Sự thật về các thực phẩm tăng đường huyết phổ biến
Trong những năm gần đây, xu hướng theo đuổi lối sống lành mạnh đã trở nên vô cùng phổ biến trong cộng đồng. Khi đứng trước vô vàn lựa chọn thực phẩm mỗi ngày, phần lớn người tiêu dùng thường có thói quen dựa vào các dòng chữ quảng cáo in trên bao bì như “giàu chất xơ”, “sữa thực vật” hay “không thêm đường” để nhanh chóng đánh giá chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, theo bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện – một chuyên gia về giảm cân, yếu tố thực sự quyết định phản ứng của cơ thể lại nằm ở phương thức chế biến và trạng thái tự nhiên của chính thực phẩm đó thay vì những lời quảng cáo hào nhoáng.
Một ví dụ điển hình gây hiểu lầm là sữa yến mạch, vốn được coi là lựa chọn thay thế sữa bò hoàn hảo. Thực chất, loại sữa này được làm từ yến mạch xay nhỏ rồi pha với nước, có nguyên lý sản xuất tương đồng với món nước gạo rang truyền thống và sự khác biệt đôi khi chỉ nằm ở chiến lược marketing. Do nguyên liệu đã được xay xát kỹ lưỡng, tốc độ hấp thụ của cơ thể đối với loại nước uống này sẽ nhanh hơn rất nhiều so với yến mạch nguyên hạt, dẫn đến việc đường huyết trong máu tăng vọt một cách đột ngột sau khi sử dụng.
Tương tự, bánh mì nguyên cám và gạo nếp cẩm cũng chứa đựng những “bẫy” sức khỏe mà ít người ngờ tới. Nhiều loại bánh mì gắn nhãn “nguyên cám” trên thị trường thực tế vẫn sử dụng bột mì trắng làm thành phần chính, chỉ pha thêm một ít cám hoặc phẩm màu để đánh lừa thị giác, khiến tác động của chúng lên đường huyết không khác gì bánh mì trắng. Ngay cả gạo nếp cẩm, vốn được xem là thực phẩm dưỡng sinh, cũng có chỉ số đường huyết (GI) rất cao và hàm lượng tinh bột kháng thấp, đòi hỏi những người đang giảm cân hoặc cần kiểm soát bệnh lý phải đặc biệt lưu ý về liều lượng ăn mỗi ngày.
Cách nhận diện các món ăn gây hại sức khỏe
Để giúp người dân hiểu rõ hơn về cơ chế tác động của thực phẩm, bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện đã đưa ra hai nguyên tắc cốt lõi về sự thay đổi đường huyết. Nguyên tắc đầu tiên là “càng tinh chế càng nhanh”, nghĩa là quá trình chế biến thực phẩm càng tinh vi thì tương đương với việc thực phẩm đó đã được “tiêu hóa trước” một phần. Điều này giúp hệ thống tiêu hóa của con người dễ dàng hấp thụ đường vào máu một cách nhanh chóng hơn, thay vì phải mất thời gian phân giải các cấu trúc phức tạp của thực phẩm thô.
Nguyên tắc thứ hai cần ghi nhớ là “nhiệt độ càng cao càng nhanh”, ám chỉ tác động của nhiệt độ nấu nướng lên cấu trúc tinh bột. Khi thực phẩm được nấu ở nhiệt độ cao, tinh bột sẽ chuyển hóa sang dạng đường dễ hấp thụ hơn, khiến cơ thể phản ứng mạnh mẽ hơn sau khi ăn. Một ví dụ so sánh dễ hiểu là khoai lang nướng sẽ khiến đường huyết tăng nhanh hơn đáng kể so với khoai lang luộc, dù cùng là một loại nguyên liệu, do sự biến đổi hóa học dưới tác động nhiệt mạnh.
Cuối cùng, để đơn giản hóa việc lựa chọn thực phẩm trong đời sống hàng ngày, các chuyên gia gợi ý một “thần chú” dễ nhớ: “Càng trắng càng nhanh, càng mềm càng nhanh, càng lỏng càng nhanh”. Những thực phẩm có màu trắng tinh, kết cấu mềm mại hoặc ở dạng lỏng thường là những thứ đã qua chế biến sâu và dễ gây biến động đường huyết. Thay vào đó, chúng ta nên ưu tiên những thực phẩm ở trạng thái nguyên bản, ít qua chế biến và cần phải nhai nhiều khi ăn, vì chúng sẽ mang lại tác động dịu nhẹ và ổn định hơn cho sức khỏe.
Người dân Iran vẫy quốc kỳ, tuần hành tại thủ đô Tehran để bày tỏ sự ủng hộ đối với Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)
Truyền thông Iran vừa hé lộ nội dung dự thảo hòa bình với Mỹ, trong khi Nhà Trắng nhanh chóng bác bỏ và khẳng định đây là thông tin hoàn toàn bịa đặt.
Quan hệ Mỹ – Iran: Những điều khoản trong bản dự thảo
Theo Đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB), một tài liệu phác thảo thỏa thuận hòa bình giữa Tehran và Washington đã được công bố với các điều kiện cụ thể. Nội dung trọng tâm yêu cầu quân đội Mỹ phải rút khỏi các khu vực lân cận Iran, trong khi Tehran cam kết khôi phục lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz về mức bình thường trong vòng một tháng.
Việc quản lý tuyến hàng hải chiến lược này sẽ do Iran kiểm soát với sự phối hợp của Oman, nhưng văn bản quy định rõ các tàu quân sự không nằm trong phạm vi thỏa thuận. Hãng thông tấn Mizan cho biết thêm hiện vẫn chưa rõ quy mô rút quân của Mỹ sẽ áp dụng cho các lực lượng mới triển khai hay bao gồm cả những căn cứ quân sự cố định tại khu vực.
