Vụ việc Nhật Bản bắt giữ một công ty nhập khẩu gạo của người Việt – do nghi ngờ ngụy trang 45 tấn gạo dưới danh nghĩa “đậu xanh” để trốn kiểm dịch và thuế. Được đánh giá là lời cảnh báo mạnh mẽ cho ngành nông sản xuất khẩu Việt Nam.
- Dành 20% quỹ đất làm nhà ở xã hội: Cho phép nộp tiền thay vì giao đất
- Đường sắt tốc độ cao nối Cần Giờ của Vinspeed: TP.HCM lập hội đồng thẩm định dự án
- Sàn giao dịch vàng Việt Nam thí điểm ba giai đoạn
Từ nay, mọi lô hàng nông sản vào Nhật Bản có thể bị áp dụng kiểm tra 100 %. Kéo dài thời gian thông quan và gia tăng chi phí tuân thủ.
Sự kiện “45 tấn gạo ngụy trang” và những vi phạm rõ ràng
Theo Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản và thông tin truyền thông. Ngày 6/10/2025, cảnh sát vùng Osaka đã bắt giữ bà Trần Thị Thu Huyền (36 tuổi, quốc tịch Việt Nam), giám đốc một công ty thực phẩm tại Higashi-Osaka, cùng chồng bà là Takeshige Tomoyuki (47 tuổi). Vì nghi ngờ vi phạm Luật Hải quan Nhật Bản và Luật bảo vệ thực vật. Do nhập khẩu trái phép khoảng 45 tấn gạo từ Việt Nam.
Điều tra bước đầu cho thấy, hai nghi phạm khai trong tờ khai hải quan rằng hàng hóa là “đậu xanh”. Nhằm né kiểm tra kiểm dịch thực vật và giảm thuế. Bởi thuế nhập khẩu gạo cao hơn đáng kể so với đậu xanh.
Qua kiểm tra container, hải quan phát hiện khoảng 300 thùng đậu xanh thật ở phần đầu. Nhưng phía sau “ẩn” gần 2.300 thùng chứa gạo — tổng trọng lượng ước tính 45 tấn. Trong số gạo này có nhiều côn trùng nhỏ được tìm thấy, tố cáo dấu hiệu vi phạm kiểm dịch.
Ngoài ra, cảnh sát cho biết từ đầu năm 2025, cặp vợ chồng này đã thực hiện hơn 20 lần nhập khẩu theo phương thức khai là “đậu xanh”. Các giao dịch có dấu hiệu nhập khẩu qua kênh không chính thức. Sau đó bán dưới danh nghĩa “gạo nội địa” tại Nhật Bản khi giá gạo đang ở mức cao.
Hiện Cảnh sát Osaka phối hợp với cơ quan hải quan và kiểm dịch thực vật Nhật Bản để làm rõ nguồn gốc lô hàng và sự tiếp tay từ phía Việt Nam nếu có.
Bài học và dự báo kiểm soát nghiêm hơn với nông sản Việt
Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản đánh giá vụ việc này là lời cảnh tỉnh không chỉ cho doanh nghiệp có liên quan. Mà cho toàn ngành xuất khẩu nông sản Việt Nam. Nhấn mạnh rằng Nhật Bản là thị trường có tiêu chuẩn rất nghiêm về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và nguồn gốc sản phẩm. Mọi hành vi khai sai, né tránh kiểm định. Đều có thể bị xử lý hình sự, tịch thu hàng hóa và cấm nhập khẩu lâu dài.
Do đó, doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang Nhật cần tuân thủ nghiêm túc từ khâu sản xuất, đóng gói, cấp chứng nhận kiểm dịch (Phytosanitary Certificate), CO/CI. Hợp tác đầy đủ với cơ quan chức năng hai nước. Cần loại bỏ nguy cơ thông đồng, khai sai loại hàng hóa để né thuế và kiểm tra.
Theo nhận định từ Thương vụ, kể từ vụ việc này, các lô hàng nông sản Việt Nam nhập khẩu vào Nhật có thể bị kiểm tra 100 % lô hàng — kéo dài thời gian thông quan. Gia tăng chi phí và áp lực đáp ứng tiêu chuẩn chéo quốc gia.
Với uy tín quốc gia và tính bền vững của ngành, mỗi doanh nghiệp xuất khẩu cần ý thức hơn trách nhiệm trong việc minh bạch nguồn gốc. Tuân thủ quy trình kiểm định và không để “con sâu làm rầu nồi canh”. Làm ảnh hưởng hình ảnh nông sản Việt Nam ở thị trường khó tính như Nhật Bản
Theo: Vneconomy












