Nghiên cứu đăng trên tạp chí Oncotarget xác nhận chiết xuất từ rễ bồ công anh (DRE) tiêu diệt hơn 95% tế bào ung thư đại trực tràng trong điều kiện phòng thí nghiệm, song các chuyên gia cảnh báo kết quả này chưa được kiểm chứng trên cơ thể người.
- Phan Thành Muôn và đồng phạm hầu tòa vì khai thác khoáng sản trái phép
- Nam MC mất tích được xác định qua bộ xương tại làng đại học
- Hàng loạt luật và quy định mới chính thức có hiệu lực từ tháng 7/202
Thử nghiệm được thực hiện trên các dòng tế bào ung thư đại trực tràng, trong đó chiết xuất rễ bồ công anh kích hoạt quá trình chết theo chương trình (apoptosis) chỉ sau khoảng 48 giờ, trong khi các tế bào khỏe mạnh hầu như không bị ảnh hưởng. Đáng chú ý, hiệu quả này vẫn ghi nhận ở những tế bào mang đột biến gen p53 — một trong những đột biến phổ biến khiến nhiều loại ung thư khó điều trị hơn.
Bồ công anh vốn mọc tự nhiên khắp Việt Nam, lá non được dùng để luộc hoặc nấu canh, rễ và thân xuất hiện trong một số bài thuốc dân gian. Chính phần rễ này đang trở thành đối tượng nghiên cứu của nhiều nhà khoa học nhờ các tín hiệu tích cực trong lĩnh vực điều trị ung thư.
Nhóm nghiên cứu cho biết các hợp chất tự nhiên trong rễ gồm alpha-amyrin, beta-amyrin, lupeol và taraxasterol có khả năng kích hoạt đồng thời nhiều con đường khiến tế bào ung thư tự hủy — thay vì chỉ tác động vào một cơ chế duy nhất. Thử nghiệm trên động vật cũng ghi nhận tốc độ phát triển của các khối u đại trực tràng giảm hơn 90% khi được bổ sung chiết xuất này qua đường uống.
Tuy nhiên, bác sĩ CH Dheeraj, chuyên gia ung bướu tại Bệnh viện SRM Prime (Ấn Độ), nêu rõ giới hạn của kết quả trên: nghiên cứu mới dừng ở phòng thí nghiệm và mô hình động vật, mục tiêu là tìm kiếm hợp chất có tiềm năng phát triển thành thuốc trong tương lai, chứ chưa chứng minh hiệu quả điều trị trên cơ thể người. Khoảng cách giữa hai giai đoạn này là điều các chuyên gia nhấn mạnh cần làm rõ.
Thực tế cho thấy nhiều hoạt chất đạt kết quả ấn tượng trong ống nghiệm nhưng không vượt qua được thử nghiệm lâm sàng vì cơ thể hấp thu kém, chất bị chuyển hóa quá nhanh, hoặc không đạt nồng độ cần thiết tại khối u. Vì vậy, việc uống trà bồ công anh hay dùng thực phẩm chức năng chiết xuất từ loại cây này hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy mang lại hiệu quả tương tự như trong các nghiên cứu, và người bệnh không nên tự ý thay thế phác đồ điều trị đã được bác sĩ chỉ định.
Các chuyên gia nhấn mạnh: ung thư đại trực tràng phát hiện ở giai đoạn đầu có tỷ lệ điều trị thành công rất cao. Những dấu hiệu như thay đổi kéo dài về thói quen đi đại tiện, có máu trong phân, đau bụng dai dẳng, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc thiếu máu thiếu sắt cần được kiểm tra sớm tại cơ sở y tế, đặc biệt với người từ 45 tuổi trở lên hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh này.
Vũ Hiếu (tổng hợp)