Nếu các bên thống nhất được nội dung cuối cùng trong vòng 60 ngày, biên bản ghi nhớ này sẽ được chuyển thành một nghị quyết có tính ràng buộc tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Phía Iran nhấn mạnh rằng đây mới chỉ là bản phác thảo ban đầu và họ sẽ không thực hiện bất kỳ bước đi nào nếu không có sự xác minh thực tế rõ ràng về các cam kết từ phía Washington.
Phản ứng bác bỏ quyết liệt từ phía Nhà Trắng
Ngay sau khi thông tin trên lan truyền, Nhà Trắng đã phát đi thông điệp chỉ trích mạnh mẽ và phủ nhận hoàn toàn tính xác thực của tài liệu này. Trên mạng xã hội X, giới chức Washington khẳng định biên bản ghi nhớ mà truyền thông Iran đăng tải là sản phẩm bịa đặt, đồng thời khuyến cáo dư luận không nên tin vào các nguồn tin từ phía Tehran.
Trước đó, giới phân tích nhận định văn bản này có thể đóng vai trò như một lộ trình cho các cuộc đàm phán sâu hơn về chương trình hạt nhân và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Phía Tehran từng đặt điều kiện rằng một thỏa thuận thực chất phải bao gồm việc chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận và Washington phải miễn trừ các lệnh trừng phạt dầu mỏ ngay trong quá trình đàm phán.
Căng thẳng giữa hai quốc gia vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi Iran cáo buộc Mỹ vi phạm các thỏa thuận ngừng bắn bằng các cuộc tấn công tại miền nam vào cuối tháng 5. Sự đối lập giữa thông tin từ IRIB và phản ứng của Nhà Trắng cho thấy hố sâu ngăn cách về lòng tin vẫn là rào cản lớn nhất trong quan hệ Mỹ – Iran hiện nay.
Tàu thuyền di chuyển trên eo biển Hormuz giữa lúc Iran tuyên bố tiếp tục cấm tàu của “các nước thù địch” đi qua tuyến hàng hải chiến lược này. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)
Iran cấm tàu nước thù địch qua eo biển Hormuz dù đàm phán với Mỹ tiến triển, Hàn Quốc nghi ngờ Tehran vừa tấn công tàu hàng của nước này tại hải phận.
Chính quyền Tehran ngày 27 tháng 5 đưa ra thông báo về việc tiếp tục duy trì lệnh cấm đối với tàu bè thuộc các quốc gia thù địch khi đi qua eo biển Hormuz. Theo thông tin từ đài truyền hình nhà nước IRIB, lực lượng Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố sẽ thực thi biện pháp này nhằm bảo đảm an ninh hàng hải theo các quy định riêng của họ. Tuyên bố này được đưa ra trong thời điểm các cuộc đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Iran và Hoa Kỳ được cho là đã đạt được một số bước tiến triển khả quan.
Phía Iran khẳng định rằng họ sẽ chỉ tạo điều kiện thuận lợi và tiếp tục hợp tác với những quốc gia cam kết tuân thủ đầy đủ các quy tắc hàng hải do Tehran thiết lập. Theo các báo cáo từ truyền thông khu vực, dự kiến sẽ có thêm một lượng lớn tàu thuyền di chuyển qua tuyến đường chiến lược này trong những giờ tới sau khi có các chỉ dẫn mới. Trước đó, lực lượng chức năng cũng đã ghi nhận có ít nhất 25 tàu thuyền các loại thực hiện hành trình đi qua khu vực eo biển một cách an toàn trong vòng một ngày qua.
Mặc dù tình hình chính trị có dấu hiệu khởi sắc, giới quan sát nhận định rằng Tehran vẫn muốn khẳng định quyền kiểm soát thực tế đối với cửa ngõ năng lượng quan trọng này. Việc duy trì sự hiện diện và các quy định khắt khe tại eo biển Hormuz được xem là một bước đi chiến lược nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia trước các biến động quốc tế. Theo giới phân tích, hành động này cho thấy Iran không có ý định nới lỏng sự giám sát đối với các hoạt động vận tải biển, bất chấp những diễn biến ngoại giao tích cực với Washington.
Nghi vấn về vụ tấn công tàu hàn quốc tại eo biển hormuz
Cùng thời điểm lệnh cấm được tái khẳng định, một căng thẳng ngoại giao mới đã phát sinh liên quan đến vụ tấn công tàu hàng của Hàn Quốc xảy ra hồi đầu tháng. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết các kết quả phân tích kỹ thuật hiện tại cho thấy nhiều khả năng một tên lửa chống hạm do Iran sản xuất đã được sử dụng trong vụ việc này. Thứ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Park Yoon Joo lưu ý rằng các bằng chứng về hình dạng đầu đạn và đặc điểm động cơ tại hiện trường đều dẫn tới nghi vấn về nguồn gốc vũ khí.
Phía Seoul đã chính thức triệu tập Đại sứ Iran để bày tỏ sự phản đối và yêu cầu những lời giải thích thỏa đáng về vụ tấn công gây thiệt hại cho tàu hàng của họ. Dù đưa ra những thông tin kỹ thuật chi tiết, Hàn Quốc vẫn thận trọng lưu ý rằng họ chưa đưa ra kết luận cuối cùng về thủ phạm cũng như động cơ thực sự đằng sau hành động này. Một công hàm phản đối đã được gửi đi nhằm yêu cầu sự minh bạch hơn từ phía các bên liên quan trong việc bảo đảm an toàn cho các tuyến hàng hải quốc tế.
Phản ứng trước những thông tin từ phía Hàn Quốc, Đại sứ Iran tại Seoul là ông Saeed Koozechi đã lên tiếng phủ nhận hoàn toàn mọi sự liên quan của phía Tehran. Ông khẳng định quốc gia này không tham gia vào bất kỳ hành động quân sự nào nhắm vào tàu thương mại của phía Hàn Quốc tại khu vực eo biển. Sự mâu thuẫn trong các tuyên bố giữa hai nước đang khiến tình hình an ninh tại eo biển Hormuz trở nên phức tạp hơn, ngay cả khi các bên đều đang nỗ lực tìm giải pháp hòa bình.
