Từ sáng sớm ngày 25/5, các nhóm tình nguyện tại xã Tam Đồng đã tất bật đi chợ, lựa chọn thực phẩm tươi ngon để chuẩn bị bữa trưa cho các thí sinh. Những suất cơm nóng hổi gồm thịt kho, rau xào, canh và trái cây được đóng gói cẩn thận ngay tại địa phương. Đây là nỗ lực nhằm hỗ trợ kịp thời cho các em ngay sau khi kết thúc môn thi đầu tiên trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Hoạt động này bắt nguồn từ thực tế nhiều gia đình ở vùng sâu, vùng xa phải di chuyển quãng đường hàng chục cây số để đến được điểm thi. Trong cái nắng gay gắt của mùa hè, việc quay về nhà giữa buổi là không thể, trong khi việc tìm kiếm quán ăn đảm bảo vệ sinh tại các khu vực này thường gặp khó khăn. Những phần ăn tuy giản dị nhưng đã giúp phụ huynh và học sinh có thêm thời gian nghỉ ngơi quý giá thay vì phải vất vả tìm chỗ ăn uống.
Em Lo Thị Hoa, một thí sinh có nhà cách điểm thi hơn 15km, chia sẻ sự xúc động khi nhận được sự giúp đỡ bất ngờ này. Ban đầu, hai cha con dự định chỉ ăn tạm bánh mì để chờ thi môn tiếp theo, nhưng bữa cơm đầy đủ dưỡng chất đã giúp em lấy lại sức lực cho buổi thi chiều. Nhiều phụ huynh như ông Vi Văn Bảy cũng cảm thấy nhẹ lòng hơn khi nhận được sự sẻ chia thiết thực từ cộng đồng trong những ngày thi áp lực.
Các suất cơm cho sĩ tử được chuẩn bị chu đáo. (Ảnh: Chụp màn hình báo Sức khỏe & Đời sống)
Kỳ thi lớp 10 tại Nghệ An ghi nhận kỷ lục
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 tại Nghệ An ghi nhận con số kỷ lục với hơn 49.300 thí sinh đăng ký dự thi tại 73 điểm thi trên toàn tỉnh. So với năm trước, số lượng này đã tăng thêm hơn 10.200 em, tạo ra áp lực không nhỏ về mặt tổ chức và hậu cần. Để đảm bảo kỳ thi diễn ra suôn sẻ, hơn 7.180 cán bộ và giáo viên đã được huy động để thực hiện nhiệm vụ coi thi và bảo đảm an ninh.
Trước tình trạng số lượng thí sinh tăng vọt, địa phương đã có những điều chỉnh linh hoạt bằng cách tăng chỉ tiêu tuyển sinh tại các khu vực trung tâm và thành phố Vinh. Các trường trung học phổ thông công lập cũng áp dụng chính sách dành 20% chỉ tiêu cho nguyện vọng 2 để mở rộng cơ hội cho học sinh. Tại những điểm nóng như trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, số lượng hồ sơ đăng ký đã vượt mức 2.000, cho thấy tính cạnh tranh gay gắt của mùa thi năm nay.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của kỳ thi này là thí sinh được phép đăng ký tới 4 nguyện vọng nhưng không được thay đổi sau khi đã hoàn tất nộp hồ sơ. Công tác coi thi cũng được thắt chặt thông qua việc điều động giáo viên liên trường nhằm đảm bảo tính khách quan và minh bạch tuyệt đối. Diễn ra trong hai ngày với ba môn cốt lõi, kết quả thi còn là cơ sở quan trọng để xét tuyển vào các trường chuyên biệt trên địa bàn.
Sức khỏe Tổng thống Trump và kết quả kiểm tra tại Walter Reed
Ngày 26 tháng 5, ông Donald Trump đã tới Trung tâm Y tế Quân sự Quốc gia Walter Reed để thực hiện đợt kiểm tra sức khỏe và nha khoa định kỳ hàng năm. Sau buổi khám kéo dài khoảng ba tiếng rưỡi, nhà lãnh đạo Mỹ thông báo trên mạng xã hội rằng các chỉ số đều ở mức khả quan và gửi lời cảm ơn đến đội ngũ nhân viên y tế tại đây.
Đại diện Nhà Trắng cho biết thông tin chi tiết về chuyến thăm này sẽ được công bố chính thức trong một hoặc hai ngày tới. Đây là lần thứ ba trong vòng 13 tháng ông Trump thực hiện khám sức khỏe tại Walter Reed, diễn ra trong bối cảnh ông sắp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 80. Việc công khai tình trạng thể chất thường xuyên là cách để phản hồi những quan tâm từ dư luận về năng lực điều hành của các chính khách cao tuổi.
Trước đó, dư luận từng đặt nhiều nghi vấn về thể trạng của chủ nhân Nhà Trắng khi ông xuất hiện với những dấu hiệu mệt mỏi trong một số cuộc họp nội các vào cuối năm ngoái. Một vài quan sát viên cũng từng ghi nhận những chi tiết nhỏ như việc sử dụng băng dán y tế trên tay hoặc các biểu hiện buồn ngủ tại các sự kiện công cộng, dẫn đến những đồn đoán về tình hình sức khỏe thực tế của ông.
Chế độ sinh hoạt và những ý kiến từ đội ngũ y khoa
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Wall Street Journal, ông Trump chia sẻ về thói quen sử dụng aspirin hàng ngày để duy trì thể trạng dù liều lượng có phần cao hơn mức bác sĩ khuyến nghị. Ông giải thích rằng bản thân đã duy trì thói quen này suốt 25 năm và từ chối điều chỉnh liều dùng dù đôi khi có những vết bầm tím xuất hiện trên cơ thể do tác động của thuốc.
