Quay trở lại Mặt Trăng không còn là cuộc đua quyền lực mềm như thời Apollo, mà là bước tiến thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trong vũ trụ.
- Thỏa thuận Iran và hạn chót ngày 6-4 từ tổng thống Donald Trump
- Giá vàng tuần này: Chuyên gia khuyên “án binh bất động”, chờ đợi biến số
- Đàn cá voi gần 100 con xuất hiện tại vùng biển Phú Quý
Quay trở lại Mặt Trăng và di sản từ cuộc chạy đua thời chiến tranh lạnh
Hành trình chinh phục không gian của nhân loại vốn khởi nguồn từ những căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Liên Xô cũ vào thập niên 1950. Sau sự kiện vệ tinh Sputnik 1 và 2 được phóng thành công, Mỹ rơi vào trạng thái lo ngại về sự tụt hậu công nghệ so với đối thủ. Thời điểm đó, việc đưa con người lên không gian không đơn thuần là khám phá khoa học mà còn là một yêu cầu cấp bách về an ninh quốc gia, nhằm chứng minh khả năng vận chuyển vũ khí quân sự ở quy mô toàn cầu.
Sự thành công của tàu Apollo 11 vào năm 1969 đã đánh dấu cột mốc quan trọng khi Mỹ giành chiến thắng trong cuộc đua đặt chân lên bề mặt hành tinh khác. Tuy nhiên, sau sứ mệnh Apollo 17 vào năm 1972, động lực tiếp tục chương trình này dần suy yếu khi các nhà lãnh đạo tin rằng mục tiêu khẳng định vị thế cường quốc đã hoàn thành. Nguồn ngân sách khổng lồ từng chiếm tới 4,4% tổng chi tiêu liên bang đã bị cắt giảm xuống dưới mức 0,4%, phản ánh sự thay đổi ưu tiên của chính phủ Mỹ sang các dự án tàu con thoi có chi phí thấp hơn.
Các chuyên gia lịch sử nhận định rằng Apollo thực tế là một minh chứng của quyền lực mềm nhằm lôi kéo các quốc gia mới giành độc lập trong thời kỳ đó. Khi mục tiêu chính trị đã đạt được, việc duy trì các chuyến bay tốn kém tới không gian không còn được xem là ưu tiên hàng đầu. Điều này dẫn đến một khoảng lặng kéo dài hơn 50 năm, khiến nhiều người đặt dấu hỏi về khả năng và ý chí của con người trong việc tiếp nối những thành tựu rực rỡ của quá khứ.
Chiến lược mới hướng tới hiện diện lâu dài ngoài trái đất
Trong những năm gần đây, sự xuất hiện của các đối thủ mới như Trung Quốc đã tạo ra một lực đẩy mạnh mẽ khiến NASA phải tái khởi động các kế hoạch thám hiểm. Trung Quốc không giấu giếm tham vọng đưa phi hành gia đổ bộ trước năm 2030, buộc các nhà hoạch định chính sách Mỹ phải nhìn nhận lại vị thế của mình. Một cuộc đua mới đã hình thành, nhưng lần này với những đặc điểm và tính chất hoàn toàn khác biệt so với thời đại Chiến tranh Lạnh trước kia.
Sứ mệnh Artemis được thiết kế không chỉ để lặp lại việc cắm cờ hay để lại dấu chân như các thế hệ trước đã làm. Mục tiêu cốt lõi của chương trình hiện nay là xây dựng một căn cứ bền vững tại cực nam của hành tinh này, tạo tiền đề cho những bước nhảy vọt xa hơn tới Sao Hỏa. Giới chức NASA khẳng định rằng lần này con người sẽ ở lại để nghiên cứu và khai thác kiến thức thay vì chỉ ghé thăm rồi rời đi như lịch sử đã từng ghi nhận.
Sự kiện tàu vũ trụ Orion trong sứ mệnh Artemis 2 thực hiện thành công các quy trình kích hoạt động cơ thoát khỏi quỹ đạo Trái đất là một minh chứng cho sự sẵn sàng. Dù phải đối mặt với những thách thức về công nghệ và tài chính, quyết tâm duy trì hiện diện thường trực ngoài không gian đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Nhân loại đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên thám hiểm mới, nơi khoa học và sự bền vững đóng vai trò chủ đạo thay vì những toan tính quân sự đơn thuần.
Theo: Cafef