Xăng E10 giúp tối ưu hóa hệ thống logistics và phân phối
Ngày 27/5, đại diện Bộ Công Thương cho biết việc duy trì quá nhiều loại nhiên liệu trên thị trường trong thời gian dài không còn phù hợp với thực tế. Đặc biệt, ông Tân cho biết xăng sinh học E10 đã được nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá phù hợp với phần lớn phương tiện đang lưu hành hiện nay.Theo phân tích kỹ thuật, việc bán song song xăng khoáng và xăng sinh học làm tăng đáng kể chi phí logistics, lưu kho và phân phối.
Điều này gây áp lực trực tiếp lên các doanh nghiệp bán lẻ và làm giảm hiệu quả chung của hệ thống cung ứng nhiên liệuViệt Nam đã trải qua giai đoạn chuyển tiếp dài để thị trường và người dân thích nghi với xăng sinh học. Việc chính thức chuyển đổi sang xăng E10 từ ngày 1/6 tới được xem là bước đi cần thiết để tinh gọn hạ tầng kỹ thuật.
Nhà chức trách khẳng định, xăng E10 đã qua các đợt thử nghiệm nghiêm ngặt và hoàn toàn tương thích với phần lớn các dòng phương tiện đang lưu hành, không gây ảnh hưởng tiêu cực đến động cơ nếu được bảo dưỡng đúng cách. Đặc biệt, ông Tân cho biết xăng sinh học E10 đã được nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá phù hợp với phần lớn phương tiện đang lưu hành hiện nay.
Mục tiêu giảm phát thải và bảo đảm an ninh năng lượng
Việc thay thế xăng khoáng bằng nhiên liệu sinh học là một phần trong chiến lược giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Thay đổi này không chỉ giúp bảo vệ môi trường thông qua việc giảm phát thải khí nhà kính mà còn tạo ra đầu ra ổn định cho ngành nông nghiệp trong nước, nơi cung cấp nguyên liệu sản xuất ethanol.
Cơ quan chức năng nhấn mạnh lộ trình này được xây dựng dựa trên các đánh giá tác động kỹ lưỡng, đảm bảo tính liên tục và không gây xáo trộn đột ngột cho thị trường. Trong thời gian tới, các đơn vị liên quan sẽ tiếp tục giám sát chất lượng nhiên liệu và công khai thông tin về quy trình kỹ thuật để người tiêu dùng yên tâm chuyển đổi.
Tuy nhiên, ông cho biết thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, nếu duy trì đồng thời quá nhiều chủng loại nhiên liệu trong thời gian dài sẽ phát sinh nhiều bất cập như tăng chi phí logistics, tồn chứa, phân phối; gây khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ; đồng thời làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi năng lượng xanh. Đây được xem là hành động cụ thể để hiện thực hóa các cam kết quốc tế về bảo vệ khí hậu mà Việt Nam đang theo đuổi.
Hàu thực phẩm giàu kẽm. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)
Việc áp dụng chế độ dinh dưỡng tuyến giáp phù hợp với các thực phẩm giàu selen và kẽm giúp người bệnh tăng cường sức khỏe và ổn định nhịp tim tự nhiên.
Tác động của khoáng chất đối với chức năng dinh dưỡng tuyến giáp
Selen giữ vai trò then chốt trong việc kích hoạt các hormone tuyến giáp để cơ thể có thể sử dụng hiệu quả cho trao đổi chất. Khoáng chất này còn bảo vệ tuyến giáp khỏi các tác động tiêu cực của stress oxy hóa phát sinh trong quá trình hoạt động. Người bệnh có thể bổ sung selen từ các nguồn tự nhiên như cá ngừ, cá mòi, trứng, thịt gà, gạo lứt và hạt hướng dương.
Kẽm không chỉ hỗ trợ tổng hợp hormone mà còn là thành phần quan trọng duy trì chức năng miễn dịch của cơ thể bệnh nhân. Thiếu kẽm làm suy giảm khả năng hoạt động của tuyến giáp, dẫn đến các triệu chứng mệt mỏi và rụng tóc gia tăng. Hàu, thịt bò nạc, thịt gia cầm, hạt bí và các loại đậu là những lựa chọn thực phẩm giàu kẽm rất tốt để cải thiện tình trạng bệnh.
Thực phẩm giàu selenium. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)
Cơ quan tuyến giáp chịu trách nhiệm điều hòa năng lượng và nhiệt độ, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống hằng ngày. Một kế hoạch ăn uống khoa học giúp kiểm soát hiệu quả các triệu chứng tăng cân hay táo bón khó chịu cho người mắc bệnh. Sự bổ sung các khoáng chất vi lượng từ thực phẩm tự nhiên mang lại lợi ích bền vững và lâu dài cho toàn bộ hệ thống nội tiết.
Protein và ngũ cốc trong thực đơn phục hồi sức khỏe
Protein từ các loại cá béo, trứng và đậu lăng giúp người bệnh duy trì khối cơ và tăng cường cảm giác no lâu hằng ngày. Đặc biệt, các loại cá béo như cá hồi còn cung cấp omega-3 giúp chống viêm và bảo vệ hệ tim mạch cho người suy giáp. Đây là nguồn đạm lành mạnh giúp cải thiện tình trạng chuyển hóa chậm, hỗ trợ cơ thể sản sinh năng lượng cần thiết cho sinh hoạt.
Trứng thực phẩm giàu protein. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)
Các loại ngũ cốc nguyên cám như gạo lứt, yến mạch và hạt hạnh nhân cung cấp magie cùng vitamin nhóm B dồi dào cho tế bào. Chúng hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng và cung cấp chất béo lành mạnh giúp hệ thần kinh cùng tim mạch hoạt động ổn định. Việc lựa chọn thêm hạt chia hay hạt lanh vào thực đơn cũng mang lại nguồn dưỡng chất có lợi cho sức khỏe tổng thể của bệnh nhân.