Về lịch trình làm việc, Tổng thống Mỹ cho biết ông thường bắt đầu ngày mới sớm tại văn phòng riêng trước khi di chuyển đến Phòng Bầu dục vào lúc 10 giờ sáng và kết thúc công việc vào khoảng 20 giờ. Theo lời khuyên của các trợ lý, ông đã cố gắng điều chỉnh giảm bớt số lượng cuộc họp để tập trung sâu hơn vào các vấn đề quan trọng, đồng thời dành thời gian nghỉ ngơi tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago trong các dịp lễ.
Bác sĩ riêng Sean Barbabella đánh giá ông Trump có thể chất phù hợp để thực hiện nhiệm vụ của một tổng tư lệnh, đồng thời dẫn chứng phân tích điện tâm đồ bằng trí tuệ nhân tạo cho thấy chỉ số sinh học của ông trẻ hơn tuổi thực. Bản thân nhà lãnh đạo Mỹ tin rằng nguồn năng lượng dồi dào của mình đến từ gen di truyền và ông không mấy hứng thú với việc tập luyện trên máy chạy bộ ngoài môn golf.
Chế độ ăn nhiều đường, tinh bột tinh chế và đồ uống ngọt được xem là “kẻ thù thầm lặng” khiến bệnh tiểu đường ngày càng gia tăng trên toàn cầu. (Ảnh: Chụp màn hình báo CafeF)
Mỗi ngày có 4.500 ca tử vong vì tiểu đường, phần lớn bắt nguồn từ quan niệm sai lầm khi nhịn thịt và chỉ ăn tinh bột cùng rau để kiểm soát bệnh.
Bệnh tiểu đường và bi kịch từ chế độ ăn chay cực đoan
Dữ liệu từ Liên đoàn Tiểu đường Quốc tế (IDF) cho thấy mỗi ngày thế giới ghi nhận khoảng 4.500 người tử vong do các biến chứng của bệnh tiểu đường. Câu chuyện của ông Vương, 58 tuổi, là minh chứng điển hình khi ông tuyệt đối không ăn thịt suốt ba năm để mong ổn định sức khỏe. Kết quả là chỉ số đường huyết của ông vẫn cao chót vót, thậm chí xuất hiện biến chứng thận do tư duy kiêng khem khắc nghiệt này.
Theo các hướng dẫn y tế, việc nhịn thịt hoàn toàn thực chất là một hình thức “tự sát” đối với chỉ số đường huyết của cơ thể. Các loại thịt nạc giàu protein có chỉ số đường huyết rất thấp và hầu như không gây tăng đường trực tiếp như tinh bột. Sai lầm lớn nhất là tiêu thụ quá nhiều carbohydrate trong khi cơ thể lại thiếu hụt các chất béo lành mạnh và đạm cần thiết để duy trì sự ổn định.
Việc thiếu hụt protein dẫn đến mất khối lượng cơ bắp và làm chậm quá trình trao đổi chất tự nhiên của cơ thể. Hệ quả là độ nhạy insulin bị suy giảm liên tục, khiến khả năng tự điều hòa lượng đường trong máu dần biến mất. Với hơn 117 triệu người mắc bệnh tại một số quốc gia, việc thiếu kiến thức dinh dưỡng cơ bản đang là lỗ hổng dẫn đến nhiều ca tử vong đáng tiếc.
Những sát thủ ẩn mình làm tăng vọt chỉ số đường huyết
Thay vì lo sợ thịt nạc, người bệnh cần đặc biệt cảnh giác với nhóm “sát thủ” âm thầm gồm cháo nấu nhừ và mì nhão. Khi tinh bột bị hồ hóa hoàn toàn, chúng nhanh chóng biến thành glucose gây hiện tượng tăng đường huyết đột ngột sau ăn, làm suy giảm chức năng tuyến tụy. Các loại bánh quy gắn mác “không đường” cũng là cái bẫy vì chứa bột mì tinh chế và chất béo chuyển hóa gây kháng insulin.
Bên cạnh đó, các sản phẩm ngũ cốc ăn liền thường được bổ sung maltodextrin và bị loại bỏ chất xơ trong quá trình chế biến. Điều này khiến tốc độ hấp thụ đường nhanh khủng khiếp, tạo ra những dao động đường huyết không ổn định cho người bệnh. Ngoài ra, trái cây sấy khô và nước ép đóng chai chứa lượng đường cô đặc rất cao, dễ gây tổn thương nghiêm trọng cho mạch máu và thận.
Để kiểm soát bệnh hiệu quả, chuyên gia khuyên nên bổ sung protein từ thịt nạc và thay ngũ cốc tinh chế bằng gạo lứt hoặc yến mạch. Quy tắc ăn “Rau trước, đạm sau, tinh bột cuối” là phương pháp hiệu quả để làm chậm quá trình hấp thụ carbohydrate. Người bệnh cũng nên hạn chế đồ ngọt ẩn, ưu tiên trái cây tươi có chỉ số đường thấp và luôn dừng bữa khi bụng đã no khoảng 70%.
Trưởng đoàn đàm phán Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cùng Ngoại trưởng Abbas Araghchi vừa đưa ra những đòi hỏi cụ thể trong cuộc gặp tại Doha. Theo thông tin từ Telegraph, Tehran tuyên bố sẽ không đặt bút ký vào bất kỳ thỏa thuận nào nếu yêu cầu về tiền bạc không được đáp ứng ngay lập tức. Các quan chức Iran đã nhấn mạnh rằng quá trình đàm phán sẽ bị đình trệ nếu không có những động thái tài chính cụ thể từ phía Mỹ.
