BanDar Abbas, Iran – Quân đội Mỹ lần đầu triển khai xuồng không người lái tự sát Corsair để tập kích quân cảng miền nam Iran, nhắm vào cơ sở bảo dưỡng tàu và một tàu ngầm cỡ nhỏ đang neo trên ụ nổi.
- Nấm kim châm mất chất dinh dưỡng vì 4 thói quen ăn sai cách
- Hải Phòng triệt phá đường dây cá độ bóng đá 45 tỉ đồng
Đợt tập kích diễn ra ngày 12/7, sử dụng ba phương tiện Corsair do hãng Saronic Technologies chế tạo, đánh dấu lần đầu tiên quân đội Mỹ dùng xuồng tự sát trong một hoạt động tác chiến thực tế. Cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh bản ghi nhớ ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã bị đình chỉ, giao tranh giữa hai bên tiếp tục leo thang.
Mục tiêu của đợt tập kích là cơ sở hạ tầng bảo dưỡng tàu tại căn cứ Bandar Abbas và một tàu ngầm lớp Ghadir. Căn cứ này từng nhiều lần bị Mỹ tấn công từ đầu xung đột, nhưng không rõ bằng cách nào Iran vẫn giữ được ít nhất một tàu ngầm tại đây.
USV Corsair dài 7,3 m, tốc độ tối đa 56km/h, tầm hoạt động 1.800km và mang được tải trọng 450kg. Mỗi chiếc có giá khoảng 1-1,2 triệu đô-la.
Mỹ triển khai Corsair tới Trung Đông từ cuối tháng 3, ngay sau khi xung đột với Iran bùng phát. Trước khi được dùng để tấn công, phương tiện này từng thực hiện nhiệm vụ cứu hộ: ngày 8/6, Corsair được dùng để giải cứu tổ lái trực thăng vũ trang AH-64 Apache rơi ngoài khơi Oman, đưa hai phi công về vị trí an toàn.
Cynthia Cook, chuyên gia về USV tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định: “Quân đội Mỹ lần đầu sử dụng USV tự sát trong chiến đấu là ví dụ cho thấy cách xung đột thúc đẩy quyết định đưa vũ khí mới vào biên chế”.
Trước Mỹ, các lực lượng khác đã dùng xuồng tự sát trong nhiều năm. Tháng 01/2017, nhóm vũ trang Houthi ở Yemen triển khai một USV mang thuốc nổ tấn công hộ vệ hạm Al Madinah của Arab Saudi, khiến hai thủy thủ thiệt mạng. Hải quân Ukraine sau đó trở thành lực lượng đầu tiên dùng USV tự sát làm vũ khí tấn công chủ lực trên biển, sau khi mất hết chiến hạm thông thường trong xung đột với Nga; Nga sau đó cũng phát triển và sử dụng USV để đáp trả.
USV vẫn còn nhiều hạn chế: tầm hoạt động bị giới hạn và dễ mất liên lạc khi đối phương gây nhiễu. Đối với tàu ngầm không người lái (UUV), việc duy trì kết nối với người điều khiển còn khó khăn hơn so với USV.
Dù vậy, nhiều nước đang tính toán mở rộng vai trò của USV và UUV trong hải quân. Anh tuyên bố sẽ thiết kế tàu mẹ để triển khai USV thay cho hạm đội khu trục hạm truyền thống, còn Mỹ tiếp tục thử nghiệm USV cho các nhiệm vụ giám sát hàng hải, rà phá thủy lôi và mô phỏng tấn công theo bầy đàn. Các tập đoàn quốc phòng như BAE Systems, Naval Group, cùng những công ty khởi nghiệp như Anduril và Kraken Technology, đang gấp rút cho ra đời các mẫu USV mới với tầm hoạt động và sức công phá lớn hơn.
Howard Altman, biên tập viên chuyên trang quân sự War Zone, nhận định: “Sử dụng USV cho nhiệm vụ tấn công có thể giảm gánh nặng cho lực lượng có người lái truyền thống, ít nhất là đối với các mục tiêu ngoài khơi và dọc bờ biển. Điều này cũng mở ra phương án tấn công trực diện, làm phức tạp thêm kế hoạch phòng thủ của đối phương”.
Rob Lehman, đồng sáng lập Saronic, từ chối cung cấp thông tin về nhiệm vụ cụ thể mà Corsair đang thực hiện tại Trung Đông. Ông cho rằng thành công của các phương tiện này sẽ tạo tiếng vang trong toàn ngành công nghiệp USV: “Tác động có thể thấy rõ là các hệ thống không người lái được đánh giá là thực sự đáng tin cậy, không phải là trò hề và cũng không cần tìm cách chứng minh trong tuyệt vọng rằng chúng có thể đóng vai trò nào đó với hoạt động tác chiến”.
Theo Altman, việc Mỹ dùng USV tấn công quân cảng Iran cho thấy cách Lầu Năm Góc “vay mượn ý tưởng” từ các vũ khí từng xuất hiện trong những xung đột khác, tương tự như cách máy bay không người lái tự sát Lucas được chế tạo dựa trên việc sao chép dòng Shahed-136 của Iran. Ông nói thêm: “Tuy nhiên, Mỹ không triển khai USV ngay từ đầu xung đột với Iran, khi các mục tiêu trên biển và ven bờ còn rất nhiều. Điều này cho thấy Lầu Năm Góc vẫn phải chạy đua để bắt kịp xu hướng phát triển vũ khí trong xung đột hiện đại, hoặc ít nhất là mở rộng cách thức và thời điểm sử dụng những công nghệ mới này”.
Minh Thu (tổng hợp)
