Sau 3 tháng không kích ông Trump đạt thỏa thuận sơ bộ với Tehran, liệu các mục tiêu chiến lược về hạt nhân và tên lửa của Mỹ đã thực sự hoàn tất hay chưa?
- Sầu riêng miền Tây gặp thách thức từ dư lượng kim loại nặng
- Hải Phòng: Bắt ba cựu công nhân trộm lô pin trị giá 3,7 tỷ đồng
- Nguy cơ mạng với trẻ em: Những tổn thương tâm lý và giải pháp can thiệp
Xung đột Mỹ-Iran và sự suy giảm năng lực quân sự
Mỹ cùng Israel bắt đầu chiến dịch không kích Iran vào ngày 28/02, tổng thống Donald Trump đặt mục tiêu phá hủy kho tên lửa hành trình của đối phương. Ông cũng muốn đảm bảo Tehran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân, các mục tiêu này được đề ra ngay khi cuộc chiến vừa nổ ra. Mỹ muốn ngăn chặn rủi ro từ vũ khí tầm xa của đối thủ. Sau 3 tháng giao tranh, một thỏa thuận hòa bình sơ bộ đã được lập, chiến dịch quân sự này làm thay đổi cục diện tại khu vực này.
Khoảng 1/3 kho vũ khí của Iran bị tiêu diệt trong tháng đầu tiên, một phần ba khác có thể đã bị hư hại hoặc chôn vùi. Đô đốc Brad Cooper khẳng định năng lực sản xuất quân sự đã bị lùi, Mỹ cùng đồng minh đánh chặn thành công hơn 1.500 tên lửa tầm xa. Họ cũng phá hủy 6.000 máy bay không người lái tự sát Shahed của Iran, các chuyên gia nhận định kho dự trữ của Tehran đã giảm đáng kể, tuy nhiên số tên lửa còn lại chính xác vẫn chưa được công bố.
Iran tổn thất 161 tàu hải quân cùng 82% hệ thống phòng không hiện có, không quân nước này gần như không còn thực hiện bất kỳ chuyến bay nào. Trước đó họ từng thực hiện tới 100 chuyến bay chiến đấu mỗi ngày, tuy nhiên Tehran vẫn gây rối tại eo biển Hormuz bằng các tàu siêu tốc. Họ sử dụng mìn và tên lửa để đe dọa các tàu hàng, họ cũng tiếp tục phóng loạt tên lửa vào Kuwait và Bahrain ngày 6/6, các đòn tấn công này không gây ra bất kỳ thiệt hại lớn nào.
Thách thức về vũ khí hạt nhân cùng các lực lượng ủy nhiệm
Năng lực hạt nhân của Iran không thay đổi đáng kể sau cuộc xung đột, tình báo Mỹ nhận định Tehran cần chưa đầy một năm để sản xuất vũ khí. Con số này tương đương với đánh giá sau các vụ tấn công hồi tháng 6/2025 Tehran khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ phục vụ mục đích hòa bình. Tuy nhiên Washington vẫn luôn nghi ngờ về những ý định thực sự của Iran, phía Mỹ muốn kiểm soát chặt chẽ các hoạt động làm giàu của đối phương, chương trình này vẫn là ưu tiên hàng đầu trong các chính sách đối ngoại.
Uranium làm giàu hiện là tâm điểm của thỏa thuận khung ngày 19/6, ông Trump yêu cầu Iran chuyển toàn bộ số uranium đã làm giàu ra ngoài. Lãnh tụ Mojtaba Khamenei khẳng định nhiên liệu hạt nhân không được rời lãnh thổ, người phát ngôn Esmaeil Baghaei xác nhận hai bên đã ký bản ghi nhớ. Đây là bước tiến quan trọng bằng hình thức kỹ thuật số để chấm dứt chiến, các nhà đàm phán đang nỗ lực tìm giải pháp cho vấn đề Uranium, thỏa thuận hòa bình lâu dài phụ thuộc rất nhiều vào kết quả lần này.
Mạng lưới ủy nhiệm tại Iraq, Lebanon hay Yemen hiện kém hiệu quả hơn trước, việc Israel tiêu diệt thủ lĩnh Hamas sau vụ 7/10/2023 làm suy yếu tổ chức này. Assad sụp đổ tại Syria năm 2024 cũng đã cắt đứt nhiều nguồn cung, lệnh trừng phạt kinh tế khiến Tehran khó tài trợ tài chính cho các nhóm. Khả năng cung cấp vũ khí tiên tiến cho các lực lượng này bị giảm, Iran không cho thấy sự sẵn lòng chấm dứt hỗ trợ cho các nhóm, tuy nhiên sự suy yếu của mạng lưới này đã được xác nhận.
Minh Thu (tổng hợp)