Cụ thể, Iran muốn nhận ngay 12 tỷ USD, tương đương một nửa số tiền yêu cầu, ngay khi bản ghi nhớ được công bố rộng rãi. Khoản 12 tỷ USD còn lại phải được các ngân hàng quốc tế giải ngân hoàn tất trong vòng 60 ngày tiếp theo để đảm bảo tính thực thi. Một quan chức thân cận với tiến trình này khẳng định rằng đây là điều kiện tiên quyết và không có sự thỏa hiệp nào về mặt thời gian cũng như số lượng tiền mặt.
Các tài sản này chủ yếu là doanh thu từ xuất khẩu dầu khí bị giữ tại các ngân hàng nước ngoài nhiều năm qua do các lệnh trừng phạt. Tổng giá trị tài sản bị phong tỏa của Iran, bao gồm cả tiền mặt và bất động sản, ước tính lên tới hơn 100 tỷ USD. Hiện tại, số tiền này đang nằm tại Hàn Quốc, Qatar, Iraq, Nhật Bản, Luxembourg, Bahrain, Thổ Nhĩ Kỳ và Đức mà Tehran không thể chạm tới do các hạn chế từ Bộ Tài chính Mỹ.
Thỏa thuận hòa bình đối mặt phản ứng từ phía Washington
Giới quan sát nhận định chính quyền Tổng thống Donald Trump khó lòng chấp nhận yêu sách tài chính nặng nề này từ phía Iran. Để giải ngân, Washington cần phải nới lỏng các lệnh trừng phạt và thiết lập cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt nhằm đảm bảo số tiền không được dùng cho chương trình hạt nhân. Một nguồn tin thân cận với nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng đây là một đề nghị vượt quá giới hạn chấp nhận được của phía Washington trong bối cảnh hiện nay.
Vấn đề tài sản bị phong tỏa hiện trở thành điểm nghẽn chính trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt thế đối đầu kéo dài. Dù các nhà trung gian Pakistan và Qatar nỗ lực thúc đẩy bản ghi nhớ 14 điểm, nhưng phía Iran vẫn coi mọi thứ chưa hoàn tất cho tới khi tiền thực sự được chuyển giao. Qatar dường như đã đạt được một số tiến triển kỹ thuật trong việc xây dựng cơ chế giải ngân, nhưng sự thay đổi trong chi tiết triển khai từ phía Mỹ đang gây ra nhiều hoài nghi.
Căng thẳng thực địa cũng đang đe dọa tiến trình ngoại giao khi lực lượng Mỹ vừa nổ súng vào xuồng của vệ binh Iran tại eo biển Hormuz. Washington cáo buộc đối phương rải thủy lôi, trong khi Iran bác bỏ và cho rằng Mỹ đã vi phạm lệnh ngừng bắn đang có hiệu lực. Những va chạm vũ trang này cùng với các đòi hỏi tài chính khắt khe đang khiến con đường dẫn đến một thỏa thuận cuối cùng trở nên mịt mù và đầy rẫy những thách thức.
Hiện trường vụ sạt lở tại mỏ đá của Công ty TNHH Anh Tuấn ở xã Cẩm Tú khiến ba công nhân tử vong. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tiền Phong).
Ngày 26/5, đại diện Phòng Địa chất và Khoáng sản thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa công bố các sai phạm nghiêm trọng của doanh nghiệp liên quan đến vụ sạt lở mỏ đá tại Thanh Hóa khiến ba công nhân tử vong vào ngày 20/5 vừa qua tại địa bàn xã Cẩm Tú.
Sai phạm trong quy trình khai thác khiến ba công nhân tử vong
Khoảng chiều ngày 20/05, một vụ sạt lở nghiêm trọng đã xảy ra tại mỏ đá của Công ty TNHH Anh Tuấn, tọa lạc tại thôn Quý Long, xã Cẩm Tú. Sự cố khiến ba công nhân gồm anh Lò Văn Quý, Hoàng Văn Ngay và Lò Văn Thời tử vong tại chỗ. Cả ba nạn nhân đều là lao động quê tỉnh Lào Cai, vừa đến làm việc tại mỏ được khoảng một tháng.
Ngay sau sự cố, các cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa đã vào cuộc kiểm tra thực địa để xác định nguyên nhân. Đại diện Phòng Địa chất và Khoáng sản cho biết doanh nghiệp chưa xây dựng tuyến đường hào cho công nhân lên núi và chưa tạo diện công tác ban đầu theo đúng thiết kế. Điều này cho thấy sự thiếu sót nghiêm trọng trong việc đảm bảo an toàn lao động tại khu vực mỏ.
Cơ quan chức năng xác định doanh nghiệp khai thác cắt chân núi và tạo hàm ếch trái với thiết kế được phê duyệt. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tiền Phong).
Đặc biệt, hệ thống khai thác của công ty bị xác định là trái với thiết kế được thẩm định và phê duyệt. Thay vì khai thác theo tầng, doanh nghiệp đã thực hiện cắt chân núi và tạo hàm ếch từ dưới lên tại khu vực trung tâm mỏ. Những sai phạm này được ngành chức năng khẳng định là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hiện tượng mất an toàn và gây ra vụ sạt lở.
Đình chỉ hoạt động khai thác để phục vụ công tác điều tra
Trước những phát lộ về sai phạm, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã có chỉ đạo khẩn trương kiểm tra toàn diện việc chấp hành pháp luật của doanh nghiệp. Tỉnh yêu cầu Công ty TNHH Anh Tuấn phải tạm dừng mọi hoạt động khai thác tại khu vực mỏ đá vôi để phối hợp làm rõ nguyên nhân. Việc làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan là ưu tiên hàng đầu hiện nay.
