Trước thềm cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, hai siêu cường tiếp tục tung ra các động thái cứng rắn về thương mại. Mỗi bên đều tìm cách khẳng định vị thế chính trị trong cuộc đối đầu được xem là mang tính biểu tượng của trật tự toàn cầu mới.
- Nga trao tài liệu mật cho nghị sĩ Mỹ về vụ ám sát Kennedy
- Tàu ngầm Nga hỏng nặng, NATO công khai sự cố gần Pháp
- Ông Trump giục Moscow kết thúc xung đột ở Ukraine, Nga giành thêm làng ở Donetsk
Căng thẳng thương mại trong thế đối đầu chiến lược
Những ngày đầu tháng 10, bầu không khí giữa Washington và Bắc Kinh trở nên nóng hơn bao giờ hết. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thuế 100% đối với hàng hóa Trung Quốc từ ngày 1/11, sau khi Bắc Kinh mở rộng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm – nguồn nguyên liệu chiến lược trong công nghệ cao. Đây không chỉ là một động thái thương mại đơn thuần, mà còn là một nước cờ chính trị trong cuộc cạnh tranh ảnh hưởng toàn cầu.
Chính phủ Trung Quốc gọi quyết định của Mỹ là “tiêu chuẩn kép”, cáo buộc Washington lợi dụng khái niệm an ninh quốc gia để gây sức ép. Bắc Kinh khẳng định việc siết chặt xuất khẩu đất hiếm là cần thiết nhằm bảo vệ lợi ích chiến lược, trong khi Mỹ coi đây là biểu hiện của “thái độ thù địch thương mại”.
Cả hai bên đều hiểu rằng đằng sau chính sách thuế quan là thông điệp chính trị: Mỹ muốn tái định hình chuỗi cung ứng và kiểm soát công nghệ; Trung Quốc tìm cách chứng minh họ không dễ bị khuất phục. Cuộc chiến thương mại vì thế trở thành một phần trong chiến lược cạnh tranh quyền lực lâu dài giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Tác động đến đối thoại Trump – Tập: Bàn cờ ngoại giao nhiều ẩn số
Cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Hàn Quốc cuối tháng 10 được xem là phép thử quan trọng. Tuy nhiên, với những lời đe dọa áp thuế mới và phản ứng mạnh từ Bắc Kinh, khả năng cuộc gặp này diễn ra suôn sẻ đang bị nghi ngờ.
Theo các chuyên gia, mỗi bên đều đang “dựng hàng rào” trước khi bước vào đàm phán. Trung Quốc muốn tạo ưu thế bằng việc kiểm soát đất hiếm – nguyên liệu thiết yếu cho quốc phòng và công nghệ Mỹ. Trong khi đó, ông Trump muốn chứng minh sự cứng rắn của Washington trước cử tri và đồng minh.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho rằng Mỹ “có nhiều quân bài hơn Trung Quốc”, ám chỉ khả năng Washington còn nhiều biện pháp mạnh. Đáp lại, Bắc Kinh tuyên bố sẽ “kiên quyết thực hiện biện pháp tương ứng” nếu bị khiêu khích. Những tuyên bố này khiến giới quan sát lo ngại, cuộc gặp Trump – Tập có thể biến thành màn đấu trí hơn là đối thoại hòa giải.
Trật tự chính trị toàn cầu trước cơn sóng thương mại mới
Sự đối đầu giữa Mỹ và Trung Quốc vượt ra ngoài khuôn khổ thương mại. Nó phản ánh sự chuyển dịch của cán cân quyền lực toàn cầu, khi hai siêu cường cùng mở rộng khái niệm “an ninh quốc gia” sang lĩnh vực kinh tế, công nghệ và chính trị.
Giới phân tích nhận định, Washington đang dùng chính sách thuế quan như công cụ chính trị để hạn chế ảnh hưởng công nghệ của Trung Quốc, còn Bắc Kinh sử dụng đòn đất hiếm để khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng chiến lược. Dù cả hai đều tuyên bố “không muốn chiến tranh thương mại”, nhưng thực tế cho thấy sự đối đầu này mang tính hệ thống và lâu dài.
Tương lai quan hệ Mỹ – Trung phụ thuộc vào khả năng dung hòa lợi ích của cả hai bên. Nhưng trong ngắn hạn, bàn cờ chính trị vẫn đầy toan tính, nơi mỗi nước vừa muốn bảo vệ lợi ích quốc gia, vừa muốn chứng minh sức mạnh toàn cầu.
Theo: VTC News
