Cá măng sông Đà: Loài “quái ngư” mang sức mạnh dữ dội

Sông Đà nổi tiếng với dòng chảy mạnh và nhiều thác ghềnh. Trong môi trường ấy, cá măng trở thành loài cá đặc biệt. Người dân gọi chúng là “cá mập sông” vì sức mạnh và vẻ hung dữ của loài cá này.

Loài cá cổ còn sót lại giữa dòng sông dữ

Ngày 2/7/2018, ngư dân Sơn La bắt được một con cá măng nặng 22kg, dài hơn 1m. Sự việc khiến cả vùng chú ý vì kích thước hiếm gặp. Nó cho thấy quần thể cá măng trên sông Đà vẫn còn phong phú.
Cá măng là loài duy nhất còn tồn tại của họ Chanidae. Bảy loài khác trong họ đã tuyệt chủng. Ở nhiều nước Đông Nam Á, cá măng được nuôi để phục vụ nghiên cứu hoặc làm thực phẩm. Tại Việt Nam, đặc biệt ở sông Đà, loài cá này gắn với hình ảnh mạnh mẽ của tự nhiên vùng Tây Bắc.

Sức mạnh khiến ngư dân nể sợ

Minh hoạ (Ảnh: Khai Mở)

Cá măng có thân thuôn dài, cơ bắp chắc và vây lớn. Chúng thích nghi tốt với dòng nước xiết và bơi rất nhanh. Đây là lợi thế giúp chúng đứng đầu chuỗi thức ăn dưới lòng sông.
Ngư dân cho biết cá măng rất khó bắt. Nhiều con mắc lưới nhưng thoát ra chỉ sau vài giây. Chúng quẫy mạnh đến mức xé rách cả mảng lưới. Khả năng săn mồi linh hoạt khiến bất kỳ loài cá nào sống gần đó đều có thể trở thành mục tiêu. Cá trưởng thành có thể nặng 40–50kg và dài hơn 1,2m. Vì vậy, người dân gọi chúng bằng nhiều cái tên mang tính hình tượng như “quái ngư” hay “cá mập sông Đà”.

Giá trị sinh kế và vai trò bảo tồn

Cá măng không chỉ mạnh mẽ mà còn có giá trị dinh dưỡng cao. Thịt cá chắc và giàu protein. Nhiều món đặc sản của vùng Tây Bắc sử dụng cá măng làm nguyên liệu chính. Những món phổ biến gồm cá nướng than, cá kho chua hoặc gỏi cá.
Nguồn cá này đem lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân ven sông Đà. Khai thác hợp lý giúp duy trì nguồn lợi bền vững. Một số địa phương đã đưa cá măng vào nuôi thương phẩm. Từ năm 2014, Quảng Ngãi đã triển khai mô hình nuôi cá măng trong ao. Cá lớn nhanh và thị trường tiêu thụ rất tốt.
Tuy vậy, các chuyên gia cảnh báo cần quản lý việc khai thác tự nhiên. Bảo tồn quần thể cá măng là điều quan trọng để giữ cân bằng sinh thái của sông Đà. Loài cá này đại diện cho sự phong phú và hoang dã của dòng sông nổi tiếng nhất miền Bắc.

Theo: CafeF