Từ ngày 01/7/2026, 29 luật và 2 pháp lệnh cùng nhiều nghị định quan trọng bắt đầu có hiệu lực, thay đổi trực tiếp quyền lợi và nghĩa vụ của hàng triệu người lao động, cán bộ, công chức và người dân.
- Từ hôm nay, hàng triệu người bắt đầu nhận mức lương mới
- Biển Đông có thể đón bão, Quảng Ninh và Hải Phòng tiếp tục mưa rất to
- Bốn thiếu niên ở Bắc Ninh lên kế hoạch giả xin đi nhờ xe để cướp xe máy
Đây là đợt thay đổi pháp lý lớn nhất từ đầu năm 2026, bao phủ nhiều lĩnh vực từ lương, thai sản, thi lái xe đến xử phạt thông tin sai sự thật trên mạng. Các văn bản được Quốc hội và Chính phủ ban hành theo lộ trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy và đáp ứng yêu cầu quản trị trong kỷ nguyên số.
Trong số 29 luật có hiệu lực từ 01/7, Luật Dân số điều chỉnh thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ sinh con thứ hai lên 7 tháng, tăng một tháng so với quy định cũ; lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Luật Viên chức mở rộng quyền cho viên chức được ký hợp đồng lao động với cơ quan khác, hành nghề với tư cách cá nhân và góp vốn vào doanh nghiệp, cơ sở giáo dục, y tế ngoài công lập — với điều kiện không xung đột lợi ích và tuân thủ quy định phòng, chống tham nhũng.
Cùng với đó, thời hiệu xử lý kỷ luật viên chức được kéo dài đáng kể: hành vi bị khiển trách tăng từ 2 năm lên 5 năm, các vi phạm khác tăng từ 5 năm lên 10 năm. Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi yêu cầu người có nghĩa vụ kê khai phải kê khai bổ sung tài sản, thu nhập khi có biến động từ một tỷ đồng trở lên trong năm, và phải hoàn thành trước ngày 31/12 của năm đó.
Về thi sát hạch lái xe, Bộ trưởng Bộ Công an ban hành thông tư mới thay thế Thông tư 12/2025/TT-BCA, bỏ hoàn toàn bài thi mô phỏng trên máy tính kể từ 01/7. Lý do được nêu là nội dung mô phỏng chưa phản ánh đúng các tình huống giao thông thực tế. Tất cả thí sinh dự kỳ sát hạch sau ngày này — dù đã đăng ký học trước hay sau 01/7 — đều không phải thi phần này.
Lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng mỗi tháng, áp dụng từ 01/7 theo Nghị định 161/2026. Người đang hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội được điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026, theo Nghị định 162/2026. Phụ cấp ưu đãi theo nghề cho nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập dao động từ 20% đến 80%, tùy đối tượng, cấp học và địa bàn công tác, có hiệu lực từ 07/7 theo Nghị định 182/2026.
Nghị định 174/2026 quy định mức phạt từ 30 đến 50 triệu đồng đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang, gây thiệt hại kinh tế – xã hội hoặc xâm phạm quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên mạng xã hội. Các hành vi xuyên tạc lịch sử, tiết lộ bí mật nhà nước hoặc bí mật đời tư cũng chịu mức phạt tương tự, miễn là chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Thủ tục cấp giấy phép xây dựng được rút ngắn theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, có hiệu lực từ 01/7 đến hết ngày 28/02/2027: thời hạn cấp phép giảm từ 20 ngày xuống còn 10 ngày làm việc; điều chỉnh giấy phép giảm từ 20 ngày xuống 9 ngày; riêng nhà ở riêng lẻ giảm từ 15 ngày xuống 7 ngày. Nghị định 137/2026 về kinh doanh đa cấp nghiêm cấm công chức, sĩ quan công an và quân đội tham gia bán hàng đa cấp, có hiệu lực cùng ngày.
Đỗ Vân (tổng hợp)
