Trung Quốc đẩy mạnh tự trồng sầu riêng: Thách thức rõ nét cho ngành xuất khẩu Việt Nam và Thái Lan

Trung Quốc đang đẩy mạnh trồng sầu riêng nội địa tại tỉnh Hải Nam với quy mô lớn và ứng dụng công nghệ cao. Đặt mục tiêu tự chủ nguồn cung và tiến tới xuất khẩu. Diễn biến này tạo áp lực lớn cho các quốc gia xuất khẩu chủ lực như Thái Lan và Việt Nam – vốn đang phụ thuộc nặng vào thị trường Trung Quốc. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng rõ nét. Ngành sầu riêng Việt cần cấp tốc nâng cấp chất lượng. Đa dạng hóa thị trường và xây dựng thương hiệu quốc gia để giữ vững vị thế trên bản đồ nông sản toàn cầu.

Từ thị trường tỷ đô đến chiến lược “nội địa hóa” trái cây vua

Trung Quốc hiện là quốc gia tiêu thụ sầu riêng lớn nhất thế giới. Mỗi năm chi hàng tỷ USD nhập khẩu loại trái cây đặc sản này, chủ yếu từ Thái Lan và Việt Nam. Tuy nhiên, cán cân thị trường đang có xu hướng thay đổi. Từ năm 2018, Trung Quốc đã bắt đầu triển khai các dự án trồng sầu riêng quy mô lớn tại tỉnh Hải Nam . Nơi có điều kiện khí hậu tương đồng với các quốc gia Đông Nam Á.

Với sự hỗ trợ kỹ thuật từ các viện nghiên cứu trong và ngoài nước. Đặc biệt là từ Thái Lan và Malaysia. Quá trình trồng sầu riêng tại Trung Quốc đang bứt tốc nhờ chiến lược đầu tư dài hơi và ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp.

Trung Quốc đẩy mạnh
Để tăng tỷ lệ trồng thành công. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã chủ động mời chuyên gia sầu riêng từ Thái Lan và Malaysia sang chia sẻ kinh nghiệm (Ảnh: SCMP).

Công nghệ hiện đại: Bệ phóng cho sản lượng tăng trưởng

Điểm khác biệt rõ nét trong làn sóng trồng sầu riêng của Trung Quốc chính là công nghệ. Từ hệ thống tưới tiêu tự động. Kiểm soát sâu bệnh bằng phần mềm, đến sử dụng máy bay không người lái và phân bón hữu cơ. Tất cả đều được tích hợp để tăng tỷ lệ sống và chất lượng quả.

Theo Viện nghiên cứu trái cây nhiệt đới Hải Nam. Hơn 40.000 ha sầu riêng dự kiến được triển khai đến năm 2026. Dù sản lượng hiện vẫn còn khiêm tốn – chỉ đạt 260 tấn vào năm 2024. Nhưng mức tăng trưởng nhanh đang cho thấy tham vọng dài hạn của Trung Quốc: không chỉ tự cung mà còn tiến tới xuất khẩu.

Trung Quốc đẩy mạnh
Sầu riêng Hải Nam có ưu điểm về độ chín tự nhiên, cùi dày, ngọt và ít nặng mùi hơn so với sầu riêng nhập khẩu (Ảnh: CCTV).

Cạnh tranh trực diện với sầu riêng Việt Nam

Với lợi thế địa lý, chi phí logistics thấp và độ chín tự nhiên. Sầu riêng nội địa Trung Quốc đang từng bước giành thị phần ngay trên sân nhà. Điều này đẩy Việt Nam và Thái Lan – hai nước đang phụ thuộc gần như tuyệt đối vào thị trường Trung Quốc – vào thế cạnh tranh khốc liệt.

Việt Nam, với các giống nổi tiếng như Ri6 và Dona. Vẫn chiếm được cảm tình của người tiêu dùng Trung Quốc. Tuy nhiên, nếu không chủ động nâng cấp chất lượng. Kiểm soát nguồn gốc và cải tiến khâu bảo quản. Ngành sầu riêng Việt có nguy cơ đánh mất vị thế trong vòng 3–5 năm tới.

Cần chiến lược chuyển mình cho nông sản Việt

Để ứng phó với thách thức từ thị trường Trung Quốc. Việt Nam cần gấp rút hoàn thiện chuỗi giá trị nông nghiệp: từ sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP. Đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, đến phát triển công nghệ bảo quản sau thu hoạch và giảm chi phí logistics.

Song song đó, mở rộng thị trường ngoài Trung Quốc như Hàn Quốc, Nhật Bản, EU… sẽ giúp giảm sự lệ thuộc và tạo ra động lực cạnh tranh bền vững. Đặc biệt, việc xây dựng thương hiệu quốc gia cho nông sản. Không chỉ là “sầu riêng Việt” mà là “giá trị Việt”. Sẽ là chìa khóa để Việt Nam giữ vững vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo: Mucnews