Các nghiên cứu cho thấy uống trà xanh mỗi ngày có thể hỗ trợ cải thiện men gan và một số chỉ số sức khỏe ở người mắc gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa, nhờ hợp chất chống oxy hóa EGCG có trong loại đồ uống này.
- Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên hứng hàng trăm cú sét trong một đêm
- Bão Noul đạt cấp 10 trên Biển Đông, dự báo còn tiếp tục mạnh lên
- Cựu bí thư Vĩnh Phúc nộp đủ 48 tỷ đồng tiền hưởng lợi bất chính
Gan đảm nhận nhiều chức năng thiết yếu: chuyển hóa chất dinh dưỡng, lọc độc tố trong máu, sản xuất dịch mật hỗ trợ tiêu hóa, đồng thời điều hòa đường huyết và cholesterol. Chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh đóng vai trò quan trọng hơn nhiều người nghĩ trong việc bảo vệ cơ quan này.
Trà xanh đã được sử dụng trong chế độ ăn truyền thống của nhiều quốc gia suốt hàng nghìn năm và gần đây được các nhà khoa học chú ý vì các hợp chất chống oxy hóa và chống viêm trong thành phần của nó. Lợi ích tiềm năng đối với gan chủ yếu đến từ nhóm hợp chất thực vật gọi là catechin, trong đó EGCG (epigallocatechin gallate) chiếm khoảng 50-80% tổng lượng catechin và trà xanh là một trong những nguồn cung cấp dồi dào nhất.
Bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa xảy ra khi quá nhiều chất béo tích tụ trong tế bào gan, dẫn đến tổn thương gan, và ước tính ảnh hưởng đến khoảng 30% người trưởng thành trên toàn thế giới. Bệnh thường diễn tiến âm thầm và đi kèm với các bệnh như béo phì, đái tháo đường tuýp 2 và triglyceride cao.
Chuyên gia dinh dưỡng Johannah Katz cho rằng một trong những lợi ích của việc uống trà xanh là cải thiện các chỉ số sức khỏe gan, đặc biệt ở nhóm người mắc gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa. Gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa là một trong những bệnh được nghiên cứu nhiều nhất về tác dụng của trà xanh, bởi các hợp chất trong loại đồ uống này có thể tác động lên nhiều cơ chế gây bệnh, gồm giảm tích tụ mỡ trong gan, giảm căng thẳng oxy hóa, cải thiện đề kháng insulin và giảm viêm mạn tính.
Theo EatingWell, các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên người đều ghi nhận EGCG có thể cải thiện một số chỉ số sức khỏe gan. Dù vậy, những phát hiện này vẫn cần được kiểm chứng thêm qua các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn hơn trước khi có thể đưa ra khuyến nghị rộng rãi.
Men gan tăng cao thường là dấu hiệu gan đang bị tổn thương hoặc mắc bệnh, và những thay đổi trong lối sống như uống trà xanh có thể giúp đưa chỉ số này về mức khỏe mạnh hơn. Chuyên gia dinh dưỡng Malina Malkani cho biết thói quen uống trà xanh đều đặn có liên quan đến việc giảm men gan, ngay cả sau chỉ vài tuần duy trì.
“Men gan giảm là dấu hiệu tình trạng viêm được cải thiện. Hiệu quả này thường được ghi nhận khi uống khoảng 3-4 cốc trà xanh mỗi ngày”, bà Malkani cho biết.
Căng thẳng oxy hóa xảy ra khi các gốc tự do vượt quá khả năng chống oxy hóa của cơ thể, dẫn đến tổn thương tế bào, và tại gan, đây là yếu tố chính gây hại đặc biệt khi cơ quan này đã bị ảnh hưởng bởi tình trạng tích tụ mỡ và viêm. EGCG có thể giúp trung hòa các phân tử không ổn định gây hại cho tế bào; theo chuyên gia Johannah Katz, catechin trong trà xanh có thể tăng cường khả năng chống oxy hóa, điều hòa phản ứng viêm và cải thiện chuyển hóa chất béo tại gan.
“Những người duy trì thói quen uống trà xanh trong nhiều tháng hoặc nhiều năm có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ và ung thư gan thấp hơn. Điều này có thể liên quan đến tác dụng chống oxy hóa và chống viêm kéo dài của trà xanh”, chuyên gia Malkani lưu ý.
Không có một loại thực phẩm hay đồ uống nào có thể thay thế hoàn toàn lối sống lành mạnh trong việc bảo vệ gan lâu dài. Để hỗ trợ gan hiệu quả, cần kết hợp nhiều biện pháp: ưu tiên thực phẩm tươi, giàu chất xơ, protein nạc và chất béo lành mạnh trong khi giảm chất béo bão hòa, tinh bột tinh chế và đường bổ sung; duy trì tập thể dục thường xuyên để đốt cháy triglyceride, từ đó giảm lượng mỡ tích tụ trong gan; hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá và các hóa chất độc hại từ chất tẩy rửa hay thuốc trừ sâu; đồng thời hạn chế hoặc tránh hoàn toàn rượu bia, vốn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan và xơ gan.
Mỗi ngày chỉ nên uống khoảng 4-5 tách trà xanh để đảm bảo an toàn, và cần có chỉ định của bác sĩ khi sử dụng chiết xuất trà xanh hoặc các sản phẩm có chứa chiết xuất loại này.
Lê Toan (tổng hợp)