Hiện tại, khu vực mỏ vẫn còn xuất hiện tình trạng đá om, treo, tiềm ẩn nguy cơ sạt trượt rất cao gây mất an toàn. Lực lượng chức năng đang thực hiện phong tỏa hiện trường và các đơn vị chuyên môn đang tích cực thu thập chứng cứ. Phòng Địa chất và Khoáng sản đang cung cấp hồ sơ cần thiết cho Công an tỉnh để tiến hành điều tra và xử lý vi phạm.
Vụ việc này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác quản lý an toàn trong khai thác khoáng sản tại địa phương. Ngành chức năng nhấn mạnh sẽ xử lý nghiêm các tổ chức vi phạm quy định về an toàn lao động và thiết kế khai thác. Toàn bộ diễn biến và kết luận mới nhất về vụ tai nạn sẽ được cập nhật sau khi có kết quả điều tra chính thức.
Hôm qua (26.5) trở thành ngày nắng nóng nhất kể từ đầu tháng 5 với 3 kỷ lục về nhiệt độ. (Ảnh: Chụp màn hình báo Thanh Niên)
Hôm qua (26/5) trở thành ngày nắng nóng nhất từ đầu tháng 5 đến nay với 3 kỷ lục được ghi nhận cùng lúc lên tới 41,1 độ C tại trạm Láng Hà Nội và Đô Lương.
Nắng nóng kỷ lục: Sự bủa vây của các trạm đo trên 40 độ C
Theo dữ liệu từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (NCHMF), ngày 26/5 chính thức trở thành thời điểm nóng nhất trong tháng. Tại trạm Láng thuộc thành phố Hà Nội và trạm Đô Lương của tỉnh Nghệ An, nhiệt độ đã chạm mức 41,1 độ C. Đây là con số cao nhất được ghi nhận từ đầu đợt đến nay. Thậm chí vào lúc 13 giờ, trạm Láng cũng đã xác lập một kỷ lục riêng khi đạt mốc 40 độ C, sự hội tụ của các mức nhiệt này tạo nên một ngày thời tiết vô cùng khắc nghiệt đối với cư dân địa phương.
Đợt nắng nóng đặc biệt gay gắt này không chỉ tập trung tại vài điểm mà đã lan tỏa rộng khắp cả nước. Có tổng cộng 22 trạm đo tại 11 tỉnh thành khác nhau đã ghi nhận mức nhiệt độ từ 40 độ C trở lên. Tại khu vực miền Bắc Phố Ràng của Lào Cai đạt 40,7 độ C trong khi Bắc Mê tại Tuyên Quang là 40,3 độ C. Các địa phương khác như Bắc Ninh, Hưng Yên và Phủ Lý tại tỉnh Ninh Bình cũng đều ghi nhận con số trên 40 độ C, các kỷ lục này cho thấy áp lực thời tiết cực đoan đang hiện hữu rõ rệt tại nhiều vùng.
Hà Nội tiếp tục đóng vai trò là tâm điểm của vùng khí hậu nóng bỏng này, ngoài trạm Láng bốn trạm đo khác tại thủ đô là Hà Đông, Hoài Đức, Ba Vì và Sơn Tây đều vượt ngưỡng 40 độ C. Tương tự tỉnh Phú Thọ ghi nhận năm điểm đo có nhiệt độ cực cao bao gồm Chi Nê, Lạc Sơn, Hòa Bình, Việt Trì và Vĩnh Yên. Mật độ các trạm đo báo kết quả trên 40 độ C cho thấy tính chất nghiêm trọng của đợt thiên tai, hệ thống hạ tầng và đời sống sinh hoạt của người dân đều chịu ảnh hưởng trực tiếp từ đợt nóng này.
Diễn biến nhiệt độ miền Trung và thời điểm nắng nóng kết thúc
Khu vực miền Trung cũng chịu áp lực lớn từ nền nhiệt tăng cao đột ngột, ngoài tâm điểm Đô Lương, tỉnh Nghệ An còn có Tây Hiếu đạt 40 độ C và Con Cuông ở mức 40,6 độ C. Tại Thanh Hóa, hai trạm Tĩnh Gia và Hồi Xuân lần lượt ghi nhận 40,5 và 40,8 độ C. Đáng chú ý trạm Đồng Hới tại Quảng Trị báo kết quả 40,2 độ C và Tuy Hòa ở Đắk Lắk đạt ngưỡng 40 độ C, đây là những số liệu cụ thể phản ánh sức nóng tại dải đất miền Trung qua các trạm quan trắc tự động.
Dự báo trong ngày 27/5 tình trạng nắng nóng gay gắt vẫn sẽ tiếp diễn tại nhiều khu vực, vùng đồng bằng Bắc bộ, Phú Thọ cùng các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế vẫn nằm trong diện cảnh báo đặc biệt. Nhiệt độ phổ biến sẽ dao động từ 38 đến 40 độ C có nơi vượt ngưỡng này. Độ ẩm tương đối được dự báo sẽ hạ xuống mức rất thấp, chỉ từ 40 đến 45%, các khu vực khác tại Bắc bộ và duyên hải nam Trung bộ cũng duy trì mức nhiệt cao từ 37 đến 39 độ C.
Theo cơ quan khí tượng đợt thiên tai này sẽ duy trì cường độ trong ngày 28/5 trước khi có dấu hiệu hạ nhiệt. Từ ngày 29/5 nắng nóng diện rộng tại khu vực Bắc bộ sẽ chính thức kết thúc, cùng lúc đó nhiệt độ tại các tỉnh miền Trung cũng sẽ bắt đầu dịu dần đi. Sự thay đổi thời tiết này mang lại hy vọng chấm dứt chuỗi ngày khô hạn và oi bức kéo dài nhiều ngày qua, người dân cần tiếp tục theo dõi các bản tin cập nhật để có kế hoạch sinh hoạt và bảo vệ sức khỏe phù hợp nhất.
