Bộ Công Thương vừa thông báo áp dụng cơ chế giá điện 2 thành phần từ 1/1/2026 cho khách hàng sử dụng điện lớn. Quyết định này nhằm nâng cao minh bạch, công bằng và phản ánh đúng chi phí ngành điện, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và người dân.
- Thị trường chứng khoán phục hồi nhẹ, thanh khoản giảm mạnh
- Biểu tình tại Nepal: 19 người thiệt mạng, chính phủ buộc phải gỡ bỏ lệnh cấm mạng xã hội
- Hội Lam Kinh – Về với đất vua Lê và hào khí Lam Sơn
Cơ chế giá điện 2 thành phần và sự khác biệt
Theo Cục Điện lực, giá điện 2 thành phần gồm giá công suất và giá điện năng thực tế sử dụng. Khác hoàn toàn với cơ chế hiện nay chỉ tính theo lượng điện năng tiêu thụ. Cách tính mới phản ánh đúng bản chất chi phí cung cấp điện. Bao gồm chi phí vận hành hạ tầng và chi phí điện năng. Giúp đảm bảo thu đúng, thu đủ cho ngành điện.
Đại diện EVN cho biết, cơ chế này sẽ tăng tính minh bạch và công bằng giữa các khách hàng. Đặc biệt là nhóm khách hàng sản xuất lớn. Đồng thời tạo động lực sử dụng điện hợp lý hơn. Tuy nhiên, phương pháp này chưa từng triển khai tại Việt Nam. Nên cần thời gian nghiên cứu và đánh giá tác động kỹ lưỡng trước khi áp dụng rộng rãi.
Đối tượng áp dụng và lộ trình thực hiện
Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên khẳng định. Trước mắt cơ chế sẽ áp dụng cho khách hàng sản xuất lớn có mức tiêu thụ từ 200.000 kWh/tháng trở lên. Đấu nối điện áp từ 22 kV trở lên. Nhóm khách hàng sinh hoạt chưa được áp dụng do cần thay thế toàn bộ hệ thống công tơ đo đếm.
Để chuẩn bị cho việc triển khai từ 1/1/2026. EVN sẽ chạy song song hai hóa đơn: một theo cơ chế hiện hành để thanh toán thực tế. Một theo cơ chế hai thành phần để khách hàng tham khảo. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất và dự toán chi phí năng lượng.
Nhiệm vụ trọng tâm và kế hoạch triển khai
Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm:
- Hoàn thiện Đề án giá điện 2 thành phần: Rà soát, học hỏi kinh nghiệm quốc tế, đánh giá tác động. Trình lãnh đạo Bộ trước 15/10/2025.
- Sửa đổi Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg: Đảm bảo cơ cấu biểu giá bán lẻ điện phù hợp pháp lý và thực tiễn.
- Xác định nhóm khách hàng áp dụng: EVN thuê tư vấn, xây dựng phần mềm vận hành minh bạch, hoàn tất trước 20/10/2025.
- Phát triển phần mềm quản lý: Đảm bảo vận hành thông suốt. Minh bạch dữ liệu khách hàng và hóa đơn.
- Truyền thông và cung cấp thông tin đầy đủ: Giới thiệu Luật Điện lực, Nghị quyết 70, so sánh giá điện khu vực và quốc tế. Nhằm chuẩn bị cho việc áp dụng rộng rãi.
Tác động đến doanh nghiệp và người dân
Việc áp dụng giá điện 2 thành phần sẽ tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất của doanh nghiệp và quản lý tiêu dùng điện của các hộ lớn. Đồng thời phản ánh đúng mức sử dụng hạ tầng và năng lượng. Các doanh nghiệp có thể cân nhắc điều chỉnh sản xuất theo giờ cao điểm – thấp điểm. Nâng cao hiệu quả sử dụng điện.
Đối với người dân, đặc biệt nhóm sử dụng điện lớn, cơ chế này sẽ tạo cơ sở minh bạch. Tránh tình trạng chi phí bị phân bổ không đồng đều. Trong dài hạn, khi triển khai rộng, biểu giá điện theo giờ cao điểm – thấp điểm sẽ góp phần công bằng. Và khuyến khích tiết kiệm điện.
Cơ chế giá điện 2 thành phần là bước đi chiến lược nhằm tối ưu hóa chi phí điện. Nâng cao minh bạch và công bằng. Đồng thời đảm bảo phát triển bền vững ngành điện Việt Nam. Việc triển khai từ 1/1/2026 sẽ là dấu mốc quan trọng, đặc biệt với khách hàng lớn, tạo tiền đề áp dụng rộng rãi trong tương lai.
Theo: Vietnamfinance và phân tích của tác giả
