Quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP yêu cầu khoản chi từ 5 triệu đồng mỗi lần phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Nội dung đang gây tranh luận khi áp vào lương, thưởng. Chuyên gia thuế cảnh báo doanh nghiệp có thể bị loại chi phí, truy thu thuế nếu chi tiền mặt.
- Thanh Hóa chuẩn bị điều kiện bắn pháo hoa nổ tầm thấp đêm giao thừa Bính Ngọ 2026
- Hiểm họa từ việc không tuân thủ quy tắc đi qua vòng xuyến
- Nghi Sơn lần đầu xử lý dầu thô Das Blend thành công, mở rộng nguồn dầu chiến lược
Căn cứ pháp lý và điều kiện “chi phí được trừ”
Chính phủ ban hành Nghị định 320/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025. Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, hiệu lực từ 01/10/2025. Theo bà Lê Yến, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn thuế Hà Nội (HanoiTax), doanh nghiệp được trừ chi phí khi tính thu nhập chịu thuế nếu đáp ứng đủ ba điều kiện. Chi phí phải thực tế phát sinh, liên quan sản xuất kinh doanh. Chi phí phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Và với khoản thanh toán từng lần từ 5 triệu đồng trở lên, phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Chi lương, thưởng tiền mặt: nguy cơ bị loại chi phí khi quyết toán
Vấn đề đang được quan tâm là lương, thưởng trên 5 triệu đồng chi bằng tiền mặt có được tính vào chi phí được trừ hay không. Theo phân tích của bà Lê Yến, nếu chi trả lương, thưởng từ 5 triệu đồng trở lên mỗi lần mà không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, khoản chi có thể không được tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Bà cho rằng quy định đang được hiểu và áp dụng khá chặt, thậm chí “cứng nhắc”, nhất là trong các đợt thanh tra, kiểm tra thuế. Khi bị loại chi phí, doanh nghiệp có thể tăng số thuế phải nộp. Rủi ro truy thu và xử phạt cũng có thể phát sinh.
Tác động đến doanh nghiệp nhỏ, người lao động và đề xuất cơ chế chuyển tiếp
Bà Lê Yến nhìn nhận mục tiêu của chính sách là minh bạch dòng tiền và chống thất thu thuế. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhất là ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, có thể gặp khó vì thói quen trả tiền mặt còn phổ biến. Việc mở tài khoản cho toàn bộ lao động có nơi chưa thuận tiện. Một số doanh nghiệp có thể nảy sinh cách “chia nhỏ” khoản chi dưới 5 triệu đồng mỗi lần hoặc phát sinh thanh toán không chính thức. Điều này làm tăng chi phí tuân thủ và rủi ro bị xử phạt nếu bị phát hiện.
Tác động cũng lan sang người lao động. Lao động phổ thông, thời vụ, người chưa có tài khoản ngân hàng có thể gặp bất tiện. Việc mở, duy trì tài khoản và rút tiền có thể phát sinh chi phí. Để chính sách đạt mục tiêu mà giảm áp lực, bà Lê Yến đề xuất cơ quan quản lý cần hướng dẫn rõ các trường hợp ngoại lệ. Ví dụ vùng chưa có dịch vụ ngân hàng hoặc người lao động không có tài khoản. Khi đó, có thể xem xét chứng minh chi trả thực tế bằng chứng từ khác như bảng lương, ký nhận và xác nhận của chính quyền địa phương. Bà cũng đề cập nhu cầu có cơ chế chuyển tiếp, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ ở vùng khó khăn trong một thời gian nhất định.
Theo: Vietnamfinance
