoái, một dấu hiệu cho thấy các hạ tầng cốt lõi vẫn còn nguyên vẹn. Trước khi nổ ra cuộc chiến ngắn ngày vào tháng 6/2025, các chuyên gia đánh giá Iran có thể sản xuất đủ uranium cấp độ bom chỉ trong vòng từ 3 đến 6 tháng. Mặc dù các cuộc không kích sau đó đã tạm thời đẩy mốc thời gian này lên khoảng 9 tháng đến một năm, nhưng tốc độ phục hồi của Iran đã nhanh chóng đưa mọi thứ trở lại quỹ đạo ban đầu.
Việc phá hủy các tổ hợp hạt nhân lớn như Natanz hay Isfahan chỉ mang tính chất trì hoãn nhất định mà không thể xóa bỏ hoàn toàn nền tảng vật chất và kho uranium đã tích lũy. Các cơ quan chức năng tin rằng việc ngăn chặn triệt để chương trình này đòi hỏi một giải pháp phức tạp hơn là chỉ sử dụng hỏa lực từ trên không, nhất là khi Iran đã có những phương án dự phòng hiệu quả. Tình hình hiện tại đang đặt ra những bài toán hóc búa cho giới hoạch định chính sách quốc tế trong việc tìm kiếm một thỏa thuận thực chất hơn.
Uranium làm giàu và thách thức đối với nỗ lực ngăn chặn
Cơ quan giám sát quốc tế hiện đang đối mặt với khó khăn lớn khi không thể xác định vị trí của khoảng 440kg uranium đã được làm giàu ở mức độ 60%. Số vật liệu này được cho là đang ẩn giấu trong các hệ thống đường hầm kiên cố bên dưới Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Isfahan, nơi các thanh sát viên đã bị từ chối tiếp cận. Với trữ lượng uranium làm giàu cao hiện có, giới chuyên môn ước tính Iran có thể sản xuất đủ vật liệu cho ít nhất 10 quả bom nguyên tử nếu tiếp tục các hoạt động làm giàu thêm.
Chuyên gia phân tích Eric Brewer chỉ ra rằng các cuộc tấn công vừa qua của Mỹ không ưu tiên hàng đầu vào các cơ sở hạt nhân, dẫn đến việc vật liệu hạt nhân vẫn chưa bị tổn hại. Phần lớn các kho lưu trữ quan trọng nằm sâu dưới lòng đất, ở những độ cao và vị trí mà các loại bom đạn thông thường khó lòng xuyên tới được. Điều này giải thích tại sao các đánh giá tình báo về tiềm năng hạt nhân của Tehran vẫn không có sự thay đổi đáng kể dù chiến sự diễn ra ác liệt.
Trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn đã có hiệu lực từ đầu tháng 4, chính quyền Mỹ vẫn kiên trì mục tiêu ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí nguyên tử thông qua các kênh đàm phán. Tuy nhiên, những kịch bản quân sự mạo hiểm hơn như tiến hành các cuộc đột kích trên bộ để thu giữ uranium làm giàu vẫn đang được cân nhắc nghiêm túc. Đây là những bước đi đầy rủi ro nhưng cho thấy sự bế tắc của các giải pháp ngoại giao và không kích tầm xa trong việc xử lý triệt để vấn đề này.
Theo: Báo Dân trí
