Iran chính thức hóa việc kiểm soát eo biển Hormuz qua một cơ quan mới, buộc các tàu quốc tế phải khai báo chi tiết hành trình và nộp phí lưu thông.
- Tìm về nguồn gốc con người trong ngày giỗ tổ Hùng Vương
- Học tiếng Trung: Mỗi ngày 10 từ vựng có trong sách Chuyển Pháp Luân – P3
- Lời nói mang thiện tâm- Bí quyết giúp viên ngọc quý trong con tỏa sáng
Eo biển Hormuz và cơ chế kiểm soát mới của Tehran
Theo thông tin từ đài Press TV, ngày 05/5 Iran đã thành lập Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) để trực tiếp quản lý tàu thuyền qua lại. Quy trình mới yêu cầu các hãng tàu phải điền vào biểu mẫu điện tử gồm hơn 40 mục chi tiết về hàng hóa, thủy thủ đoàn và chủ sở hữu. Đây được xem là bước đi nhằm cụ thể hóa và thể chế hóa các hoạt động kiểm tra vốn đã được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) thực hiện không chính thức trước đó.
Việc chính thức hóa quy trình này cho thấy tham vọng của Tehran trong việc duy trì sự kiểm soát lâu dài tại một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới. Các chuyên gia hàng hải nhận định rằng, việc yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết và áp đặt mã phê duyệt từ IRGC giúp Iran bình thường hóa quyền kiểm soát thực tế trên thực địa. Lãnh đạo tối cao Iran cũng đã bày tỏ tầm nhìn về một trật tự khu vực mới, nơi các thế lực bên ngoài không còn cơ hội can thiệp vào vùng biển này.
Các tàu sau khi được cấp phép buộc phải di chuyển theo một lộ trình cố định nằm giữa đảo Qeshm và Larak, sát bờ biển Iran. Điều này cho phép Tehran giám sát chặt chẽ mọi biến động và tăng cường năng lực kiểm soát đối với dòng chảy thương mại toàn cầu. Thêm vào đó, việc xuất hiện các yêu cầu về phí lưu thông càng khẳng định nỗ lực của Iran trong việc biến quyền kiểm soát eo biển thành một công cụ chiến lược và kinh tế mạnh mẽ.
Phản ứng của cộng đồng quốc tế trước rào cản pháp lý
Nhiều chuyên gia luật pháp quốc tế cho rằng hành động của Iran đang đi ngược lại Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Theo quy định, eo biển Hormuz là tuyến đường biển quốc tế, nơi mọi tàu thuyền đều có quyền quá cảnh liên tục và không bị cản trở. Việc Iran đơn phương đặt ra các điều kiện về thẩm định hồ sơ hay thu phí bị coi là hành vi xâm phạm tự do hàng hải và đe dọa sự ổn định của an ninh năng lượng toàn cầu.
Trước tình hình này, các quốc gia vùng Vịnh như Qatar, Saudi Arabia cùng với Mỹ đã đưa ra dự thảo yêu cầu Iran tạo điều kiện cho các hành lang nhân đạo. Cộng đồng quốc tế bày tỏ lo ngại sâu sắc về việc hàng nghìn thủy thủ dân sự đang bị kẹt giữa các vòng xoáy chính trị. Mỹ cũng đã gia tăng sức ép bằng cách phong tỏa các cảng biển của Iran và triển khai các chiến dịch hộ tống tàu thương mại nhằm đảm bảo luồng lưu thông không bị gián đoạn hoàn toàn.
Hiện nay, ước tính có khoảng 1.000 tàu và 20.000 thủy thủ đang rơi vào tình trạng mắc kẹt do sự đối đầu giữa các bên tại vùng Vịnh. Nếu tình trạng kiểm soát ngặt nghèo này kéo dài, lưu lượng tàu thuyền khó có thể trở lại mức bình thường như trước xung đột. Các bên liên quan đang nỗ lực tìm kiếm những thỏa thuận mới, tuy nhiên căng thẳng vẫn duy trì ở mức cao khi Iran kiên quyết thực thi các biện pháp quản lý mới tại eo biển.
Theo: VnExpress
