Bộ Tài chính đề xuất nâng mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân lên 15,5 triệu đồng/tháng, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Động thái này nhằm bắt kịp biến động giá cả và thu nhập trong 5 năm qua, đồng thời thể hiện chính sách thuế ngày càng nhân văn, hỗ trợ người lao động vượt qua áp lực chi tiêu và góp phần thúc đẩy tiêu dùng nội địa.
- Dự án điện khí LNG Cà Ná hơn 57.000 tỷ đồng: Vì sao chỉ một nhà đầu tư tham gia?
- Giá nhà tăng: Một mái nhà – giấc mơ bình dị hóa xa xỉ giữa cơn sốt giá đất
- Giá vàng tăng tuần tới: Diễn biến khó lường
Hai phương án điều chỉnh: Cân đo giữa thực tiễn đời sống và sức chịu đựng ngân sách
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý cho Nghị quyết điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân, áp dụng từ năm 2026. Đề xuất được đưa ra dựa trên cơ sở CPI tăng 21,24% giai đoạn 2020–2025 – vượt ngưỡng 20% theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân để được xem xét điều chỉnh.
Hiện tại, mức giảm trừ gia cảnh đang áp dụng là 11 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế. Và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Tuy nhiên, mức này được cho là đã lỗi thời khi chi phí sinh hoạt tăng cao trong nhiều năm qua.
Hai phương án được Bộ Tài chính đề xuất như sau:
- Phương án 1: Điều chỉnh theo mức tăng CPI (21,24%). Khi đó, mức giảm trừ cá nhân sẽ tăng lên khoảng 13,3 triệu đồng/tháng, người phụ thuộc lên 5,3 triệu đồng/tháng.
- Phương án 2: Dựa theo tốc độ tăng thu nhập và GDP bình quân đầu người (lần lượt 40% và 42%). Mức giảm trừ cá nhân sẽ tăng mạnh lên 15,5 triệu đồng/tháng, người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.
Tác động đến người dân: Tăng thu nhập khả dụng, kích cầu tiêu dùng
Đối với người lao động – đặc biệt nhóm thu nhập trung bình . Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh không chỉ giúp giảm nghĩa vụ thuế. Mà còn tăng thu nhập thực tế, tạo điều kiện nâng cao chất lượng sống và tiết kiệm.
Theo ước tính, nếu chọn phương án 2, người nộp thuế có thể tiết kiệm được khoảng 4,5 triệu đồng/tháng. Trong khi gia đình có người phụ thuộc sẽ hưởng lợi gấp đôi. Đây là mức điều chỉnh đáng kể. Nhất là trong bối cảnh giá cả hàng hóa, dịch vụ tăng đều trong 5 năm qua.
Doanh nghiệp hưởng lợi gián tiếp, chi phí quản trị giảm
Mặc dù chính sách không tác động trực tiếp đến thuế thu nhập doanh nghiệp. Nhưng việc tăng thu nhập khả dụng cho người lao động sẽ giúp cải thiện năng suất và tinh thần làm việc. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể hưởng lợi khi người lao động ổn định thu nhập. Giảm yêu cầu tăng lương định kỳ hoặc phúc lợi phụ trợ.
Bên cạnh đó, việc điều chỉnh phù hợp với biến động kinh tế vĩ mô còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí tư vấn thuế. Đơn giản hóa báo cáo thu nhập cá nhân cho nhân sự.
Tác động đến ngân sách: Mất thu trước mắt – tăng thu sau dài hạn?
Nếu áp dụng phương án 1, ngân sách Nhà nước sẽ giảm thu khoảng 12.000 tỷ đồng/năm. Phương án 2 sẽ khiến giảm thu tới 21.000 tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, phần giảm thu này có thể được bù đắp từ các sắc thuế khác như VAT. Thuế tiêu thụ đặc biệt, khi thu nhập khả dụng và tiêu dùng tăng lên.
Quan điểm này nhận được sự ủng hộ từ nhiều chuyên gia tài chính. Vì đây là cách kích cầu tiêu dùng hợp lý. Đặc biệt trong giai đoạn nền kinh tế cần lực đẩy từ thị trường nội địa.
Góc nhìn quốc tế: Thuế phải đi cùng đời sống
Trong bối cảnh toàn cầu đều có xu hướng giảm gánh nặng thuế cá nhân để thúc đẩy tiêu dùng. Đề xuất của Bộ Tài chính là một bước đi bắt kịp xu thế. Tại nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Indonesia hay Malaysia. Mức giảm trừ thuế đã được điều chỉnh định kỳ nhằm thích ứng với lạm phát và thay đổi cơ cấu chi tiêu hộ gia đình.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, chính sách thuế linh hoạt. Phù hợp với thực tiễn cũng là yếu tố tạo dựng niềm tin vào môi trường kinh doanh và chính sách tài khóa ổn định tại Việt Nam.
Cân bằng giữa hỗ trợ người dân và giữ vững kỷ cương ngân sách
Việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh là một chính sách nhân văn. Thể hiện sự cập nhật của hệ thống thuế với đời sống kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, lựa chọn giữa phương án 1 và 2 đòi hỏi cái nhìn tổng thể về năng lực tài khóa. Khả năng bù đắp nguồn thu và tác động lan tỏa đến tiêu dùng, sản xuất và đầu tư.
Nếu được thông qua tại Phiên họp thứ 50 (dự kiến tháng 10/2025). Mức giảm trừ gia cảnh mới sẽ có hiệu lực từ kỳ tính thuế 2026 – đánh dấu một bước chuyển mới trong cải cách thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam.
Tổng hợp