Rau củ quả giàu chất xơ như cà rốt, lê và các loại quả mọng đóng vai trò quan trọng hỗ trợ hệ tiêu hóa vận hành tốt. Chất xơ giúp giải quyết tình trạng táo bón và hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả cho người gặp các vấn đề về tuyến giáp. Sự kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm này tạo nên nền tảng dinh dưỡng vững chắc cho quá trình phục hồi và bảo vệ sức khỏe.
Ông Thi có thói quen chạm tay vào tai phải khi nói chuyện. Không phải gãi, không phải ngứa — chỉ là một cử chỉ quen tay, kiểu như người ta hay vò gáy hoặc bấu ngón tay vào nhau khi đang nhớ điều gì đó từ rất lâu. Chiều hôm tôi đến, ông ngồi ở chiếc ghế sát cửa sổ, ánh nắng tháng tư đổ chéo qua tấm rèm vàng nhạt. Bên ngoài là con phố Chí Linh lao xao tiếng xe.
Ông Vũ Đức Thi, sinh năm 1958, về hưu sau mấy chục năm làm kỹ sư Nhiệt ở Nhà máy Nhiệt điện Phả Lại. Cái tên nhà máy ấy gắn với ông như một vết hằn — không hoàn toàn xấu, nhưng không bao giờ phai.
1982. Một tiếng “bộp”
Điều khiến ông thay đổi không đến từ một cuộc tranh cãi, mà từ một cuốn sách nằm yên suốt một năm trên kệ. (Ảnh: Khai Mở)
Chàng thanh niên Thi hồi đó lặn xuống dưới dòng nước sâu gần nhà máy. Chuyện bình thường, trai tráng khỏe mạnh ai mà chẳng bơi lội. Nhưng lần đó ông lặn quá sâu, áp suất nước xé toạc màng nhĩ tai phải. Một tiếng bộp khô. Rồi im lặng ù ù trong đầu.
Ông không nhập viện ngay. Hồi đó cũng chẳng ai làm vậy. Cứ thế mà sống tiếp. “Nó thủng rồi thì thôi,” ông nói, nhún vai theo kiểu người đã kể chuyện này nhiều lần đến mức không còn thấy đáng kể nữa.
Nhưng tai thủng không phải điều duy nhất ông mang theo từ năm đó. Sau vết rách ấy là những cơn hắt hơi liên miên suốt hàng chục năm — viêm mũi dị ứng, ngày nào cũng Tifiy như ăn kẹo. Rồi đại tràng co thắt sau mỗi bữa cơm. Rồi lang ben loang trắng khắp bàn tay, cổ, bụng — không đau nhưng ông ghét nhìn vào. Sang tuổi 55, tiền đình bắt đầu hành. Đứng lên ngồi xuống đột ngột là thấy trời đất quay. Có lần ông bước ra sân thì chân không đi thẳng được nữa, cứ vẹo qua vẹo lại như người say.
Cơ thể như sắt, bệnh vẫn đến
Điều kỳ lạ là ông Thi không phải người lười biếng hay bỏ bê sức khỏe. Ngược lại, ông có lẽ là người chăm rèn luyện nhất khu phố. Hơn hai mươi năm, ông giữ một lịch tập cứng như thép: sáng sớm tạ tay một nghìn lần, chống đẩy hơn một trăm đến hai trăm cái, chạy bộ ba bốn cây số. Chiều tan ca là ra hồ bơi (hồ Thủy tinh). Mùa rét cũng không nghỉ, tắm nước lạnh như không. Cơ thể ông cứng đến mức người quen hay trêu là “sờ vào không thấy thịt”. Vậy mà bệnh vẫn đến.
Ông không hiểu tại sao. Tập thể dục mà sinh bệnh — không có sách vở nào giải thích được. Ông uống thuốc, bôi thuốc, đi khám, rồi lại uống thuốc. Cái vòng đó cứ lặp đi lặp lại cho đến khi ông mệt — không phải mệt thể xác mà mệt kiểu khác, kiểu mà người ta gọi là chán. “Thì cứ thế thôi, sinh lão bệnh tử mà,” ông kể, giọng không buồn cũng không chua chát, chỉ là bình, cái bình của người đã quyết định ngừng mong đợi.
Có lẽ điều đáng quý nhất ở tuổi già không phải khỏe mạnh, mà là cuối cùng cũng biết cách sống khiến người thân thấy dễ chịu. (Ảnh: Khai Mở)
Những năm tháng chuồng lợn và mái prô xi măng
Để hiểu cơn giận của ông Thi, có lẽ phải hiểu những năm 1986 trong khu tập thể nhà máy. Hồi đó ông vận hành hệ thống băng tải vận chuyển than — công việc nặng nhọc, ca kíp, bụi bặm quanh năm. Lương không đủ sống, gia đình phải nuôi thêm lợn, nấu rượu. Căn phòng được phân là mái prô xi măng thấp, nắng hè hầm hập, chuồng lợn sát vách nhà — mùi ám suốt ngày. Mỗi trận mưa lớn, nước tràn sân hòa cùng phân lợn, cả khu tập thể đều như vậy, không ai hơn ai.
Ông chuyển nhà năm sáu lần trong những năm đó — không phải vì thích, mà vì nhà tập thể phân theo kiểu “ai chạy được thì ở tốt”. Có lần ông chuẩn bị vào một căn, người phụ trách hành chính đã chuyển cho người khác trước khi ông kịp dọn đến. Ông đến cãi cũng chẳng được. Mãi đến năm 1994 gia đình ông mới làm được nhà riêng — “làm được một căn nhà cũng là hết sức cố gắng,” ông nói, không than vãn, chỉ là ghi nhận. Cuộc sống cứ thế nén lại trong người, năm này qua năm khác.
