Trước diễn biến căng thẳng kéo dài tại Đông Âu, Mỹ và các đồng minh châu Âu đang mở rộng khuôn khổ trừng phạt nhằm kiềm chế sức mạnh của Nga. Đây không chỉ là động thái kinh tế, mà còn là phép thử cho năng lực phối hợp chính trị của phương Tây trong việc định hình lại trật tự quốc tế.
- Trump hủy gặp Putin: “Cái bắt tay dang dở” giữa hai cường quốc
- Trung Quốc đề ra chiến lược phát triển mới giữa căng thẳng thương mại Mỹ – Trung
- Đậu nành trở thành “mặt trận” mới trong thương chiến Mỹ – Trung
Sự phối hợp chính trị giữa Mỹ và Liên Âu: dấu hiệu của một liên minh bền chặt hơn
Từ sau năm 2022, mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương chứng kiến những biến chuyển sâu sắc. Washington không chỉ đóng vai trò dẫn dắt, mà còn chủ động tạo lập cơ chế phối hợp chính sách với Brussels, Berlin và Paris. Các gói trừng phạt mới, bao gồm hạn chế xuất khẩu công nghệ, phong tỏa tài sản, và kiểm soát dòng vốn, cho thấy phương Tây đang tìm cách làm suy yếu khả năng tài chính và công nghiệp của Nga một cách có hệ thống.
Sự thống nhất này không dễ đạt được. Trong nội khối EU vẫn tồn tại những bất đồng liên quan đến năng lượng và lợi ích quốc gia. Tuy nhiên, các cuộc họp cấp cao liên tục giữa Mỹ và Liên Âu đã chứng minh sự ưu tiên hàng đầu dành cho ổn định chính trị và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Những động thái này cũng phản ánh sự thay đổi trong tư duy chiến lược: từ “phản ứng bị động” sang “chủ động răn đe”.
Trên thực tế, việc phương Tây duy trì các gói trừng phạt song song với hỗ trợ quân sự và nhân đạo cho Ukraine cho thấy một nỗ lực cân bằng giữa mục tiêu chính trị và nhân đạo. Điều đó giúp củng cố hình ảnh về một liên minh phương Tây không chỉ hành động vì lợi ích riêng, mà còn nhằm bảo vệ nền tảng dân chủ toàn cầu.
Đòn trừng phạt năng lượng: Công cụ tái định hình ảnh hưởng địa chính trị
Năng lượng là trọng tâm của cuộc đối đầu giữa Nga và phương Tây. Việc Mỹ thúc đẩy châu Âu giảm phụ thuộc vào dầu khí Nga không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là chiến lược nhằm phá vỡ công cụ gây ảnh hưởng của Moscow. Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động, các lệnh cấm vận và giới hạn giá dầu đã làm giảm đáng kể nguồn thu ngân sách Nga, đồng thời mở ra cơ hội cho các nhà cung cấp mới từ Mỹ, Trung Đông và Bắc Phi.
Dù vậy, tác động không chỉ một chiều. Châu Âu phải đối mặt với chi phí năng lượng tăng cao, buộc nhiều quốc gia tái cấu trúc chuỗi cung ứng năng lượng và đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo. Chính trong tiến trình này, Mỹ trở thành đối tác then chốt – cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và hỗ trợ kỹ thuật trong chuyển đổi năng lượng sạch.
Các nhà quan sát cho rằng, đây là bước đi chiến lược dài hạn của Washington nhằm khẳng định vai trò lãnh đạo toàn cầu trong thời đại hậu khủng hoảng năng lượng. Đồng thời, nó cũng tạo cơ hội để phương Tây định hình lại cán cân quyền lực ở khu vực Á – Âu, nơi năng lượng luôn là công cụ chính trị sắc bén.
Thách thức duy trì sự đồng thuận: phép thử cho liên minh phương Tây
Mặc dù sự phối hợp Mỹ – EU được xem là nền tảng cho chính sách đối ngoại hiện nay, nhưng duy trì sự thống nhất lâu dài không phải điều dễ dàng. Sức ép kinh tế trong nội bộ EU, sự khác biệt về lợi ích an ninh và năng lượng giữa các nước thành viên có thể khiến khối này phải đối diện với nguy cơ phân hóa.
Washington nhận thức rõ điều đó, nên luôn nhấn mạnh yếu tố “đoàn kết xuyên Đại Tây Dương” như một phần trong chiến lược toàn cầu. Tuy nhiên, những biến động nội chính tại Mỹ, cùng với áp lực chính trị trong mùa bầu cử, có thể ảnh hưởng đến mức độ cam kết đối với châu Âu. Do đó, mối quan hệ này cần được duy trì trên cơ sở tin cậy lẫn nhau và cùng chia sẻ lợi ích chiến lược.
Về phần mình, Nga vẫn nỗ lực tìm kiếm kênh hợp tác mới với các quốc gia ngoài phương Tây như Trung Quốc, Ấn Độ hay Iran, nhằm giảm thiểu tác động của các biện pháp trừng phạt. Chính điều này khiến cục diện địa chính trị thế giới trở nên phức tạp và khó đoán định hơn bao giờ hết.
Theo: RFI
