Đồng Nai – Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai bác kháng cáo của anh L, buộc anh trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà cha mẹ từng tặng cho trước đó.
- Công an Nghệ An triệt phá hai đường dây bán người qua biên giới, bắt 6 đối tượng
- Hai mươi hộ dân Thanh Hóa mòn mỏi chờ di dời xưởng đá
- Bốn vụ tai nạn xe khách trong 5 ngày đều xảy ra từ nửa đêm đến rạng sáng
Ông Q. và vợ là bà H., ngụ tỉnh Đồng Nai, đã lập hợp đồng tặng cho con trai út gần 1,5ha đất vào năm 2017 với kỳ vọng con sẽ trực tiếp phụng dưỡng cha mẹ lúc tuổi già. Sau khi mâu thuẫn gia đình bùng phát vào năm 2019, ông Q. khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng vì cho rằng con trai không còn làm tròn trách nhiệm đạo hiếu như cam kết ban đầu.
Năm 1999, vợ chồng ông Q được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất gần 2,4ha tại Đồng Nai. Đến năm 2017, hai ông bà quyết định chia đất cho cả năm người con bằng các hợp đồng tặng cho được UBND xã chứng thực, trong đó anh L là con út được nhận phần đất lớn nhất.
Hai năm sau khi nhận đất, mâu thuẫn trong gia đình bắt đầu căng thẳng. Theo trình bày của ông Q., vào tháng 3/2019, con dâu của ông đã đánh mẹ chồng, còn anh L. có thái độ thiếu tôn trọng và thường xuyên chửi bới, xúc phạm cha mẹ. Từ đó, vợ chồng anh L chuyển ra ngoài sinh sống, chấm dứt việc chung sống và chăm sóc cha mẹ như trước.
Cho rằng việc tặng cho không còn giữ được ý nghĩa ban đầu, ông Q. khởi kiện yêu cầu tòa án hủy hợp đồng đã ký với anh L. vào năm 2017. Ông cũng đề nghị nếu con trai đồng ý hủy hợp đồng thì vẫn sẽ để lại cho anh khoảng 5.000m2 đất và cho phép thu hoạch toàn bộ cây trồng đã đầu tư trên phần đất còn lại. Trong quá trình tòa án giải quyết vụ việc, ông Q qua đời, và bà H cùng người con trai cả tiếp tục kế thừa quyền khởi kiện.
Phía anh L khẳng định hợp đồng tặng cho được xác lập hợp pháp và các bên hoàn toàn tự nguyện khi ký kết. Anh cho biết sau khi nhận đất đã đầu tư cải tạo, trồng cây và quản lý, sử dụng đất một cách ổn định trong nhiều năm. Anh phủ nhận việc bất hiếu với cha mẹ, cho rằng mâu thuẫn chỉ là chuyện sinh hoạt gia đình thông thường và không đủ căn cứ để hủy hợp đồng.
Các thành viên trong gia đình cũng thể hiện quan điểm trái ngược nhau về vụ kiện này. Bà H cùng người con trai cả ủng hộ yêu cầu hủy hợp đồng, trong khi ba người con còn lại đều cho rằng hợp đồng tặng cho đã được lập hợp pháp và không thể bị hủy bỏ.
Xét xử sơ thẩm, TAND huyện Xuân Lộc, nay là TAND khu vực 6 – Đồng Nai, chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Tòa nhận định hợp đồng tặng cho được lập đúng hình thức nhưng chưa phát sinh hiệu lực do các bên chưa hoàn tất thủ tục đăng ký sang tên theo quy định của Bộ luật Dân sự và Luật Đất đai. Do quyền sử dụng đất chưa được chuyển giao hợp pháp, tòa cho rằng bên tặng cho vẫn có quyền rút lại ý chí và yêu cầu hủy hợp đồng.
Tòa sơ thẩm tuyên hủy hợp đồng tặng cho, bác yêu cầu công nhận hợp đồng của anh L, đồng thời buộc anh trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H nhưng vẫn cho phép anh tiếp tục thu hoạch số cây tràm đã trồng trên đất. Không đồng ý với phán quyết này, anh L đã nộp đơn kháng cáo lên tòa cấp trên.
Tại phiên phúc thẩm, TAND tỉnh Đồng Nai cũng nhận định hợp đồng tặng cho được lập đúng hình thức nhưng chưa phát sinh hiệu lực do chưa hoàn tất thủ tục đăng ký sang tên. Tòa xác định việc hợp đồng có sai lệch về số thửa và diện tích so với hiện trạng không làm thay đổi bản chất của vụ việc, và bên tặng cho vẫn có quyền thay đổi ý chí khi đất chưa được chuyển giao hợp pháp.
Đối với đề nghị của người cha quá cố về việc để lại cho anh L khoảng 5.000m2 đất, tòa phúc thẩm xác định đây chỉ là thiện chí riêng của gia đình, trong khi anh L không chấp nhận phương án này. Từ đó, tòa bác kháng cáo của anh L và chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát để sửa bản án sơ thẩm về hình thức tuyên, nhưng vẫn giữ nguyên toàn bộ nội dung phán quyết trước đó.
Kết quả cuối cùng, tòa tuyên hủy hợp đồng tặng cho, bác yêu cầu công nhận hợp đồng của anh L, buộc anh trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H, nhưng vẫn cho phép anh thu hoạch số cây tràm đã trồng trên phần đất này.
Nguyễn Chiến (tổng hợp)