Ngôi nhà với những tiếng quát
Trong ngôi nhà Phả Lại hồi đó, có những buổi tối mà tiếng quát át cả tiếng tivi. Ông Thi không kể nhiều về chuyện này, chỉ nói ngắn: “Tôi nóng tính ghê gớm. Gia trưởng. Gì cũng muốn theo ý mình.” Tôi hỏi ông: “Ý bác là hay mắng con cái, hay cãi nhau với bà nhà?” Ông dừng lại một chút. “Ừ. Mà cũng chẳng cần lý do gì to. Bực bội trong người thì trút ra thôi.”
Những người làm việc với ông ở nhà máy không ai nói ông xấu tính. Nhưng ở nhà, ông trở thành một người mà vợ con cũng phải dè. Có lẽ sự đau đớn kéo dài quá lâu làm người ta thay đổi mà không hay — áp lực ca đêm, môi trường bụi bặm, những lần chuyển nhà không kịp thở, rồi bệnh tật chồng chất lên một cơ thể đã tưởng mình bất bại. Tất cả cứ nén lại, rồi bung ra theo chiều ngẫu nhiên nhất.
Sau hàng chục năm tập luyện cơ thể, điều ông Thi thấy khó nhất lại là luyện cái tâm của mình. (Ảnh: Khai Mở)
Cuốn sách nằm một năm
Năm 2015, em gái ông đến chơi, mang theo một cuốn sách — Chuyển Pháp Luân, của môn tu luyện Pháp Luân Đại Pháp. “Em nó nói hay lắm, tốt lắm,” ông kể, miệng hơi cười. “Tôi để cuốn sách nằm đó một năm.” Không phải ông khinh thường em gái hay không tin. Chỉ là ông đang ở cái trạng thái mà một cuốn sách, dù nói gì, cũng khó chui vào. Người ta phải thật sự trống rỗng thì mới chịu đọc những thứ mới.
Đến năm 2016, vì lý do gì ông không còn nhớ rõ, ông lấy cuốn sách ra đọc. “Đọc xong thì thấy hợp lý. Mình tu luyện thôi.” Câu đó ông nói gọn như vậy. Tôi không hỏi thêm vì cảm giác ông không có nhiều kịch tính hơn để kể — với ông, quyết định đó đơn giản là một bước đi, không phải một khoảnh khắc giác ngộ rực rỡ.
Khổ luyện lần hai: cái chân cứng như gỗ
Những tuần đầu luyện công, thứ khiến ông khổ nhất không phải chuyện bệnh tật mà là cái chân. Bài công pháp thứ năm yêu cầu ngồi song bàn — hai chân xếp chéo lên nhau. Với người luyện thể dục hai mươi năm, cơ bắp cứng như gỗ, tư thế đó là cực hình. Ông kéo chân lên, đau buốt đến mức phải hạ xuống ngay. Ngày hôm sau kéo lên lại, lại hạ xuống. Mười tháng như vậy.
Đến tháng thứ mười, ông kéo chân được lên song bàn nhưng chỉ chịu được vài phút. Ông đặt ra một mốc: ngồi đủ sáu mươi phút. Ba tháng sau mới làm được. Lần đầu đủ giờ, ông nhớ mình nhủ thầm: còn ba phút, cứ xem cái đau tệ nhất có chịu nổi không. Chịu được. Sau đó ông lên bảy mươi phút, tám mươi, chín mươi. Rồi hai tiếng rưỡi khi ngồi học sách. Tôi hỏi bây giờ ngồi có còn đau không. “Vẫn đau,” ông nói thản nhiên. “Nhưng không để ý nữa.”
Bệnh biến mất lúc nào không hay
Ông nói mình bây giờ không còn nghĩ nhiều đến sức khỏe nữa. Chỉ nghĩ làm sao để trở thành người tốt hơn. (Ảnh: Khai Mở)
Những thay đổi về thể xác đến không theo kiểu ông trông đợi. Không có buổi sáng nào ông thức dậy và thấy khỏe hoàn toàn. Không có khoảnh khắc nào ông nhận ra “ủa, hết bệnh rồi”. Nó cứ âm thầm: một ngày ông nhận ra mình không còn uống Tifiy, rồi nhận ra đại tràng không còn đau sau bữa cơm, rồi nhận ra mình đứng dậy mà không thấy chóng mặt nữa. Lang ben — thứ ông dùng hàng chục lọ thuốc bôi không khỏi — mờ dần rồi không còn thấy đâu.
Đến năm 2018, trong một lần khám định kỳ, bác sĩ nhìn vào tai phải của ông rồi hỏi lại: “Tai bác có bị chấn thương lúc trước không?” Màng nhĩ đang tự kéo lại. Năm 2019, tai phải của ông Thi — cái tai đã thủng từ năm 1982, suốt ba mươi bảy năm — lành hoàn toàn. “Bác sĩ cũng không giải thích được,” ông nói, không có giọng hào hứng hay tự hào, chỉ là ghi nhận sự thật. “Khôi phục lại hoàn toàn. Mình thấy kỳ diệu.”
Bốn mươi lăm ngày “vật vã”
Ông Thi kể về đợt đó không có vẻ gì là kể để gây ấn tượng. Chuyện xảy ra sau khi ông đã ngồi song bàn được chín mươi phút liên tiếp mấy buổi — cộng thêm một lần ngã xe trước đó. Đến ngày thứ ba, sau buổi ngồi xong, lưng bắt đầu khó chịu. Rồi nặng dần. Rồi đến mức không ngồi được, không nằm được theo ý muốn.
Bảy ngày đầu là tệ nhất. Ông nằm trên giường nhưng không tự lật mình được. Mỗi lần xoay người là một lần đau không chịu nổi — ông dùng đúng chữ đó, “như tra tấn”. Không tự tắm được, không tự vệ sinh được. Có lúc gắng ngồi dậy được thì ông tranh thủ luyện công ngay, rồi lại nằm xuống. Cứ như vậy từng ngày.
