Bộ chiến tranh của Mỹ trở lại sau hơn bảy thập kỷ vắng bóng, mở ra tranh cãi không chỉ về tên gọi mà còn về hướng đi chiến lược. Sự thay đổi này gợi câu hỏi: phải chăng Washington đang khép lại vai trò “cảnh sát thế giới” để phát đi một thông điệp cứng rắn hơn về sức mạnh và mục tiêu quân sự?
- Hiện tượng cực quang: Vẻ đẹp từ địa ngục bão từ trường Mặt Trời
- Bão Tapah mạnh cấp 11, ảnh hưởng Trung Quốc
- Trí tuệ nội tâm: sức mạnh ít người dạy con trẻ
Năm 1947, Bộ Chiến Tranh của Hoa Kỳ chuyển thành Bộ Quốc Phòng, khi quốc gia này bước vào thời kỳ Chiến tranh Lạnh kéo dài bốn thập kỷ với Liên Xô và vươn lên trở thành siêu cường toàn cầu.
Vào thứ Sáu vừa qua, Tổng thống Donald Trump đã ký một sắc lệnh điều hành đưa tên gọi gốc trở lại cho bộ được George Washington thành lập vào năm 1789. Sự thay đổi này sẽ nhận được sự tán đồng mạnh mẽ từ tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ.
Trump khôi phục tên gọi “Bộ Chiến Tranh”
Trong suốt 78 năm mà Hoa Kỳ có “Bộ Quốc Phòng”, chúng ta chưa bao giờ tuyên chiến một lần nào, nhưng điều đó không ngăn hàng ngàn quân nhân Mỹ hy sinh mạng sống tại Triều Tiên, Việt Nam và sau này là Trung Đông.
Trong thời gian này, Hoa Kỳ trở thành “cảnh sát thế giới”. Dù chưa từng chính thức tuyên chiến, Bộ Quốc Phòng đã tham gia nhiều cuộc xung đột khắp châu lục một cách mạnh mẽ.
Quá thường xuyên, vai trò của lính Mỹ không phải là để tiêu diệt kẻ thù, mà là duy trì trật tự, và cũng như lực lượng cảnh sát không được phép sử dụng toàn bộ sức mạnh chống lại tội phạm, quân đội của chúng ta cũng thường không được phép sử dụng hết sức mạnh của mình.
Sự khác biệt giữa chiến tranh và cảnh sát
Có một sự khác biệt cơ bản và quan trọng giữa chiến tranh và duy trì trật tự. Chiến tranh có thể thắng, trong khi cảnh sát thì không. Cảnh sát là một cuộc đấu tranh không bao giờ kết thúc, và đó chính là cảm giác mà các cuộc can thiệp quân sự của Mỹ mang lại dưới thời Bộ Quốc Phòng.
“Tôi cũng muốn tấn công”, Trump đã hài hước với sự thay đổi tên gọi. Nhưng điều ông thực sự muốn nói là ông muốn những cuộc chiến mà chúng ta có thể thắng, chứ không phải những dự án xây dựng quốc gia kéo dài vô tận để duy trì cân bằng trong một thế giới đầy xung đột từ Ukraine đến Gaza.
Bộ trưởng Chiến tranh hiện được gọi là Pete Hegseth đã làm rõ ưu tiên của ông là sự chết chóc, chứ không chỉ là công cụ cho các nhà ngoại giao sử dụng. Ông muốn có một quân đội, không phải một lực lượng cảnh sát.
Bộ Quốc Phòng và chiến lược mới
Carl von Clausewitz, cha đẻ của chiến tranh hiện đại thế kỷ 19, đã định nghĩa chiến thắng quân sự là buộc kẻ thù phải thực hiện ý chí của bạn bằng cách tiêu diệt mong muốn và phương tiện chống đối của họ. Đó là điều mà quân đội chúng ta đã không làm trong thời gian qua.
Nhưng điều đó có thể đang thay đổi.
Việc thay đổi tên gọi cấp cao này không phải là ngẫu nhiên, nó xảy ra sau khi chính quyền Trump tiêu diệt một chiếc xuồng được cho là chở đầy ma túy và người buôn lậu ma túy từ Venezuela.
Theo cách làm cũ, chiếc thuyền đó có thể đã bị chặn lại, thủy thủ đoàn được đọc quyền Miranda. Nói cách khác, mọi việc sẽ được xử lý như một vụ việc dân sự bởi cảnh sát.
Nhưng cách xử lý kiểu “công việc cảnh sát” này liệu có thực sự hiệu quả không, theo tinh thần Clausewitz, trong việc đánh sập ý chí và khả năng của các băng đảng cũng như chính phủ Venezuela nhằm tuồn ma túy chết người vào đất nước chúng ta? Câu trả lời là không. Nó chỉ duy trì nguyên trạng — từ biên giới cho tới nghĩa trang.
Nhưng giờ đây, những kẻ tiếp theo liều mình nhảy lên một con thuyền chở ma túy hướng tới Florida sẽ không còn nghĩ tới chuyện bị giam trong nhà tù — nơi gần như do chính băng đảng của họ thao túng. Không, điều họ phải đối mặt là một cái chết tức khắc, vĩnh viễn nằm lại dưới đáy biển.
Tương tự, cuộc tấn công trực diện của Trump vào các cơ sở hạt nhân của Iran đã gửi một thông điệp mới tới Giáo chủ Iran rằng: nếu ông đi quá xa, chúng ta sẽ hủy diệt cả ông lẫn đất nước của ông.
Bộ Quốc phòng — xin được an nghỉ — vốn là một ý tưởng cao đẹp. Nó được thành lập với tinh thần chấm dứt chiến tranh, chứ không phải để giành chiến thắng trong chiến tranh. Mục đích ban đầu là nâng đỡ các nền dân chủ trên khắp thế giới, cho tới khi mọi quốc gia đều tìm thấy con đường đúng đắn của tự do và chủ nghĩa tư bản.
Sứ mệnh mới của quân đội Hoa Kỳ
Có thể đã có giá trị, nhưng nó không hiệu quả, và đó là lý do tại sao chính quyền Trump trở lại với tiền đề ban đầu rằng quân đội không tồn tại để bảo vệ và phục vụ thế giới, mà để tiêu diệt kẻ thù của chúng ta.
Không lâu sau khi Tổng thống Washington thành lập Bộ Chiến tranh, ông đã đọc bài diễn văn từ biệt, trong đó cảnh báo nước Mỹ không nên vướng vào các rắc rối đối ngoại. Thế nhưng, dưới cái tên Bộ Quốc phòng, quân đội của chúng ta về sau dường như lại chỉ làm đúng điều đó.
Thông điệp mà Tổng thống Trump đưa ra là: Hoa Kỳ sẽ không còn tự vệ bằng những biện pháp nửa vời hay những sứ mệnh gìn giữ hòa bình bất tận. Từ nay, Bộ Chiến tranh không phải để kiềm chế hay hạn chế kẻ thù, mà là để tiêu diệt chúng — đúng như mục đích vốn có của nó.
Theo: Fox News (bản dịch)
