Nghệ An đang sở hữu gần 1.000 loài cây thuốc, song để biến tài nguyên đó thành vùng nguyên liệu quy mô, Hội Nông dân tỉnh đã đứng ra kết nối Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân.
- Áp thấp mới xuất hiện gần Biển Đông, gió mạnh và sóng lớn
- Cửa Lò: Người đàn ông nhận xịt vòi nước sang quán khách vì mâu thuẫn
- Rắn hổ mèo phun độc ẩn mình dưới xe đạp điện ở TPHCM
Tỉnh hiện có khoảng 25% tổng số loài dược liệu của cả nước, tập trung nhiều ở khu vực Tây Nam Nghệ An với các loại quý như sâm Puxailaileng, sâm 7 lá một hoa, hà thủ ô đỏ. Trước thực trạng sản xuất còn manh mún và thiếu liên kết, Hội Nông dân tỉnh đã làm trung gian để Công ty CP Dược liệu Pù Mát và Công ty CP Nam Dược ký kết hợp tác, hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế GACP-WHO.
Trước khi có sự kết nối này, các mô hình trồng dược liệu tại Nghệ An chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, tự phát, đầu ra không ổn định và chất lượng sản phẩm không đồng đều giữa các hộ. Tình trạng này khiến nông dân khó mở rộng diện tích vì thiếu nơi tiêu thụ chắc chắn, trong khi doanh nghiệp lại thiếu vùng nguyên liệu đạt chuẩn để chế biến sâu.
Một số mô hình đã chứng minh hướng đi liên kết có thể mang lại kết quả cụ thể. Hợp tác xã Dược liệu Pù Mát phát triển vùng trồng khoảng 23ha, liên kết với người dân địa phương trồng các cây chủ lực như cà gai leo, dây thìa canh, giảo cổ lam, mướp đắng rừng, cho sản lượng hơn 1.000 tấn mỗi năm. Nhờ được hỗ trợ giống, chuyển giao kỹ thuật và có đầu mối thu mua, sơ chế ổn định, nhiều sản phẩm từ vùng trồng này đã được chuẩn hóa và tham gia chương trình OCOP.
Tại xã Bạch Ngọc, chị Nguyễn Thị Hằng cũng đi theo hướng liên kết sản xuất khi xây dựng vùng nguyên liệu hơn 10ha trồng hương nhu, cỏ mần trầu, sả, tía tô trên đất hoang hóa, đồng thời thu mua dược liệu từ hợp tác xã và nông dân quanh vùng. Từ nguồn nguyên liệu này, chị phát triển hơn 15 dòng sản phẩm thương hiệu F&P Nature, trong đó 10 sản phẩm đã đạt chuẩn OCOP 3 sao, vừa giữ được nguồn gen cây thuốc quý vừa tạo sinh kế tại chỗ.
Trong mô hình hợp tác giữa hai doanh nghiệp do Hội Nông dân kết nối, việc phân vai được xác định rõ: một bên tổ chức sản xuất, bố trí vùng trồng, nhân lực, thu hái và sơ chế; bên còn lại hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng quy trình, đào tạo nhân lực và bao tiêu sản phẩm đạt chuẩn. Ngoài vai trò kết nối doanh nghiệp, Hội còn tuyên truyền, vận động nông dân tham gia liên kết sản xuất, hỗ trợ xây dựng các mô hình kinh tế tập thể và phối hợp tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách.
Ông Nguyễn Viết Hùng, Phó Chủ tịch MTTQ, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Nghệ An, cho biết việc thúc đẩy liên kết bốn nhà trong lĩnh vực dược liệu sẽ giúp nông dân yên tâm mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng thu nhập và phát triển bền vững. Theo ông, khi có doanh nghiệp bao tiêu, có nhà khoa học hỗ trợ kỹ thuật và Nhà nước tạo hành lang pháp lý, người nông dân sẽ không còn “đơn độc” trên thị trường.
Ông Hùng nói thêm: “Ở tầm vĩ mô, phát triển dược liệu đang được hậu thuẫn bởi nhiều chính sách lớn như Quyết định 376/QĐ-TTg về phát triển công nghiệp dược, cùng với quy hoạch phát triển dược liệu của tỉnh Nghệ An và các chương trình mục tiêu quốc gia dành cho khu vực miền núi. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả những cơ hội này, vai trò “cầu nối” của các tổ chức như Hội Nông dân vẫn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi liên kết “4 nhà” không thể hình thành một cách tự phát mà cần có sự dẫn dắt, điều phối và tạo niềm tin giữa các bên”.
Trách nhiệm tiếp theo, theo định hướng từ Hội Nông dân, là duy trì vai trò điều phối giữa các bên để liên kết bốn nhà không dừng ở một vài mô hình thí điểm mà nhân rộng thành chuỗi giá trị dược liệu ổn định trên quy mô toàn tỉnh.
Diệp Anh (tổng hợp)
