Mỹ tuyên bố tiếp tục phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz, buộc Iran phải từ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân để khôi phục giao thương hàng hải.
Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz và kiểm soát hoạt động hàng hải
Đại diện Mỹ tại Liên Hợp Quốc, ông Mike Waltz, khẳng định Washington ngày 14/4 tuyên bố sẽ duy trì sự hiện diện quân sự dày đặc tại khu vực này cho đến khi Tehran đảm bảo an toàn tuyệt đối cho mọi tàu bè. Động thái này nhằm gia tăng áp lực kinh tế và chính trị tối đa, trong bối cảnh eo biển Hormuz vốn là mạch máu vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất của thế giới. Phía Mỹ nhấn mạnh Iran không có quyền chi phối dòng chảy kinh tế toàn cầu theo ý muốn chủ quan của mình.
Theo báo cáo từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), chiến dịch phong tỏa diễn ra rất nghiêm ngặt với sự tham gia của hơn 10.000 binh sĩ cùng hàng chục tàu chiến và máy bay hiện đại. Trong ngày đầu triển khai, không có bất kỳ phương tiện thủy nào vượt qua được vòng vây để ra vào các cảng của Iran. Thậm chí, sáu tàu hàng đã phải chấp hành lệnh quay đầu, cho thấy quyết tâm của quân đội Mỹ trong việc thực thi mệnh lệnh từ Nhà Trắng.
Quân đội Mỹ tuyên bố các biện pháp hạn chế này được áp dụng công bằng đối với mọi quốc gia có tàu thuyền giao thương tại các cảng của Iran dọc vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Tuy nhiên, lực lượng Mỹ vẫn tạo điều kiện cho tự do hàng hải đối với các tuyến đường không liên quan đến Iran. Những chuyến hàng nhân đạo thiết yếu như lương thực và thuốc men vẫn có thể được thông qua sau khi chịu sự kiểm soát kỹ lưỡng từ phía cơ quan chức năng.
Yêu cầu Iran chấm dứt hoàn toàn hoạt động làm giàu uranium
Song song với lệnh phong tỏa, Washington kiên quyết yêu cầu Tehran phải xóa bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân, bao gồm cả việc làm giàu uranium ở mọi mức độ. Các vòng đàm phán gần đây tại Pakistan cho thấy những bất đồng sâu sắc khi Mỹ đề xuất lệnh cấm làm giàu trong 20 năm, trong khi Iran chỉ muốn một thỏa thuận ngắn hạn vài năm. Sự khác biệt về quan điểm và thiếu sự tin tưởng lẫn nhau đã khiến tiến trình ngoại giao rơi vào bế tắc kéo dài.
Dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) chỉ ra rằng Iran hiện sở hữu lượng uranium làm giàu 60% đủ để chế tạo nhiều đầu đạn hạt nhân. Mặc dù Tehran khẳng định mục đích nghiên cứu chỉ phục vụ mục tiêu hòa bình, nhưng chính quyền Mỹ vẫn bày tỏ lo ngại sâu sắc về nguy cơ quân sự hóa. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận việc từ bỏ làm giàu uranium là điều kiện tiên quyết để Mỹ xem xét dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Tổng thống Donald Trump và các quan chức Nhà Trắng đã nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu đưa mức độ làm giàu uranium của Iran về con số không tuyệt đối. Đặc phái viên Steve Witkoff gợi ý rằng Tehran có thể chứng minh thiện chí bằng cách chấp nhận nguồn cung nguyên liệu từ nước ngoài thay vì tự sản xuất trong nước. Hiện tại, cuộc đối đầu giữa hai bên vẫn tiếp diễn căng thẳng tại eo biển Hormuz khi cả hai đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ.
Theo: Báo Dân trí