Một chiếc máy bay không người lái MQ-9 của quân đội Mỹ. (Ảnh: Chụp màn hình báo Thanh Niên)
Hôm nay 26/5, lực lượng vệ binh Iran tuyên bố bắn hạ máy bay Mỹ, đồng thời cảnh báo các nước khu vực về việc tiếp tục làm lá chắn cho các căn cứ quân sự ngoại bang.
Iran bắn hạ máy bay Mỹ: Diễn biến vụ việc ngày 26/5
Theo dòng thời sự từ khu vực vùng Vịnh, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay 26/5 đã chính thức lên tiếng về việc bắn hạ một máy bay không người lái MQ-9 của Mỹ. Thông tin này được hãng tin AFP dẫn lại từ tuyên bố trên trang Sepah News, theo đó các đơn vị phòng không đã thực hiện nhiệm vụ khi phát hiện thiết bị này xâm nhập không phận. Ngoài MQ-9, Iran còn tuyên bố đã tấn công một chiếc UAV RQ-4 và một máy bay chiến đấu F-35 khi chúng đi vào vùng trời của nước này.
Vụ việc này được xem là một bước leo thang mới kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 08/4. IRGC nhấn mạnh rằng họ có quyền đáp trả tương xứng đối với bất kỳ hành động nào vi phạm thỏa thuận này từ phía quân đội Hoa Kỳ. Trước đó một ngày, vào ngày 25/5, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã thông báo về các đợt tấn công nhằm vào địa điểm phóng tên lửa ở miền nam Iran và các tàu đang rải thủy lôi. Iran chưa xác nhận chính thức vụ tấn công này nhưng ghi nhận có tiếng nổ tại thành phố Bandar Abbas.
Sự việc hôm nay diễn ra trong một chuỗi các hành động “ăn miếng trả miếng” liên tục giữa hai bên tại khu vực vịnh Ba Tư. Mặc dù các bên đang nỗ lực duy trì một trạng thái hòa hoãn tạm thời, nhưng việc các phương tiện bay bị bắn hạ cho thấy rủi ro xung đột trực tiếp vẫn luôn hiện hữu. Phía quân đội Mỹ hiện vẫn im lặng trước các cáo buộc của Tehran, một động thái thường thấy khi Washington cần thời gian để kiểm chứng các tổn thất về trang thiết bị và nhân sự.
Iran bắn hạ máy bay Mỹ: Bối cảnh xung đột từ tháng 2
Xung đột tại khu vực đã bắt đầu bùng phát từ ngày 28/02 và nhanh chóng lan rộng, cuốn nhiều bên liên quan vào vòng xoáy bạo lực. Lãnh tụ Mojtaba Khamenei trong phát biểu hôm nay 26/5 cho rằng các quốc gia trong khu vực sẽ không còn là nơi an toàn cho các căn cứ quân sự của Mỹ. Ông khẳng định các quốc gia láng giềng sẽ không còn chấp nhận làm lá chắn cho các hoạt động quân sự của nước ngoài trên lãnh thổ của mình, một thông điệp mạnh mẽ gửi tới cả Washington và các đồng minh khu vực.
Những tuyên bố này của ông Khamenei xuất hiện vào thời điểm nhạy cảm khi Iran và Mỹ đang thực hiện các cuộc trao đổi trực tiếp và gián tiếp để chấm dứt xung đột. Bộ Ngoại giao Iran dù thừa nhận đã đạt được sự hiểu biết trên nhiều phương diện nhưng vẫn thận trọng cho rằng một thỏa thuận cuối cùng vẫn còn khá xa. Điều này phản ánh thực tế rằng cả hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung cho những vấn đề cốt lõi liên quan đến an ninh và sự hiện diện quân sự lâu dài.
Báo cáo từ truyền thông nhà nước Iran về các vụ nổ tại Bandar Abbas sau cuộc tấn công của Mỹ ngày 25/5 càng làm tăng thêm sự hoài nghi về tính hiệu quả của thỏa thuận ngừng bắn. Việc các quốc gia khu vực đang dần thay đổi thái độ đối với các căn cứ Mỹ, như ông Khamenei đã nêu, có thể dẫn đến một sự thay đổi chiến lược lớn tại Trung Đông. Những mốc thời gian từ ngày 28/02 đến nay cho thấy một lộ trình xung đột kéo dài và đầy rẫy những bất ổn mà chưa có hồi kết rõ ràng.
Buổi chiều chúng tôi gặp nhau, Hiền đến muộn mười lăm phút vì tắc đường từ khu công nghiệp ra. Chị xin lỗi, kéo ghế ngồi xuống, gọi một ly trà đá, rồi lặng lẽ nhìn ra ngoài cửa sổ nơi dòng xe máy vẫn đang ùn ở ngã tư. Không có gì đặc biệt ở cái khoảnh khắc đó — một người phụ nữ 42 tuổi, tóc buộc gọn, mặc đồng phục nhà máy còn nguyên logo tập đoàn Nhật trên ngực áo — nhưng có điều gì đó trong cái cách chị ngồi yên mà không bứt rứt khiến tôi để ý. Sau này, khi nghe chị kể về mình của mười năm trước, tôi mới hiểu tại sao sự yên tĩnh đó lại đáng chú ý đến vậy.
Người ta gọi chị là “Hiền Hiếu Thắng”. Không phải sau lưng, mà gọi thẳng mặt, và chị biết. “Tôi cũng tự thấy mình xứng đáng với cái tên đó,” chị nói, không có vẻ gì là xấu hổ hay phòng thủ. Trong môi trường làm việc của một nhà máy liên doanh Nhật Bản — nơi mà sự chính xác không chỉ là tiêu chuẩn mà còn là văn hóa — Hiền là nhân viên đào tạo giỏi, được việc, nhưng khó chịu theo cái cách mà người ta chỉ nhận ra sau khi đã làm việc cùng chị một thời gian. Không phải chị xấu bụng. Mà là chị không thể chịu được khi người khác làm khác mình, dù cái khác đó không nhất thiết là sai.