Dần dần ông nhích lên được, nhưng chân phải vẫn đau, đi phải nết chân, không cúi xuống được, người phải vẹo sang một bên mới bước. Tổng cộng bốn mươi lăm ngày thì ông mới đi lại bình thường, mới trở lại làm việc đều đặn được. Cái lưng vốn bị vẹo từ trước — sau đợt đó thẳng lại.
Bà vợ nói, ông chỉ gật
Câu chuyện mà vợ ông kể thêm, ông không chủ động đề cập. Bà nói: “Bây giờ ông ấy khác lắm. Trước hay cáu, bây giờ không còn thế nữa.” Ông ngồi cạnh, nghe bà nói, không phản bác cũng không có vẻ tự hào. Chỉ gật nhẹ, như người nhận một nhận xét mình đã biết từ lâu.
Tôi hỏi ông điều gì thay đổi trước — thân thể hay tính nết. Ông nghĩ một chút. “Tính nết thay đổi trước. Mà cũng chẳng biết lúc nào thay. Chỉ đến một ngày nhìn lại thì thấy mình khác.” Ông học cách không phải lúc nào cũng đúng, không phải lúc nào cũng cần thắng. Bát cơm khê thì ăn, không cần nhăn nhó. Con cái làm sai thì nói một lần, không cần hét. Nghe thì đơn giản. Nhưng với một người đàn ông đã sống gần sáu mươi năm theo kiểu khác, đó không phải điều nhỏ.
Cái lỗ thủng đã khép
Khi tôi chuẩn bị ra về, Chí Linh đã bắt đầu lên đèn. Ông Thi tiễn tôi ra cổng, bước đi thẳng, không còn cái dáng vẹo ông từng nhắc tới. Tôi nghĩ về điều ông nói lúc gần cuối buổi: “Bây giờ mình không nghĩ đến sức khỏe nữa. Chỉ nghĩ đến làm sao để tốt hơn thôi.” Không hẳn là câu nói của người đã giải quyết xong mọi thứ. Nhưng là câu nói của người đã ngừng đánh nhau với chính mình.
Phả Lại năm 1982, một tiếng bộp dưới nước làm thủng tai ông. Ba mươi bảy năm sau, cái lỗ ấy khép lại. Nhưng thứ thật sự cần thời gian dài hơn để hàn gắn — cái hay cáu, hay kiểm soát, hay trút bực bội lên người thân — cái đó không có bác sĩ nào vá được. Ông Thi tự vá. Chậm. Không hoàn hảo. Nhưng thiệt.
Hà Nội là một trong những vùng tâm điểm của đợt nắng nóng lần này. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)
Đợt nắng nóng gay gắt kéo dài từ ngày 22 đến 27/5 đã khiến nhiệt độ tại nhiều tỉnh thành miền Bắc vượt qua các mốc lịch sử từng được ghi nhận trước đây.
Nắng nóng kỷ lục và những cột mốc nhiệt độ tại các địa phương
Theo các báo cáo từ cơ quan khí tượng, đợt thiên tai này bắt đầu từ ngày 22/5 và kéo dài liên tục đến ngày 27/5 trên phạm vi rộng khắp Bắc Bộ và các tỉnh miền Trung. Nguyên nhân chính được xác định là do sự tác động mạnh mẽ của hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây, kết hợp với hiệu ứng gió phơn khô nóng thổi mạnh. Sự cộng hưởng này đã tạo ra một lòng chảo nhiệt thực sự, khiến nền nhiệt không ngừng tăng cao và duy trì ở mức đặc biệt gay gắt trong nhiều ngày liên tiếp.
Tại trạm quan trắc Uông Bí thuộc tỉnh Quảng Ninh, vào ngày 25/5, nhiệt độ cao nhất đạt mức 38 độ C, chính thức vượt qua kỷ lục 37,5 độ C từng được xác lập vào năm 2013. Cùng thời điểm đó, trạm Hiệp Hòa tại Bắc Ninh cũng ghi nhận mức nhiệt 39,7 độ C, đánh xô kỷ lục cũ 39 độ C của tháng 5 năm 2019. Những con số này cho thấy tính chất khắc nghiệt và bất thường của thời tiết trong năm nay khi các mốc nhiệt liên tục bị phá vỡ chỉ trong một thời gian ngắn.
Tại Bắc Giang, nhiệt độ cao nhất trong ngày đạt 39,4 độ C, vượt qua giá trị lịch sử 39,1 độ C của năm 2020. Trong khi đó, tại thành phố Bắc Ninh và trạm Hải Dương của Hải Phòng, mức nhiệt lần lượt đạt 40,5 độ C và 39,6 độ C, tương đương với các mức nhiệt cao nhất từng ghi nhận vào cuối tháng 5 năm 2020. Sự lan rộng của nắng nóng diện rộng này đã tạo ra áp lực lớn lên đời sống và môi trường sinh thái của toàn bộ khu vực phía Bắc.
Nắng nóng kỷ lục tại thủ đô Hà Nội do hiệu ứng đảo nhiệt
Thủ đô Hà Nội được xác định là một trong những vùng tâm điểm của đợt nắng nóng lần này với nhiệt độ đo được thường xuyên dao động từ 39 đến 40 độ C. Nhiều khu vực trong thành phố đã tiệm cận mức nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận trong lịch sử quan trắc khí tượng. Các chuyên gia giải thích rằng, ngoài tác động của thấp nóng và gió phơn, Hà Nội còn phải gánh chịu thêm hiệu ứng đảo nhiệt đô thị vô cùng nặng nề.
Mật độ bê tông hóa quá cao cùng với sự thiếu hụt không gian xanh khiến cho mức nhiệt quan trắc tại Hà Nội thường xuyên cao hơn các vùng lân cận từ 1 đến 2 độ C. Trong chiều ngày 27/5, khu vực đồng bằng Bắc Bộ cùng với các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế vẫn tiếp tục đối mặt với tình trạng nắng nóng đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ tại các khu vực này phổ biến ở mức 38-40 độ C, thậm chí có những điểm đo ghi nhận mức nhiệt vượt trên ngưỡng 40 độ C.
