HONOLULU – Mỹ cùng đồng minh và đối tác từ bốn châu lục tập trung lực lượng hải quân, không quân và thủy quân lục chiến cho một cuộc diễn tập quy mô lớn nhằm kiểm chứng năng lực phối hợp tác chiến trên biển.
- Nữ sinh Thanh Hóa đạt điểm 10 môn kinh tế pháp luật
- TPHCM: gần 7.000 cử nhân tìm việc, doanh nghiệp khát thợ lành nghề
- Trump: Mỹ hoãn đàm phán một tuần để Iran lo quốc tang lãnh tụ
Đây là kỳ tập trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) lần thứ 30, diễn ra từ ngày 24/6 đến 31/7/2026 tại vùng biển quanh Hawaii, quy tụ 30 quốc gia với hơn 30.000 người, 31 tàu nổi, 5 tàu ngầm và 197 máy bay. Theo giới phân tích, mục tiêu then chốt của đợt tập trận là đối phó chiến thuật vùng xám của Trung Quốc và bảo vệ tuyến Chuỗi đảo thứ nhất nối Nhật Bản, Đài Loan và Philippines.
Danh sách lực lượng tham gia cho thấy quy mô vượt các kỳ trước. Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt cùng Phi đoàn Không quân tàu sân bay số 9, nhóm tác chiến sẵn sàng đổ bộ USS Essex, Đơn vị Viễn chinh thủy quân lục chiến số 15 và lực lượng đóng tại Hawaii đều có mặt. Nội dung diễn tập trải rộng từ đổ bộ, bắn đạn thật, phóng tên lửa, tác chiến chống ngầm, phòng không đến quân y, cứu trợ nhân đạo, chống cướp biển và xử lý bom mìn.
Một chi tiết đáng chú ý là Philippines lần đầu tiên đưa cả tàu tuần duyên tham gia RIMPAC, bên cạnh tàu hải quân. Trước đây, chỉ có tuần duyên Mỹ xuất hiện tại cuộc tập trận này. Sự thay đổi đó không chỉ là con số bổ sung, mà phản ánh cách các nước ven Thái Bình Dương định hình phản ứng trước các hoạt động chưa đến mức xung đột vũ trang nhưng gây sức ép trên biển.
Công nghệ không người lái được đưa vào thử nghiệm công khai hơn so với các kỳ trước. Hải quân Mỹ phối hợp cùng đồng minh thực nghiệm phóng tên lửa bắn chìm một tàu chiến nổi cỡ lớn. Công ty Saildrone tiết lộ đang tích hợp bệ phóng tên lửa AGM-179 lên tàu mặt nước không người lái dòng Surveyor để bắn vào mục tiêu cơ động cao, còn HavocAI đưa tàu mặt nước tự hành vào nhiệm vụ tiếp tế cho tàu Mỹ và đồng minh. Tàu ngầm thuộc Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ cũng thử tích hợp với phương tiện dưới biển không người lái nhằm mở rộng phạm vi trinh sát và triển khai tên lửa chống hạm Harpoon.
Trả lời Thanh Niên ngày 5/7, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) chỉ ra ba đặc điểm của RIMPAC 2026. Ông nói: “Thứ nhất, và quan trọng nhất, cuộc tập trận tập trung vào cách đối phó với chiến thuật vùng xám của Trung Quốc. Các nước đang đối phó với chiến thuật này như Mỹ, Nhật Bản, Úc và Philippines đều tham gia. Đặc biệt, Philippines không chỉ gửi tàu khu trục mà còn có cả tàu tuần duyên”.
Theo TS Nagao, mục tiêu thứ hai là bảo vệ Chuỗi đảo thứ nhất, từ Nhật Bản đến Đài Loan và Philippines. Thủy quân lục chiến Mỹ đang được tái cơ cấu để tích hợp tên lửa chống hạm có thể di chuyển nhanh giữa các đảo, phối hợp cùng hải quân và không quân Mỹ cùng các nước khác.
Điểm thứ ba mà TS Nagao nêu liên quan đến sự tham gia của các nước châu Mỹ. Ông nói: “Thứ ba, nhiều lực lượng hải quân của châu Mỹ tham gia RIMPAC. Chiến lược An ninh quốc gia gần đây của Mỹ chỉ ra rằng chính quyền đương nhiệm của khu vực này ưu tiên tập trung vào tây bán cầu, theo Học thuyết Monroe mới. Khi Mỹ can thiệp vào Venezuela, họ tấn công các tàu buôn lậu của các băng đảng ở cả hai phía Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Vì thế, sự phối hợp của các nước ven biển như Mexico, Peru, Chile… là rất quan trọng. Và trong RIMPAC 2026, các quốc gia vừa nêu cũng tham gia”.
Những gì diễn ra tại RIMPAC 2026 cho thấy một khoảng cách cần được nhìn thẳng. Mỹ đang dùng cuộc tập trận này để chứng minh khả năng kết nối đồng minh và đối tác trên thực địa, trong khi giới quan sát vẫn cho rằng quan hệ giữa Washington với một số đồng minh, đối tác đang có rạn nứt. Quy mô lực lượng, số quốc gia tham gia và các thử nghiệm vũ khí mới là dữ kiện cụ thể để đo mức độ giữa tuyên bố gắn kết và tình trạng quan hệ thực tế.
Thanh Tâm (tổng hợp)