“Bất cứ cuộc tranh luận nào, tôi phải là người nói câu cuối. Phải đến lúc người ta không còn gì để phản bác nữa thì tôi mới thôi.” Chị nhấp trà, nhìn vào ly. “Và thú thật, lúc đó tôi thấy điều đó rất bình thường. Vì ý kiến của mình đúng mà, thì phải bảo vệ đến cùng chứ.”
Với chị Hiền, luyện 5 bài công pháp không chỉ là rèn sức khỏe mà còn là học cách chậm lại trước khi nổi nóng hay áp đặt người khác. (Ảnh: Khai Mở)
Một ngôi nhà đầy chồng sách và thiếu không khí
Cái tính cách đó không đứng lại ở cổng nhà máy khi tan ca. Nó theo Hiền về căn hộ chung cư ở quận ven, khi chị và chồng đang nuôi đứa con đầu lòng còn nhỏ. Giai đoạn sinh con, Hiền lao vào nghiên cứu như chuẩn bị cho một dự án lớn. Sách Nhật, sách Do Thái, phương pháp Montessori, lý thuyết gắn kết — chị đặt mua từng đợt, xếp thành chồng trên kệ, đánh dấu trang, ghi chú bên lề. Rồi chị bắt chồng đọc cùng. Không phải gợi ý — bắt. Đọc xong phải thảo luận, phải đồng thuận, phải đi theo lộ trình chị đã vạch.
Chồng chị là người hiền lành theo đúng nghĩa đen. Anh không cãi lại. Anh cũng không đọc. Ông chồng im lặng, mặc kệ, rồi thỉnh thoảng tự làm theo cách của mình — và điều đó còn khiến Hiền bực hơn là nếu anh cãi thẳng vào mặt chị. “Tôi cảm giác mình đang nỗ lực một mình cho cái gia đình này. Tôi đọc sách, tôi nghiên cứu, tôi lên kế hoạch — rồi anh ấy cứ vô tư như không.” Chị dừng một chút. “Hồi đó tôi không nghĩ được rằng anh ấy cũng đang nỗ lực theo cách của ảnh, chỉ là khác cách của mình.”
Nhìn từ bên ngoài, Hiền có đủ thứ người ta hay liệt vào danh sách “cuộc sống ổn định”: việc làm tốt, gia đình không thiếu ăn, con cái không có vấn đề gì lớn. Nhưng bên trong căn hộ đó, không khí nặng theo một cách khó tả. Không phải cãi vã ầm ĩ. Mà là cái kiểu mỗi người đang tồn tại song song, ngại chạm vào nhau, nói chuyện vừa đủ, và ai cũng mệt nhưng không ai nói ra.
Chị từng nghĩ yêu thương là phải kiểm soát thật tốt. Nhưng càng cố “đúng”, gia đình lại càng xa nhau. (Ảnh: Khai Mở)
Cuốn sách không đọc để tìm thông tin
Người giới thiệu cho Hiền cuốn Chuyển Pháp Luân là bạn học cũ, gặp lại sau nhiều năm. Chị nhận sách với tâm thế quen thuộc: đọc để biết thêm một cái gì đó, như cái cách chị đã đọc mấy chục cuốn về nuôi con. Nhưng khác với những lần trước, lần này chị đọc mà thấy khó chịu — không phải vì sách dở, mà vì sách nói về chị. Không phải tên chị, không phải hoàn cảnh chị. Mà là cái thứ bên trong chị mà chị vẫn luôn tự bào chữa cho nó.
“Tôi từ trước vẫn nghĩ mình là người tốt. Ít nhất là không xấu,” Hiền nói, chậm. “Nhưng đọc vào thì thấy — cái tốt của mình là tốt theo điều kiện. Tốt khi người ta đồng ý với mình. Tốt khi mọi thứ chạy theo ý mình. Còn không thì… không tốt lắm.” Chị cười ngắn, không có vẻ đang cười. “Nhận ra điều đó không dễ chịu gì.”
Sự vỡ lẽ không đến như một tiếng sét. Nó ủ dần, thấm dần, như cái kiểu mưa nhỏ ngấm đất lâu hơn mưa lớn. Hiền bắt đầu để ý mình: để ý xem phản ứng đầu tiên của mình khi ai đó làm khác ý mình là gì, để ý xem mình đang lắng nghe người khác hay đang chờ họ nói xong để mình phản bác. Những quan sát nhỏ, không hào hứng gì, nhưng trung thực.
Sau những ca làm kéo dài, chị Hiền chọn bắt đầu ngày mới bằng 5 bài công pháp để giữ cho thân thể nhẹ hơn và tâm trí bình lại. (Ảnh: Khai Mở)
Học cách ghìm tay lại
Thay đổi một thói quen đã hình thành trong bốn mươi năm không phải chuyện một sớm một chiều, và Hiền không kể về quá trình đó theo kiểu như thể mọi thứ cứ tự nhiên mà tốt lên. Chị kể về những lần vẫn bật ra — trong cuộc họp, ở nhà, với con — rồi sau đó nhận ra và thấy xấu hổ với chính mình. Có những lúc chị tiến được một đoạn rồi lại lùi, vì áp lực công việc, vì mệt, vì thói quen cũ kéo về mạnh hơn.