Dự báo từ ngày 28/5, một khối không khí mát yếu từ phía lục địa Trung Quốc sẽ di chuyển xuống phía Nam, giúp làm suy yếu vùng thấp nóng phía Tây. Nắng nóng tại miền Bắc sẽ bắt đầu thu hẹp lại, tập trung chủ yếu ở vùng trung du và đồng bằng với nhiệt độ giảm xuống còn khoảng 35-37 độ C. Đến ngày 29/5, đợt nắng nóng diện rộng tại Bắc Bộ sẽ chính thức kết thúc, trong khi tại Trung Bộ thời tiết cũng bắt đầu dịu dần.
Giá vàng lao dốc trong phiên giao dịch ngày 27/5. (Ảnh: Chụp màn hình báo VietNamNet)
Thị trường vàng trong nước và thế giới đồng loạt đi xuống trong phiên 27/5/2026 do tác động từ biến động tỷ giá và tình hình quân sự tại khu vực Trung Đông.
Giá vàng trong nước và quốc tế ghi nhận mức giảm sâu ngày 27/5
Giá vàng SJC cao hơn giá vàng thế giới quy đổi khoảng 17-18 triệu đồng/lượng. (Ảnh: Chụp màn hình báo VietNamNet)
Mở cửa phiên giao dịch lúc 8h29 ngày 27/5/2026, Công ty SJC đã điều chỉnh giá vàng miếng giảm 800.000 đồng mỗi lượng, đưa mức giao dịch về khoảng 157,7-160,7 triệu đồng/lượng. Cùng thời điểm này, vàng nhẫn loại 1-5 chỉ của SJC cũng giảm tương ứng, niêm yết ở mức 157,2-160,2 triệu đồng/lượng. Tại Doji, giá vàng nhẫn 9999 còn giảm mạnh hơn khi mất 1 triệu đồng mỗi lượng so với chốt phiên hôm qua, hiện đứng ở mức 157,5-160,5 triệu đồng/lượng.
Sự sụt giảm này diễn ra sau một ngày 26/5 đầy biến động khi giá vàng miếng và vàng nhẫn đã giảm khoảng 500.000 đồng/lượng. Đến cuối ngày 26/5, Bảo Tín Mạnh Hải niêm yết vàng nhẫn ở mức 158-161 triệu đồng/lượng. Trong khi đó, tỷ giá USD/VND trên thị trường tự do tính đến cùng ngày ghi nhận mức 26.380 đồng chiều mua vào và 26.420 đồng chiều bán ra. Những con số này cho thấy một sự điều chỉnh đồng loạt trên diện rộng của các doanh nghiệp kinh doanh kim loại quý.
Trên thị trường quốc tế, vào lúc 20h50 ngày 26/5 theo giờ Việt Nam, giá vàng giao ngay dừng ở mức 4.513 USD/ounce, giảm khoảng 58 USD tương đương 1,3%. Vàng thế giới quy đổi theo tỷ giá ngân hàng hiện ở mức 143,69 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá trong nước khoảng 17,9 triệu đồng. Theo các số liệu kỹ thuật, giá vàng đang chịu áp lực lớn từ đà tăng của đồng USD và giá dầu thô, trong bối cảnh các nhà đầu tư bắt đầu tháo chạy khỏi các tài sản an toàn truyền thống để chuyển sang tiền tệ.
Tác động từ xung đột quân sự và dự báo chính sách tiền tệ
Nguyên nhân chính dẫn đến sự xáo trộn này là các cuộc tấn công của Mỹ vào miền nam Iran nhằm mục tiêu tự vệ, làm dấy lên nỗi lo về một thỏa thuận ngừng bắn mong manh. Theo truyền thông Mỹ, diễn biến này diễn ra giữa lúc những bất đồng về chương trình hạt nhân của Iran và căng thẳng tại eo biển Hormuz vẫn chưa tìm được lối thoát. Giá dầu Brent theo đó đã tăng vọt 4,3% lên ngưỡng 100 USD/thùng, trong khi dầu WTI cũng chạm mốc 94 USD/thùng ngay đầu phiên 26/5.
Sự đình trệ hoạt động vận tải hàng hải tại khu vực Vịnh kể từ khi xung đột bùng phát đã gây gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Việc Mỹ siết chặt phong tỏa các cảng của Iran khiến giá năng lượng bật tăng, tạo ra áp lực lạm phát mới lên nền kinh tế thế giới. Giới quan sát lo ngại rằng tình trạng này sẽ buộc các ngân hàng trung ương lớn phải duy trì quan điểm chính sách tiền tệ cứng rắn hơn để kiềm chế đà tăng của giá cả.
Công cụ FedWatch của CME Group hiện dự báo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có khả năng tăng lãi suất ít nhất một lần nữa trong năm 2026. Yếu tố này củng cố sức mạnh cho đồng USD nhưng lại trực tiếp làm giảm sức hấp dẫn của mặt hàng vàng. Thị trường đang đổ dồn sự chú ý vào dữ liệu PCE và GDP sơ bộ của Mỹ sẽ công bố vào thứ Năm tuần này. Xét về mặt kỹ thuật, nếu giá vàng không giữ được ngưỡng hỗ trợ 4.503 USD/ounce, khả năng cao sẽ tiếp tục lùi sâu về vùng 4.490 USD.
Sự việc bắt đầu vào chiều ngày 25/5/2026, khi một người phụ nữ trú tại xã Cẩm Duệ, tỉnh Hà Tĩnh nhận được cuộc gọi từ số điện thoại 0948.913.212. Người ở đầu dây bên kia tự xưng là cán bộ công an đang công tác tại Hà Nội, yêu cầu bà phải hợp tác để làm rõ một số vấn đề pháp lý nghiêm trọng.
