Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến dự thảo Luật Đất đai với quy định cho phép xem xét cấp sổ đỏ cho đất có vi phạm thủ tục trước ngày 01/8/2024, mở ra cơ hội pháp lý cho nhiều thửa đất tồn đọng lâu năm.
- Cha đòi lại đất đã tặng con trai út, tòa bác đơn kháng cáo
- 20 cán bộ vào một quán cà phê, lộ đường dây cá độ World Cup
- Hai mươi hộ dân Thanh Hóa mòn mỏi chờ di dời xưởng đá
Dự thảo dự kiến được trình Quốc hội cho ý kiến vào đầu tháng 8, được xây dựng trên cơ sở tổng kết gần hai năm thi hành Luật Đất đai năm 2024. Điều kiện để được xem xét cấp sổ đỏ gồm: đất sử dụng ổn định, không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch, không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường và an toàn công trình.
Cơ quan soạn thảo xác nhận thực tế còn nhiều thửa đất đã được sử dụng từ lâu nhưng chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý. Vướng mắc tập trung ở đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường; đất sau cổ phần hóa doanh nghiệp; đất dôi dư sau sắp xếp trụ sở; và đất của tổ chức đã bố trí cho hộ gia đình, cá nhân làm nhà ở.
Với nhóm đất tổ chức đã bố trí cho hộ gia đình, cá nhân làm nhà ở trước ngày 01/8/2024, dự thảo yêu cầu diện tích này phải được bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền để cấp sổ đỏ cho người đang sử dụng theo quy định. Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc cấp sổ đỏ, xác định lại diện tích đất ở, đính chính, thu hồi và hủy giấy chứng nhận đã cấp.
Về cách ghi thông tin, dự thảo yêu cầu sổ đỏ phải ghi đầy đủ tên tất cả những người có chung quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Các thành viên hộ gia đình tự thỏa thuận xác định người có chung quyền sử dụng đất và chịu trách nhiệm trước pháp luật — thay cho cách ghi thiếu đầy đủ như trước đây vốn gây tranh chấp nội bộ.
Luật Đất đai năm 2024 quy định mỗi người có chung quyền sử dụng đất được cấp một giấy chứng nhận riêng, hoặc cấp chung một giấy và trao cho người đại diện nếu các bên có yêu cầu. Dự thảo giữ nguyên nguyên tắc này và bổ sung rõ điều kiện hoàn thành nghĩa vụ tài chính trước khi được cấp sổ, trừ các trường hợp được miễn, ghi nợ hoặc thuê đất trả tiền hằng năm.
Dự thảo lần này cũng quy định rõ sổ đỏ gồm hai hình thức: bản giấy và bản điện tử, trong đó bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy. Luật Đất đai năm 2024 chưa phân định hai hình thức này; việc bổ sung nhằm phục vụ chuyển đổi số, khai thác cơ sở dữ liệu đất đai và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý.
Cơ quan cấp sổ đỏ có trách nhiệm đính chính nếu thông tin người được cấp có sai sót hoặc thông tin thửa đất không đúng hồ sơ đăng ký, văn bản giải quyết tranh chấp có hiệu lực. Các trường hợp thu hồi sổ đỏ được kế thừa từ luật hiện hành, gồm: Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất, cấp đổi, đăng ký biến động phải cấp giấy mới, giấy cấp sai quy định, bị tòa án tuyên hủy hoặc phải thu hồi để thi hành án.
Đáng chú ý, sổ đỏ cấp sai thẩm quyền, đối tượng, diện tích, điều kiện hoặc nguồn gốc sử dụng đất không bị thu hồi nếu người được cấp đã chuyển quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đúng pháp luật. Nội dung này đã có trong Luật Đất đai năm 2024 và được dự thảo tiếp tục kế thừa, không phải chính sách mới.
Đỗ Vân (tổng hợp)
