Ngày 28/2, Mỹ mở chiến dịch Epic Fury nhắm vào Iran. Tên gọi này dấy lên nhiều tranh luận về sự kết hợp giữa ngôn ngữ quân sự và văn hóa đại chúng.
- Khởi tố giám đốc doanh nghiệp vàng ở Quảng Ninh, làm rõ giao dịch hơn 1.300 tỷ đồng
- Quân đội Mỹ thực hiện chiến dịch quân sự thần tốc tại Iran
- 3 công thức nước uống dùng đều đặn vào sáng – chiều – tối giúp làm sạch đường ruột
Epic Fury: ý nghĩa sâu xa đằng sau những ngôn từ cường điệu
Khoảng một tiếng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tấn công Iran vào ngày 28/2, Bộ Chiến tranh đã công bố tên gọi Operation Epic Fury. Tên gọi này lập tức trở thành tâm điểm bàn luận và chế giễu của các chương trình hài kịch đêm khuya tại Mỹ. Các danh hài ví von nó giống tên một loại nước tăng lực hay phim hành động phát hành trực tuyến thay vì một chiến dịch quân sự. Thậm chí, một lỗi đánh máy từ văn phòng nghị sĩ còn biến cuộc không kích khốc liệt thành một trò đùa về văn hóa hóa trang.
Phân tích sâu về mặt ngôn ngữ, từ “epic” vốn có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ đại, ám chỉ những bài trường ca tôn vinh anh hùng. Theo dòng chảy thời gian, nó dần thoát ly khỏi sách vở để trở thành tính từ biểu trưng cho sự vĩ đại và tráng lệ. Đến thập niên 1980, từ này hóa thân thành tiếng lóng của giới trẻ với ý nghĩa là sự đỉnh cao hoặc cực ngầu. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định rằng việc lạm dụng khiến “epic” dần đánh mất đi chiều sâu và vẻ trang nghiêm vốn có ban đầu.
Trong khi đó, “fury” gợi nhắc đến các nữ thần báo thù trong thần thoại, những người thực thi công lý khắc nghiệt nhất. Việc lựa chọn từ ngữ này hoàn toàn tương thích với triết lý của ông Trump về việc tạo ra những điều ngoạn mục nhất để thu hút công chúng. Bộ trưởng Pete Hegseth cũng ca ngợi đây là chiến dịch sát thương và chính xác nhất trong lịch sử. Đây rõ ràng là một đòn tâm lý nhằm gieo rắc nỗi sợ hãi lên đối thủ ngay từ tiêu đề của cuộc tấn công.
Sự thay đổi trong nghệ thuật đặt tên chiến dịch
Lịch sử quân sự Mỹ đã trải qua nhiều giai đoạn đặt tên khác nhau, từ bảo mật đơn thuần đến tác động dư luận. Những năm 1950, các chiến dịch như Operation Killer từng bị chỉ trích gay gắt vì tính bạo lực quá mức đối với dân chúng. Sau đó, hệ thống máy tính NICKA đã được áp dụng để tạo ra những cái tên trung tính như Cobra Gold. Những tên gọi ghép chữ này nhằm mục đích tránh gây sốc cho công chúng và giữ cho hoạt động quân sự vẻ chuyên nghiệp.
Epic Fury đại diện cho sự dịch chuyển sang phong cách văn hóa mạng đầy khiêu khích dưới thời Bộ trưởng Pete Hegseth. Ông Hegseth là người luôn tôn thờ tinh thần chiến binh, tính sát thương cao và sự răn đe mạnh mẽ. Thay vì sử dụng những thuật ngữ khô khan, ngôn ngữ tác chiến hiện nay mang đậm hơi hướng của các trò chơi điện tử bom tấn. Cách tiếp cận này được thiết kế để huy động tinh thần binh sĩ và tranh thủ sự ủng hộ từ nhóm công chúng trẻ tuổi.
Dù mang tính thời thượng, những cái tên bóng bẩy này vẫn vấp phải nhiều chỉ trích từ các nhà chiến lược truyền thống. Cựu Thủ tướng Anh Winston Churchill từng cảnh báo không nên dùng tên lố bịch cho những nơi mà binh sĩ phải đổ máu. Ông tin rằng sự nghiêm cẩn trong tên gọi chính là sự tôn trọng cuối cùng đối với những người lính đã hy sinh. Việc lồng ghép yếu tố giải trí vào chiến tranh vẫn là một chủ đề gây tranh luận lớn về mặt đạo đức quân đội.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