Đối tượng này thông báo rằng người phụ nữ có liên quan trực tiếp đến một đường dây mua bán trái phép chất ma túy đang bị điều tra. Để tạo áp lực tâm lý, kẻ giả danh liên tục sử dụng những lời lẽ đe dọa về việc bắt giam, đồng thời yêu cầu bà phải phối hợp điều tra ngay lập tức thông qua điện thoại.
Trong suốt cuộc trò chuyện, các đối tượng lừa đảo yêu cầu nạn nhân phải giữ bí mật tuyệt đối, không được trao đổi sự việc với bất kỳ người thân hay bạn bè nào. Chúng khẳng định đây là yêu cầu nghiệp vụ để “chứng minh sự vô tội” của bà, khiến nạn nhân rơi vào trạng thái hoang mang và lo sợ.
Giả danh công an và hành trình trình báo tại địa phương
Sau khi thao túng tâm lý nạn nhân, nhóm đối tượng yêu cầu người phụ nữ phải chuyển số tiền 1,2 tỷ đồng vào một tài khoản được chỉ định với lý do “phục vụ công tác điều tra”. Chúng đồng thời tìm cách thu thập thêm các thông tin cá nhân và thông tin tài khoản ngân hàng khác để thực hiện hành vi chiếm đoạt.
Dù rất lo lắng trước những lời đe dọa, người phụ nữ này đã nhận thấy những dấu hiệu bất thường nhờ vào các thông tin cảnh báo về tội phạm công nghệ cao đã được tiếp nhận trước đó. Thay vì thực hiện lệnh chuyển khoản, bà đã quyết định đến trụ sở cơ quan chức năng tại xã Cẩm Duệ để trình báo toàn bộ sự việc.
Ngay cả khi bà đang có mặt tại trụ sở, các đối tượng vẫn liên tục gọi điện để thúc ép và tạo áp lực phải chuyển tiền ngay. Sau khi được giải thích về các thủ đoạn giả danh cơ quan chức năng trên không gian mạng, người phụ nữ đã ngừng các giao dịch và bảo vệ được số tài sản cá nhân của mình.
Củ cải trắng có tính mát, giúp hỗ trợ tiêu hóa và mang lại cảm giác nhẹ nhàng cho cơ thể. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)
Nắng nóng kéo dài khiến cơ thể mất nước, da dẻ trở nên nhạy cảm hơn. Việc bổ sung các thực phẩm hạ nhiệt vào thực đơn hàng ngày là giải pháp tự nhiên giúp thanh lọc cơ thể khỏe mạnh.
Vai trò của rau củ quả trong việc thanh lọc và làm mát cơ thể
BS.CK1 Nguyễn Trần Như Thủy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, cho biết chế độ dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì nền tảng thể lực vào mùa oi bức. Trong y học cổ truyền, nhiều loại rau củ mang tính mát, giúp thanh nhiệt và mang lại cảm giác dễ chịu cho cơ thể. Điển hình là bí đao, một thực phẩm quen thuộc có hàm lượng nước cao, vị thanh, hỗ trợ duy trì đủ nước cho cơ thể. Người dân thường dùng bí đao để nấu canh cùng thịt nạc hoặc tôm, tạo ra một món ăn dễ tiêu hóa.
Tuy nhiên, BS Thủy khuyến cáo người dân tuyệt đối không nên lạm dụng nước ép bí đao sống, đặc biệt là đối với những người có hệ tiêu hóa yếu để phòng tránh triệt để nguy cơ lạnh bụng hoặc tiêu chảy. Bên cạnh đó, giá đậu xanh cũng là một nguồn cung cấp chất xơ cùng dồi dào lượng vitamin, giúp thực đơn mùa nắng thêm phần phong phú. Thực phẩm này rất hữu hiệu trong việc thanh lọc và hỗ trợ đắc lực cho hệ thống tiêu hóa của con người.
Người tiêu dùng có thể dễ dàng chế biến giá đậu xanh thành các món luộc, xào hay nấu canh thanh mát. Tuy nhiên, tiêu chí an toàn vệ sinh thực phẩm cần được đặt lên hàng đầu khi chọn mua nguyên liệu này. Đối với phụ nữ mang thai, trẻ em, người cao tuổi hay những người có sức đề kháng yếu, việc nấu chín kỹ giá đậu xanh là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo vệ cơ thể an toàn.
Những lưu ý quan trọng khi tiêu thụ củ cải, khoai tây và đậu Hà Lan
Củ cải trắng là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món canh hoặc hầm, nổi bật với lượng vitamin C cùng chất xơ dồi dào. Loại củ này có tính mát, hỗ trợ tốt cho hệ tiêu hóa, mang lại cảm giác nhẹ nhàng sau bữa ăn. Tuy nhiên, giới y khoa cảnh báo người dân không nên nhầm tưởng rằng củ cải trắng có tác dụng thay thế các biện pháp chăm sóc chuyên sâu nhằm làm trắng da. Những người bị rối loạn tiêu hóa cần hạn chế tiêu thụ.
Song song đó, khoai tây cung cấp năng lượng thiết yếu thông qua tinh bột, kali và khoáng chất. Khi chế biến đúng cách bằng cách hấp hay luộc, khoai tây trở thành thành phần quan trọng của một chế độ dinh dưỡng cân bằng. Cần hết sức lưu ý tuyệt đối loại bỏ những củ khoai tây đã mọc mầm hoặc có phần vỏ chuyển sang màu xanh nhằm tránh nguy cơ ngộ độc do các độc tố tự nhiên tích tụ bên trong thực phẩm này. Bạn cũng nên hạn chế ăn khoai tây chiên.
Cuối cùng, đậu Hà Lan là lựa chọn hoàn hảo nhờ lượng đạm thực vật và chất xơ phong phú. Chúng dễ dàng kết hợp vào các món súp hay cháo để gia tăng hương vị. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị không nên nạp quá nhiều lượng đậu này trong một bữa ăn để tránh đầy hơi. Đặc biệt, những bệnh nhân đang điều trị bệnh gout cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định y khoa trước khi thêm chúng vào thực đơn hàng ngày.
