Sự trở lại của đề xuất đánh thuế bất động sản thứ hai tiếp tục làm nóng các cuộc thảo luận chính sách, trong bối cảnh giá nhà đất leo thang và thị trường xuất hiện tình trạng “đô thị ma”. Các chuyên gia cho rằng, nếu được thực hiện bài bản, sắc thuế này không chỉ chống đầu cơ mà còn tạo nguồn thu bền vững phục vụ tăng trưởng kinh tế.
- Giá vàng hôm nay 22/7: Tăng mạnh lên đỉnh 4 tuần, vàng miếng SJC vượt 121,5 triệu đồng/lượng
- Bảo hiểm thất nghiệp thay đổi cách tính từ 1/1/2026: Người lao động cần lưu ý gì?
- Thuế thu nhập cá nhân: BTC đề xuất nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng
Đánh thuế bất động sản thứ hai: Lợi ích vượt ra ngoài thị trường địa ốc
Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) mới đây đã gửi kiến nghị chính sách lên Chính phủ. Trong đó đề xuất đánh thuế căn nhà thứ hai trở đi như một giải pháp kép: chống đầu cơ và tăng nguồn thu ngân sách. Theo nhóm nghiên cứu, khi chi phí sở hữu bất động sản thứ hai tăng lên nhờ sắc thuế. Giới đầu cơ sẽ buộc phải đưa tài sản vào khai thác hoặc chuyển nhượng. Từ đó tăng nguồn cung và kéo giảm giá nhà.
Phân tích của PGS.TS Phạm Thế Anh (NEU) cho thấy. Các đợt sốt giá đất khiến dòng vốn đầu tư bị lệch khỏi lĩnh vực sản xuất. Yếu tố đang làm giảm sức cạnh tranh của nền kinh tế. Việc đánh thuế nhà thứ hai không chỉ điều tiết thị trường bất động sản. Mà còn góp phần dịch chuyển vốn về khu vực tạo ra giá trị gia tăng. Từ đó thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Doanh nghiệp và người dân chịu ảnh hưởng thế nào?
Việc áp dụng sắc thuế đối với căn nhà thứ hai. Nếu được thiết kế đúng mục tiêu, sẽ không gây ảnh hưởng lớn đến nhóm người mua nhà để ở thực . Đối tượng đang chịu nhiều áp lực bởi giá nhà tăng phi mã. Thay vào đó, sắc thuế này chủ yếu hướng đến nhóm đầu cơ tích trữ tài sản quy mô lớn nhằm đẩy giá. Gây méo mó thị trường. Tuy nhiên, để đảm bảo không tạo thêm gánh nặng vô tình cho người dân. Đặc biệt là những trường hợp mua thêm nhà cho con cái, bố mẹ hoặc đầu tư cho thuê dài hạn. Việc phân loại “căn nhà thứ hai” cần dựa trên hệ thống dữ liệu tài sản minh bạch. Đồng bộ và có khả năng kết nối liên vùng.
Về phía doanh nghiệp, thuế bất động sản thứ hai có thể là một phép thử đối với chiến lược phát triển dài hạn. Những doanh nghiệp chú trọng vào phân khúc nhà ở vừa túi tiền. Đáp ứng nhu cầu thực sẽ được hưởng lợi từ một thị trường ổn định. Giảm bớt biến động giá do đầu cơ. Ngược lại, các chủ đầu tư dựa vào mô hình “thổi giá – giữ hàng – bán cắt tầng” . Sẽ buộc phải thay đổi chiến lược kinh doanh. Thậm chí rút lui khỏi cuộc chơi khi biên lợi nhuận ngắn hạn không còn hấp dẫn.
Sự thay đổi này cũng có thể tạo nên sự dịch chuyển trong cấu trúc thị trường: từ một thị trường bị chi phối bởi tâm lý “lướt sóng” sang một môi trường đầu tư ổn định. Hướng đến giá trị sử dụng thật. Điều đó không chỉ giúp người dân dễ tiếp cận nhà ở hơn. Mà còn góp phần định hình lại tư duy phát triển đô thị . Lấy con người làm trung tâm, thay vì chạy theo kỳ vọng tăng giá tài sản.
Với người dân, đặc biệt là tầng lớp trung lưu đang có nhu cầu tích lũy tài sản thông qua bất động sản. Sắc thuế này cũng là một lời nhắc về việc đa dạng hóa danh mục đầu tư. Thay vì chỉ “bỏ trứng vào một giỏ”. Nhà đầu tư nhỏ lẻ có thể cân nhắc chuyển sang các kênh tạo giá trị thực như sản xuất. Chứng khoán hoặc đầu tư vào mô hình nhà cho thuê dài hạn. Giúp tài sản lưu thông và sinh lợi bền vững hơn.
Tác động lan tỏa đến tài khóa và mô hình tăng trưởng
Một trong những điểm sáng của đề xuất này chính là đóng góp vào ngân sách địa phương để đầu tư hạ tầng. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số và trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045. Việc mở rộng cơ sở thuế bền vững là điều tất yếu.
Theo nhóm nghiên cứu NEU, nguồn thu từ thuế bất động sản có thể giúp giảm dần các sắc thuế đang gây áp lực lên tiêu dùng và sản xuất. Như thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp. Đây cũng là xu hướng mà nhiều nền kinh tế phát triển đã áp dụng: giảm thuế sản xuất – tăng thuế tài sản.
Chìa khóa thành công: Minh bạch dữ liệu và lộ trình phù hợp
Dù tiềm năng lớn, việc áp dụng sắc thuế này cũng đặt ra nhiều thách thức. Theo các chuyên gia, nếu không có hệ thống quản lý dữ liệu tài sản hiệu quả. Việc xác định đúng đối tượng chịu thuế sẽ trở nên khó khăn, thậm chí gây bất công. Ngoài ra, mức thuế suất và cách tính thuế cần được nghiên cứu kỹ lưỡng. Để tránh hiện tượng “thuế chồng thuế”, làm giảm sức mua của người dân.
Ở góc độ dài hạn, thuế bất động sản – nếu được triển khai đúng cách – sẽ góp phần định hình một thị trường minh bạch, hiệu quả hơn. Đồng thời thúc đẩy tăng trưởng dựa trên sản xuất thay vì đầu cơ. Đây chính là nền tảng để Việt Nam hướng tới mô hình phát triển bền vững và công bằng hơn cho toàn xã hội.
Trong bối cảnh bất động sản đang dần thoát khỏi giai đoạn đóng băng nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn. Việc cân nhắc đánh thuế căn nhà thứ hai không chỉ đơn thuần là một biện pháp tài chính. Mà còn là bước đi chiến lược trong cải cách mô hình tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để sắc thuế này đi vào thực tế một cách hiệu quả. Điều quan trọng hơn cả là đảm bảo công bằng, minh bạch . Và hướng đến sự phát triển bền vững của thị trường và xã hội.
Tổng hợp
