Mỹ công bố NSS 2025, lần đầu tuyên bố chính sách tiếp cận Trung Quốc “thất bại”, tái cấu trúc kinh tế–công nghệ và cam kết ngăn mọi âm mưu cưỡng chiếm Đài Loan.
- Doanh nghiệp ngoại đồng loạt rời Trung Quốc trong tháng 11 đầy biến động
- Tàu cá TP.HCM chìm tại cảng Hòn La: 4 ngư dân được cứu an toàn
- Buôn Nu ngập sâu kéo dài: Người dân sống chen chúc, chính quyền khẩn cấp mở dòng thoát lũ
Mỹ đánh giá lại chính sách tiếp cận Trung Quốc sau 30 năm
Theo Aboluowang, ngày 5/12 theo giờ Washington, Nhà Trắng công bố Chiến lược An ninh Quốc gia 2025 (NSS) – tài liệu 33 trang được coi là định hướng chiến lược chủ chốt trong thập niên tới. Tổng thống Mỹ Donald Trump mô tả đây là “lộ trình để Hoa Kỳ duy trì vị thế quốc gia vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại.”
Lần đầu tiên, Mỹ tuyên bố rõ ràng rằng chính sách tiếp cận Trung Quốc suốt 30 năm qua đã “hoàn toàn thất bại”.
NSS nhận định Mỹ từng kỳ vọng việc mở cửa thị trường sẽ khiến Trung Quốc hòa nhập vào hệ thống quy tắc quốc tế, nhưng thực tế:
- Trung Quốc trở nên giàu hơn và mạnh hơn;
- Sử dụng sức mạnh để theo đuổi lợi ích riêng thay vì tiến hành cải cách như Mỹ mong đợi;
- Trở thành một đối thủ gần tương đương (near-peer) thách thức toàn diện Hoa Kỳ.
Tổng thống Trump trong tài liệu cũng gọi Đảng Cộng sản Trung Quốc là “mối đe dọa cốt lõi”. NSS cho rằng thương mại Mỹ–Trung từ 1979 đến nay vốn mất cân bằng và cần được tái thiết toàn diện.
Điều chỉnh lớn về kinh tế, công nghệ và chiến lược Ấn Độ – Thái Bình Dương
NSS đề ra mục tiêu tái cấu trúc quan hệ kinh tế Mỹ–Trung thông qua thuế quan, quy tắc thương mại và tách rời công nghệ. Hoa Kỳ sẽ thúc đẩy:
- Chuỗi cung ứng quay về Mỹ;
- Hợp tác với đồng minh để gây sức ép lên Trung Quốc;
- Chấm dứt mô hình sản xuất dựa vào trợ cấp và bán phá giá;
- Ngăn Trung Quốc lách thuế qua Mexico hoặc nước thứ ba.
Tài liệu liệt kê các hành vi của Trung Quốc mà Mỹ yêu cầu chấm dứt, gồm:
- Trợ cấp mang tính bóc lột;
- Thương mại không công bằng;
- Xâm phạm sở hữu trí tuệ;
- Mưu đồ độc quyền đất hiếm;
- Gây sức ép chuỗi cung ứng;
- Xuất khẩu tiền chất fentanyl;
- Hoạt động ảnh hưởng và thâm nhập.
NSS dự đoán nếu quá trình tái thiết thành công, GDP Mỹ thập niên 2030 có thể tăng từ 30 nghìn tỷ USD lên 40 nghìn tỷ USD.
Chiến lược Ấn Độ – Thái Bình Dương
NSS xác định khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương là điểm trọng tâm của thế kỷ XXI và Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh chính.
Về Đài Loan, lập trường của Mỹ được nêu rõ:
- Không ủng hộ hành động đơn phương thay đổi hiện trạng;
- Hoa Kỳ sẽ ngăn chặn mọi âm mưu cưỡng chiếm Đài Loan;
- Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines phải tăng chi tiêu quốc phòng và hỗ trợ căn cứ cho quân đội Mỹ.
Mỹ khẳng định Biển Đông không được phép bị bất kỳ đối thủ nào kiểm soát.
Khung cạnh tranh công nghệ
Hoa Kỳ tuyên bố cần dẫn dắt tiêu chuẩn toàn cầu trong:
- AI, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học;
- Công nghệ không gian, hạt nhân;
- Bán dẫn.
Dù không nêu đích danh, đối tượng cạnh tranh mặc định là Trung Quốc. Đây được đánh giá là biện pháp đối phó mang tính cấu trúc đối với hệ thống khoa học – công nghiệp của nước này.
Tái định hình ưu tiên an ninh, châu Âu và vai trò của Mỹ tại Mỹ Latinh
NSS nâng an ninh biên giới lên thành ưu tiên hàng đầu, nhấn mạnh rằng di cư mất kiểm soát gây áp lực tài nguyên, gia tăng tội phạm và chia rẽ xã hội. Mỹ đã:
- Đóng băng thẻ xanh và nhập tịch với công dân từ 19 quốc gia;
- Rút ngắn xử lý giấy phép lao động;
- Tăng cường lực lượng tại biên giới phía Nam.
Cảnh báo đối với châu Âu
Tài liệu cảnh báo nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn, châu Âu có thể đối mặt thay đổi sâu sắc trong 20 năm tới do:
- Di cư mất kiểm soát;
- Tỷ lệ sinh giảm mạnh;
- Suy yếu bản sắc dân tộc;
- Tự do ngôn luận bị xói mòn.
Washington kêu gọi châu Âu “khôi phục sự tự tin về văn minh”. Bộ Ngoại giao Đức phản hồi rằng họ “không cần Mỹ chỉ đạo”.
Khôi phục ảnh hưởng tại Mỹ Latinh
Hoa Kỳ sẽ:
- Tăng cường vai trò lãnh đạo tại Mỹ Latinh;
- Điều chỉnh hiện diện quân sự toàn cầu để ưu tiên các mối đe dọa tại Tây Bán Cầu;
- Giảm can dự tại Trung Đông và các khu vực khác.
Theo: Aboluowang
