Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư số 30/2026 cho phép chủ xe dùng dữ liệu tích hợp trên VNeID, VNeTraffic để thay thế giấy tờ khi đăng kiểm, đồng thời bãi bỏ thủ tục cải tạo đối với hàng loạt linh kiện lắp thêm như cản trước, cản sau, giá nóc và cốp nóc.
- Cha dượng lái xe mấy chục km đưa con gái đi thi, xóa 15 năm khoảng cách
- Người phụ nữ dành 16 năm xây dựng câu chuyện văn hóa trà Thái Nguyên
- Ông Trump cảnh báo áp thuế 100% với thuế kỹ thuật số
Thông tư số 30/2026 của Bộ Xây dựng có hiệu lực từ ngày 01/7 thay thế toàn bộ quy định cũ về kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, chứng nhận xe cải tạo và kiểm định khí thải xe máy. Quy định nhắm tới việc giảm giấy tờ cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời chuyển sang quản lý phương tiện bằng dữ liệu số.
Theo thông tư hồ sơ đăng kiểm chỉ bị coi là không đạt khi xe thiếu dữ liệu đăng ký từ cơ quan công an, hoặc dữ liệu đăng ký không khớp với chứng nhận xe hay phương tiện thực tế. Chứng nhận đăng ký xe hoặc giấy hẹn trả chứng nhận có thể tích hợp trên VNeID, VNeTraffic và dữ liệu đăng ký xe được chia sẻ trực tiếp cho cơ quan đăng kiểm khi làm thủ tục.
Phiếu hồ sơ phương tiện từ nay được lập dựa trên cơ sở dữ liệu của Cục Đăng kiểm Việt Nam, theo nguyên tắc mỗi xe chỉ có một hồ sơ duy nhất. Việc tra cứu, đối soát dữ liệu chuyển sang môi trường số; những hồ sơ đã được chia sẻ từ Trung tâm dữ liệu quốc gia thì người dân không phải nộp hay xuất trình lại. Quy định báo cáo định kỳ về công tác kiểm định, chứng nhận cải tạo tại các cơ sở đăng kiểm cũng bị bãi bỏ.
Cơ chế đăng và gỡ thông tin phương tiện vi phạm được triển khai từ Nghị định 166/2024 tiếp tục được kế thừa và hoàn thiện. Cơ sở đăng kiểm có thể nhận diện xe vi phạm, kể cả xe đã kiểm định nhưng không đạt, để phối hợp với cơ quan đăng ký xe và cơ quan xử lý vi phạm.
Việc đăng gỡ thông tin được phân theo hai nhóm trách nhiệm UBND cấp tỉnh, thành phố phân công cơ quan chuyên môn xử lý các trường hợp theo yêu cầu tố tụng hoặc khi chủ xe chưa hoàn thành nghĩa vụ xử phạt hành chính; cơ sở đăng kiểm trực tiếp xử lý các trường hợp như chứng nhận đăng ký không khớp biển số, nghi giả giấy tờ, hoặc xe có dấu hiệu chưa khắc phục sau khi nhà sản xuất công bố triệu hồi.
Thông tư mở rộng diện được cấp lại tem kiểm định áp dụng cho xe đổi chứng nhận đăng ký, đổi biển số, hoặc chuyển đổi giữa hình thức kinh doanh và không kinh doanh vận tải. Từ 01/01/2027 xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD) sẽ phải kiểm tra phanh trên thiết bị chuyên dụng riêng cho loại xe này tại các cơ sở đã được trang bị nhằm tăng độ chính xác đo kiểm và giảm rủi ro cho hệ truyền động.
Nhiều hạng mục lắp thêm như ốp sườn, cản trước, cản sau, giá nóc, cốp nóc hay thay bóng đèn cùng công suất nay không còn bị coi là cải tạo xe, miễn là linh kiện do nhà sản xuất hoặc đại lý ủy quyền cung cấp. Thông tư cũng làm rõ nguyên tắc xác định xe cải tạo trong đó xe sau cải tạo không được giảm khối lượng toàn bộ so với trước trừ trường hợp bắt buộc theo giới hạn tải trọng trục.
Một số trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế cải tạo; gồm thay cụm đèn đã hợp quy, xe tải tự đổ tự nguyện giảm thể tích thùng hàng hoặc lắp/tháo thiết bị cảnh báo bỏ quên trẻ em. Ngược lại cơ sở cải tạo và đăng kiểm phải chịu trách nhiệm cao hơn với yêu cầu lập biên bản kiểm tra hồ sơ thiết kế, chụp ảnh xe tại xưởng và cân khối lượng, phân bố tải trọng cho mọi xe cải tạo.
Theo Ban soạn thảo thông tư giúp giảm giấy tờ phải nộp, mở rộng dùng dữ liệu điện tử và bổ sung nhiều trường hợp miễn cải tạo, miễn hồ sơ thiết kế. Với cơ quan quản lý, đây là nền tảng pháp lý để kiểm soát xe vi phạm, xe bị triệu hồi và xe cải tạo bằng dữ liệu số đồng thời chuẩn bị cho việc triển khai kiểm định khí thải xe máy trong thời gian tới.
Minh Thu (tổng hợp)