Một lần trong cuộc họp nhóm, đồng nghiệp đề xuất một hướng xử lý hoàn toàn khác với phương án của chị. Theo thói quen cũ, Hiền đã chuẩn bị sẵn lý lẽ để phản bác — chị biết mình đúng, và chị biết cách trình bày để người kia không còn chỗ đứng. Nhưng chị nhìn thấy vẻ mặt của người đồng nghiệp: căng, dè dặt, cái kiểu của người đã quen bị bác bỏ. Và chị khựng lại. Không phải vì một quyết định cao thượng gì. Chỉ là chị nhận ra mình đang chuẩn bị làm một việc quen tay mà không thực sự nghĩ xem có cần thiết không. Chị ngồi im, nghe hết. Cuộc họp kết thúc bình thường. Công việc vẫn được giải quyết. Và chị thấy nhẹ theo một cách không giải thích được.
Ở nhà, sự thay đổi diễn ra chậm hơn và vụng về hơn. Hiền không thể từ bỏ ngay cái thói quen muốn kiểm soát mọi thứ liên quan đến con — điểm số, bạn bè, thói quen học. Nhưng chị bắt đầu thử những khoảng lặng nhỏ: thay vì nói ngay khi con làm gì không vừa ý, chị ngồi xuống, hỏi. Không phải hỏi kiểu thẩm vấn. Hỏi kiểu muốn biết. “Con thấy sao?” thay vì “Tại sao con lại làm vậy?” Nghe giống nhau nhưng đứa trẻ cảm nhận được sự khác biệt ngay.
Những thứ nhỏ mà chị nhận ra
Sau khi đọc Chuyển Pháp Luân, chị Hiền bắt đầu nhìn lại bản thân — và lần đầu thấy rằng “đúng” chưa chắc đã khiến người khác dễ chịu. (Ảnh: Khai Mở)
Chị không kể cho tôi nghe về sự bình an theo kiểu tổng kết ở cuối bài diễn văn. Chị kể về những thứ cụ thể, vụn vặt: buổi sáng không còn cáu vì chồng để quên đèn bật, bữa tối không còn căng vì con ăn chậm hơn chị muốn, họp hành không còn thấy mình phải là người phát biểu nhiều nhất. “Những thứ đó nhỏ lắm, nói ra nghe không có gì,” chị thừa nhận. “Nhưng mà cộng lại thì cả cái ngày của mình khác.”
Về chồng, Hiền nói điều này theo cách khiến tôi nghĩ chị đã suy nghĩ về nó khá lâu: “Anh ấy không thay đổi gì hết. Mà tôi thấy anh ấy khác đi. Tôi không hiểu điều đó cho đến khi nhận ra rằng có khi là mình đang nhìn anh ấy khác đi.” Chị không giải thích thêm, và tôi không hỏi thêm. Có những thứ nói đủ rồi.
Người bạn cũ gặp lại Hiền sau hai năm không liên lạc nhắn tin hỏi thẳng: “Ủa mày sao bình tĩnh vậy, có chuyện gì không?” Chị cười kể lại điều này — không phải cười vui, mà cười kiểu thấy hơi buồn cười vì hóa ra cái trạng thái bình thường mà chị đang cố đạt tới lại trở thành điều đáng chú ý với người quen.
Vẫn còn những lúc phải vật lộn
Hiền không kết thúc câu chuyện bằng một câu gọn gàng nào. Chị nói rằng chị vẫn có những buổi làm ca dài, về đến nhà mệt, và cái lò xo bên trong vẫn còn đó, không biến mất — nó chỉ không bật ra nhanh như trước. Vẫn có những lúc chị thấy mình bắt đầu áp đặt rồi phải dừng lại giữa chừng, đôi khi hơi muộn. Vẫn có những ngày con làm gì đó khiến chị nóng hết cả người và phải mất vài phút ngồi yên trước khi nói gì.
“Mình không trở thành người khác hẳn,” chị nói, vừa xỏ dép chuẩn bị đứng dậy vì đã muộn. “Mình vẫn là mình. Chỉ là cái mình đó bây giờ biết dừng lại một chút trước khi làm bậy.”
Chị đi ra, hòa vào dòng người trên vỉa hè lúc nhá nhem. Một người đàn bà bình thường, tan ca về nấu cơm. Tôi ngồi thêm một lúc, nhìn ly trà của chị còn một nửa. Nghĩ đến cái câu hỏi mà có lẽ nhiều người trong chúng ta đang mang theo mà không hẳn đã hỏi thành lời: mình đang cố thắng cái gì, và thắng xong thì sao.
Không có câu trả lời nào được đưa ra trong buổi chiều hôm đó. Nhưng có lẽ cũng không cần.
Tàu chở hàng gần eo biển Hormuz, tuyến hàng hải bị Iran phong tỏa sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch quân sự vào cuối tháng 2. (Ảnh: Chụp màn hình báo Thanh Niên)
Dù đàm phán Mỹ – Iran tại Qatar đạt tiến triển, các vụ không kích mới nhất của Washington vào mục tiêu của Tehran đang đẩy khu vực vào vòng xoáy nguy hiểm.
Đàm phán Mỹ – Iran đối mặt bóng ma xung đột vũ trang
Tình hình Trung Đông nóng lên khi quân đội Mỹ triển khai các đợt không kích nhắm vào vị trí tên lửa và tàu rải thủy lôi của Iran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ khẳng định đây là hành động bảo vệ lực lượng trước mối đe dọa trực tiếp dù hai bên đang trong giai đoạn ngừng bắn. Phía Iran cho biết 4 binh sĩ thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng đã tử vong trong vụ tấn công này tại khu vực gần eo biển Hormuz.
Đáp lại hành động của Washington, Hôm qua 26.5, Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei đưa ra cảnh báo đanh thép rằng quân đội Mỹ sẽ không còn nơi trú ẩn an toàn tại vùng Vịnh. Iran khẳng định quyền đáp trả tương xứng và tuyên bố đã bắn hạ một máy bay không người lái MQ-9 của Mỹ xâm phạm không phận. Những tuyên bố cứng rắn này cho thấy sự mong manh của trạng thái đình chiến khi các đơn vị phòng không Iran luôn trong tình trạng sẵn sàng.
