Mỹ không kích Iran tại eo biển Hormuz sau vụ tàu hàng bị tấn công

Quân đội Mỹ hôm 26/6 không kích các kho tên lửa, căn cứ UAV và trạm radar ven biển của Iran quanh eo biển Hormuz, sau khi Tehran bị cáo buộc dùng UAV tấn công tàu hàng thương mại — động thái mà Washington gọi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận các cuộc tấn công nhắm vào địa điểm lưu trữ tên lửa, thiết bị bay không người lái và trạm radar ven biển của Iran. Đây là lần đầu tiên xảy ra sự cố nghiêm trọng như vậy kể từ khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ (MOU) nhằm mở cửa eo biển Hormuz và mở đường cho các đàm phán về chương trình hạt nhân Iran.

Ngòi nổ của đợt không kích này là vụ Iran bị cáo buộc phóng ít nhất 4 UAV vào các tàu đang di chuyển qua eo biển Hormuz hôm 25/6. Tổng thống Donald Trump viết trên Truth Social rằng một UAV đã đâm trúng một tàu chở hàng lớn, ba chiếc còn lại bị bắn hạ, và khẳng định đây là “vi phạm rõ ràng đối với thỏa thuận ngừng bắn”.
Thông cáo của CENTCOM mô tả hành vi của Iran là “gây hấn vô cớ nhắm vào tàu vận tải thương mại”, đồng thời nêu rõ điều này vi phạm các điều khoản của MOU. Tuy nhiên, bản ghi nhớ này không đưa ra các điều kiện chi tiết để thực thi, một khoảng trống mà cả hai bên hiện diễn giải theo hướng khác nhau.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã đẩy lùi cuộc tấn công của Mỹ vào Sirik, khu vực ven biển gần eo biển Hormuz, và tuyên bố sẽ có phản ứng “nhanh chóng, mạnh mẽ và dứt khoát”. Trước đó một ngày, IRGC cảnh báo các tàu thuyền chỉ được phép qua lại an toàn theo tuyến đường do Iran chỉ định — thách thức trực tiếp tuyên bố của ông Trump rằng eo biển đã “tự do và rộng mở”.

Khoảng cách giữa lời tuyên bố và thực tế điều hành eo biển Hormuz hiện rất rõ. Ông Trump khẳng định tàu bè qua lại sẽ được miễn phí, trong khi Tehran vẫn giữ lập trường có quyền thu phí. Khi được hỏi liệu Iran có phải chịu hậu quả không, ông Trump chỉ nói với phóng viên: “Các bạn sẽ biết thôi.”

Chính ông Trump cũng thừa nhận rằng xung đột nếu tiếp diễn có thể dẫn đến “thảm họa kinh tế”, nhưng vẫn nhận định Iran còn giữ lại một phần năng lực quân sự sau nhiều tháng chiến tranh. “Chúng ta vẫn còn một cuộc chiến phía trước. Họ có một số năng lực, không nhiều. Họ không hề chiến thắng hay gì cả, nhưng họ có một số năng lực, họ vẫn có thể nổ súng”, ông phát biểu.

Vũ Phượng (tổng hợp)