Một đợt nắng nóng lịch sử đang bao trùm châu Âu, khiến hàng trăm người tử vong tại Tây Ban Nha, Pháp và Italy trong vòng chưa đầy một tuần.
- Hai chị em tử vong do đuối nước tại ao cạnh nhà
- Giá xăng giảm 5 kỳ liên tiếp, xăng E5 xuống dưới 20.000 đồng mỗi lít
- Quả bóng “Bàn tay của Chúa” lên sàn đấu giá, dự kiến hơn 240 tỉ đồng
Tây Ban Nha ghi nhận 212 ca tử vong chỉ trong 4 ngày, trong khi Pháp có ít nhất 48 người chết đuối khi tìm cách giải nhiệt và thêm 3 trẻ nhỏ tử vong trong xe ô tô bị bỏ lại dưới nắng. Italy xác nhận ít nhất 5 ca thiệt mạng, trong đó có một công nhân vườn nho, một lao động trang trại và một người vô gia cư — những nhóm người ít có khả năng tự bảo vệ nhất trước nhiệt độ cực đoan.
Nguyên nhân trực tiếp là một “vòm nhiệt” — vùng áp cao hoạt động như chiếc nắp nồi, giữ nhiệt lại thay vì để nó thoát ra ngoài. Các nhà khoa học khí hậu xác định đây không phải hiện tượng hoàn toàn tự nhiên: cuộc khủng hoảng khí hậu do con người gây ra đang khuếch đại cả cường độ lẫn tần suất của những vòm nhiệt như thế này.
Các kỷ lục nhiệt độ tháng 6 bị phá vỡ liên tiếp tại nhiều quốc gia. Vương quốc Anh ghi nhận mức nhiệt xấp xỉ 37 độ C tại thị trấn Merryfield, phía tây nam nước Anh, vượt kỷ lục 35,6 độ C được thiết lập cách đây 50 năm. Thụy Sĩ đo được 38 độ C vào ngày 25/6 — cao nhất trong lịch sử tháng 6 của nước này.
Pháp chịu đựng ngày nóng nhất trong lịch sử vào 24/6, với nhiệt độ tại Paris và nhiều khu vực chạm mức 40 độ C, tiếp theo là đêm nóng nhất từng được ghi nhận từ 24/6 sang 25/6. Nhiệt độ cao về ban đêm đặc biệt nguy hiểm vì nó triệt tiêu cơ hội phục hồi của cơ thể sau những giờ ban ngày cực đoan. Cơ quan khí tượng quốc gia Pháp đã ban hành cảnh báo đỏ cho 72 trong số 96 vùng lãnh thổ — mức cảnh báo nghiêm trọng nhất — và dự báo nhiệt độ trên 38 độ C sẽ tiếp tục bao phủ toàn quốc.
Tây Ban Nha trải qua hai ngày đầu tuần là những ngày tháng 6 nóng nhất trong lịch sử, với nhiệt độ cao hơn 7,1 độ C so với mức trung bình nhiều năm. Vương quốc Anh kéo dài cảnh báo nắng nóng cực đoan màu đỏ sang ngày 26/6, đánh dấu chuỗi 3 ngày liên tiếp duy trì mức cảnh báo cao nhất — điều hiếm khi xảy ra trong lịch sử khí tượng nước này. Bỉ cũng phát cảnh báo nắng nóng hiếm gặp trong cùng thời điểm.
Khối khí nóng đang dịch chuyển chậm về phía đông. Đức dự báo đỉnh điểm nắng nóng vào ngày 27/6 với nhiệt độ nhiều thành phố chạm 40 độ C; Ba Lan, Hungary và Croatia nằm trong danh sách các nước tiếp theo phải đối phó với điều kiện khắc nghiệt. Phần lớn tuần tới, Đông Âu vẫn sẽ chịu nhiệt độ cao hơn 5–10 độ C so với trung bình, trong khi Anh và Pháp mới bắt đầu hạ nhiệt rõ rệt từ ngày 28/6.
Con số tử vong hiện tại phản ánh khoảng cách giữa mức độ nguy hiểm của đợt nóng và năng lực thích ứng thực tế của các hệ thống y tế, hạ tầng đô thị và chính sách bảo vệ lao động tại châu Âu — một lục địa mà theo dữ liệu đã được công bố, khoảng 80% hộ gia đình không có điều hòa không khí.
Thanh Tâm (tổng hợp)