Các chuyên gia quốc tế nhận định rằng những đợt đụng độ trực tiếp này tạo ra tình huống vô cùng nguy hiểm cho tiến trình ngoại giao. Dù Washington tuyên bố vẫn kiềm chế, nhưng các vụ nổ xung quanh thành phố cảng Bandar Abbas minh chứng cho mức độ căng thẳng trên thực địa. Các nhà quan sát lo ngại một sai lầm nhỏ lúc này cũng có thể phá hỏng mọi nỗ lực đối thoại nhằm chấm dứt xung đột.
Tiến triển tại Qatar và những rào cản từ các yêu sách mới
Bất chấp tiếng súng, bàn đàm phán tại Qatar vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực với sự tham gia của các quan chức cấp cao hai phía. Đại diện Iran đã có mặt tại Doha để thảo luận việc dỡ bỏ phong tỏa khối tài sản trị giá 24 tỉ USD. Các nguồn tin thạo tin cho biết nội dung thảo luận tập trung vào quyền kiểm soát eo biển Hormuz và giới hạn kho làm giàu uranium.
Tổng thống Donald Trump đánh giá tiến trình thương lượng đang thuận lợi nhưng cũng đưa ra những điều kiện mới mang tính bước ngoặt. Ông mong muốn mở rộng thỏa thuận bao gồm yêu cầu các quốc gia như Ả Rập Xê Út và Pakistan tham gia vào Hiệp định Abraham. Sự can thiệp này cho thấy tham vọng của Washington trong việc tái cấu trúc trật tự địa chính trị tại Trung Đông thông qua ngoại giao.
Tuy nhiên, triển vọng về một văn bản ký kết chính thức vẫn còn nhiều hoài nghi khi giới chức Mỹ cho rằng quá trình này cần thêm thời gian. Phía Bộ Ngoại giao Iran xác nhận các bên đã đạt đồng thuận trên nhiều điểm trong bản ghi nhớ nhưng nhấn mạnh hòa bình vẫn chưa thực sự gần. Sự khác biệt giữa kết quả trên giấy tờ và tiếng súng trên thực địa đang đặt ra bài toán khó cho giới ngoại giao.
Căng thẳng Mỹ-Iran và quyết định triệu tập nội các tại Nhà Trắng
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra quyết định tổ chức một cuộc họp nội các quan trọng vào ngày 27 tháng 5 tại Nhà Trắng. Ban đầu, sự kiện này được lên kế hoạch diễn ra tại Trại David, nhưng địa điểm đã được thay đổi vào phút chót nhằm đảm bảo tiến độ công việc. Theo thông tin từ phía Mỹ, sự điều chỉnh này chủ yếu nhằm tránh những ảnh hưởng không thuận lợi từ điều kiện thời tiết xấu có thể xảy ra trong khu vực.
Sự thay đổi địa điểm diễn ra trong bối cảnh các quan chức cấp cao của Washington đang đối mặt với những áp lực ngày càng lớn trong quan hệ với Tehran. Giới phân tích quốc tế nhận định việc triệu tập đầy đủ thành viên nội các là một tín hiệu cho thấy Nhà Trắng đang chuẩn bị cho những quyết định mang tính bước ngoặt về chiến lược đối ngoại. Đây là lần thứ 10 nội các họp mặt trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong việc định hình các hành động tiếp theo.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng đã công khai gửi đi những thông điệp cứng rắn về điều kiện để đạt được một thỏa thuận chung giữa hai quốc gia. Ông Trump khẳng định rằng nếu không có một thỏa thuận thực chất và có ý nghĩa, các hoạt động quân sự sẽ được tái khởi động với quy mô lớn chưa từng thấy. Tuyên bố này được đưa ra khi nỗ lực đàm phán đang rơi vào tình trạng bế tắc, khiến tâm lý thất vọng gia tăng trong các vòng thảo luận gần đây.
Nỗ lực ngoại giao bế tắc và nguy cơ xung đột vũ trang
Các bên liên quan đã cố gắng thúc đẩy vòng đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt giao tranh và mở lại eo biển Hormuz trong thời hạn 60 ngày. Áp lực chính trị đang đè nặng lên Nhà Trắng khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, buộc chính quyền phải tìm kiếm giải pháp nhanh chóng cho vấn đề hạt nhân. Tuy nhiên, những thay đổi nhân sự gần đây trong đội ngũ cố vấn của ông Trump đang đặt ra nhiều dấu hỏi về khả năng duy trì các cam kết ngoại giao hiện có.
Phía Iran đã có những phản ứng gay gắt khi cáo buộc Washington liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn vốn đã duy trì từ đầu tháng 4. Bộ Ngoại giao Iran cho rằng phía Mỹ đã thực hiện các hành động không phù hợp và tiến hành các vụ việc nhắm vào tàu thương mại của họ trên biển. Những cáo buộc này tập trung vào khu vực Hormozgan, nơi eo biển Hormuz đóng vai trò huyết mạch giao thương quan trọng nhất của toàn bộ vùng vịnh.
Căng thẳng thực sự gia tăng khi quân đội Mỹ tiến hành các cuộc tấn công tự vệ nhắm vào các địa điểm phóng tên lửa xung quanh khu vực eo biển. Tehran ngay lập tức phản pháo, coi đây là hành động thiếu nhất quán trong khi tiến trình ngoại giao do Pakistan làm trung gian vẫn đang diễn ra. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng đưa ra cảnh báo về những phản ứng mạnh mẽ nếu xung đột lan rộng ra ngoài phạm vi khu vực Trung Đông.
