TAND tỉnh Lâm Đồng ngày 29/6 mở phiên phúc thẩm lần ba vụ sáu cựu chiến binh bị kết tội hủy hoại rừng, sau 11 năm tranh tụng với nhiều mâu thuẫn chứng cứ chưa được giải quyết.
- Hà Nội công bố quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, mở triển lãm cho dân xem
- Động đất Venezuela: Hơn 1.400 người chết, thiệt hại 6,7 tỉ USD
- Người Bản Lở làm du lịch không treo biển hiệu
Phiên tòa diễn ra sau hai lần hoãn xử vì vắng mặt nguyên đơn dân sự là UBND phường Bắc Gia Nghĩa, người làm chứng, giám định viên và điều tra viên. Vụ án bắt nguồn từ đầu năm 2015, khi Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông (cũ) họp bàn phát dọn khu đất được cho là không còn rừng để trồng keo gây quỹ, sau đó các hội viên chặt cây bụi, dây leo và một số cây gỗ nhỏ gom lại chờ đốt.
Kết luận giám định tháng 4/2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu thuộc Hạt Kiểm lâm thành phố Gia Nghĩa (cũ) xác định 0,98 ha rừng sản xuất bị hủy hoại, thiệt hại hơn 53 triệu đồng. Từ đó, sáu cựu chiến binh lần lượt bị đưa ra xét xử ba lần sơ thẩm, hai lần phúc thẩm và một lần giám đốc thẩm.
Năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm, chỉ ra chín vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội và hủy toàn bộ bản án của tỉnh Đắk Nông để điều tra lại. Ngay sau đó, Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM có văn bản hướng dẫn kiểm sát điều tra, nhấn mạnh nhiều vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng và chứng cứ cần làm rõ để tránh oan sai.
Hồ sơ vụ án tồn tại mâu thuẫn rõ ràng: biên bản xác minh tháng 3/2015 của Chi cục Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa (cũ) xác định khu rừng thiệt hại 100%, trong khi biên bản kiểm tra hiện trường của cơ quan điều tra chỉ ghi nhận khoảng 0,4 ha trong hai ngày tháng 1/2015. Theo quy định tại khoản 1 điều 189 Bộ luật Hình sự năm 1999 và các văn bản liên ngành, hủy hoại rừng sản xuất chỉ bị xử lý hình sự khi diện tích thiệt hại vượt 5.000 m².
Quyết định giám đốc thẩm cũng xác định cả hai kết luận giám định tháng 4/2015 và tháng 7.2016 do ông Huỳnh Văn Triệu ký đều không đúng thẩm quyền chuyên môn theo điều 34 Luật Giám định tư pháp. Sau khi điều tra lại, Hội đồng Giám định tư pháp lĩnh vực lâm nghiệp thuộc Bộ NN-PTNT (cũ) ban hành kết luận năm 2022 rằng “không thể giám định được ranh giới, diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại”.
Bất chấp kết luận cấp bộ đó, đầu năm 2026, TAND khu vực 6 – Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần ba vẫn giữ nguyên tội danh và mức án từ 6 đến 7 tháng tù đối với cả sáu bị cáo. Cụ thể, năm cựu chiến binh gồm Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi) mỗi người 6 tháng tù; riêng Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) lãnh 7 tháng tù.
Thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, đã nhiều lần gửi văn bản đến Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng VKSND tối cao đề nghị chỉ đạo giải quyết khách quan. Văn bản nêu rõ: “Các bị cáo trong vụ án đều là cựu chiến binh, từng tham gia quân đội, có nhiều đóng góp trong chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc. Việc thực hiện hành vi bị cáo buộc cũng không xuất phát từ động cơ vụ lợi cá nhân. Vì vậy, việc giải quyết vụ án cần đặc biệt thận trọng, không để xảy ra oan sai.”
Hội Cựu chiến binh Việt Nam cũng cử ông Nguyễn Thái Bình, nguyên Phó cục trưởng Cục Điều tra hình sự Bộ Quốc phòng, trực tiếp bào chữa cho sáu bị cáo tại tòa. Theo văn bản của Hội, cơ quan điều tra lẽ ra phải dựa vào kết luận giám định của Bộ NN-PTNT (cũ) để đình chỉ vụ án và đình chỉ bị can theo điểm b khoản 1 điều 230 Bộ luật Tố tụng hình sự, vì đã hết thời hạn điều tra mà không chứng minh được tội phạm.
Lê Toan (tổng hợp)
