Năm 2025 ghi dấu bằng chuỗi bước leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc: tăng thuế, kiểm soát công nghệ, đáp trả chiến lược. Bài viết trình bày theo từng tháng những mốc sự kiện nổi bật, giúp bạn đọc nắm rõ tiến trình căng thẳng.
- 160.000 quân Nga không thể sánh được với 40.000 quân Ukraine! Ba chiến thuật của Ukraine khiến quân Nga chịu thương vong nặng nề
- Thỏa thuận ngừng bắn Gaza lung lay vì tranh cãi con tin
- Tổng thống Mỹ thừa nhận CIA đang thực hiện chiến dịch ngầm tại Venezuela
Tháng 1 – Tháng 3: Khởi đầu căng thẳng thuế quan
- Tháng 1/2025: Mỹ bắt đầu áp các biện pháp thuế bổ sung đối với hàng điện tử, ô tô, pin từ Trung Quốc. Chính quyền Washington nhấn mạnh động thái này nhằm bảo vệ ngành nội địa và đối phó “cạnh tranh không công bằng”.
- Tháng 2/2025: Trung Quốc bước đầu đáp trả bằng việc áp thuế nhập khẩu cao hơn đối với một số nông sản và sản phẩm chế biến từ Mỹ, tạo bước đầu cho chuỗi trả đũa thương mại.
- Tháng 3/2025: Xu hướng tăng thuế lan rộng khi Mỹ điều chỉnh và mở rộng danh mục hàng hóa bị áp thuế, trong khi Bắc Kinh tiếp tục bổ sung các nhóm hàng bị ảnh hưởng. Cộng đồng quốc tế bắt đầu theo dõi sát tình hình căng thẳng leo thang.
Tháng 4 – Tháng 6: Siết kiểm soát đất hiếm, công nghệ và biện pháp hành pháp
- Tháng 4/2025: Đây là mốc quan trọng khi Trung Quốc bắt đầu siết chặt xuất khẩu đất hiếm và nam châm chứa nguyên liệu chiến lược, yêu cầu cấp phép chặt hơn. Đồng thời, các văn bản hành pháp của Mỹ (Executive Orders) được ban hành khoảng ngày 8–9/4, điều chỉnh hệ thống thuế “reciprocal tariffs” đối với hàng Trung Quốc.
- Tháng 5/2025: Mỹ tiếp tục thắt chặt xuất khẩu công nghệ cao — đặc biệt chip, AI và thiết bị bán dẫn. Các công ty Trung Quốc gặp khó khăn trong việc xin phép nhập thiết bị sản xuất.
- Tháng 6/2025: Trung Quốc mở rộng biện pháp kiểm soát, đưa ra danh sách “doanh nghiệp không đáng tin cậy” bao gồm nhiều công ty Mỹ và Hàn Quốc. Bất ổn trong chuỗi cung ứng toàn cầu bắt đầu hiện rõ.
Tháng 7 – Tháng 9: Bế tắc, thiệt hại và quan ngại lan rộng
- Tháng 7/2025: Thương mại hai chiều giữa Mỹ – Trung có dấu hiệu giảm rõ rệt so cùng kỳ năm trước, do các rào cản thuế và gián đoạn logistics. Các công ty bắt đầu đẩy mạnh tìm nguồn thay thế ngoài Trung Quốc.
- Tháng 8/2025: Nhiều doanh nghiệp công nghệ nói về việc phải tăng chi phí lưu kho, vật liệu và vận chuyển do lệnh kiểm soát mới và lo ngại đứt gãy chuỗi cung ứng.
- Tháng 9/2025: Các vòng đàm phán thương mại được tổ chức nhưng không ghi nhận đột phá quan trọng. Cả hai bên giữ lập trường cứng rắn; giới phân tích đánh giá đây là giai đoạn “bước lùi chiến lược”.
Tháng 10/2025: Cảnh báo tăng thuế 100% & nguy cơ leo thang
- Ngày 10/10/2025: Tổng thống Mỹ phát biểu trước báo chí, cảnh báo rằng nếu không có tiến triển thương thảo, chính phủ Mỹ có thể áp mức thuế bổ sung 100% lên hàng Trung Quốc bắt đầu từ 1/11/2025.
- Giữa tháng 10/2025 (khoảng 14/10): Trung Quốc tiếp tục gia tăng kiểm soát nguyên liệu chiến lược, đất hiếm và nam châm — phản ứng trước khoản đe dọa từ Mỹ. Những động thái này được các hãng tin quốc tế ghi nhận như tín hiệu không nhượng bộ.
- Kịch bản đáng lo ngại: nếu Mỹ thực sự thực hiện thuế 100%, chuỗi thương mại toàn cầu có thể đối mặt với sự phân tách mạnh mẽ, chi phí sản xuất và vận chuyển tăng đột biến, và nhiều nền kinh tế mới nổi bị ảnh hưởng nặng.
Nguồn: VTC News tổng hợp từ Reuters, Bloomberg, CNN, Nikkei Asia, Xinhua.
