Cuộc họp tại Nhà Trắng về lệnh ngừng bắn với Tehran kết thúc mà không có tuyên bố chung, cho thấy thế giằng co Mỹ – Iran vẫn đang ở giai đoạn bế tắc.
- Giá xăng dầu hôm nay 30/5: Thị trường thế giới hạ nhiệt, giá trong nước giảm mạnh
- Gây rối trật tự công cộng tại Quảng Ninh, 13 thanh thiếu niên bị khởi tố
- Bệnh tan máu bẩm sinh và cuộc chiến sinh tồn của người mẹ Quảng Trị
Thế giằng co Mỹ – Iran trong bối cảnh các bên chưa đạt thỏa thuận
Diễn biến tại Washington hôm 30/5 ghi nhận một cuộc thảo luận kéo dài hai tiếng tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng do Tổng thống Donald Trump chủ trì. Nội dung trọng tâm xoay quanh đề xuất gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran thêm 60 ngày, tuy nhiên buổi làm việc đã kết thúc mà không có bất kỳ tuyên bố chính thức nào được đưa ra. Điều này khiến giới quan sát đặt dấu hỏi về khả năng đạt được một thỏa thuận thực chất hay các bên vẫn chọn cách duy trì trạng thái hiện tại.
Một nguồn tin từ Nhà Trắng cho biết lập trường của Washington vẫn là ưu tiên bảo vệ lợi ích quốc gia và ngăn chặn việc Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Trên mạng xã hội, ông Trump đã yêu cầu Iran phải mở cửa ngay lập tức eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế mà không được thu phí. Đồng thời, nhà lãnh đạo Mỹ cũng đề cập đến khả năng dỡ bỏ phong tỏa hải quân để tàu thuyền rời vùng biển Trung Đông, dù hiệu quả thực tế của động thái này vẫn chưa được làm rõ.
Phía Tehran nhanh chóng đưa ra những phản hồi mang tính đối trọng thông qua Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei. Ông Baghaei tuyên bố rằng quyền quản lý eo biển Hormuz thuộc về Iran và Oman, đồng thời khẳng định tuyến hàng hải này chỉ mở lại theo các điều kiện của Tehran sau khi Mỹ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa. Dù các kênh liên lạc giữa hai bên vẫn được duy trì, nhưng theo giới chức Iran, đôi bên vẫn chưa thể thống nhất được các văn bản ghi nhớ làm nền tảng cho một thỏa thuận chính thức.
Lựa chọn khó khăn của Washington nhằm thoát khỏi thế tiến thoái lưỡng nan
Sau hơn ba tháng kể từ khi phát động chiến dịch tấn công phối hợp với Israel, chính quyền ông Trump đang đối mặt với thực tế là các yêu cầu ban đầu chưa mang lại kết quả như mong đợi. Giới phân tích từ tạp chí Foreign Affairs nhận định rằng Washington đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan khi Tehran không có dấu hiệu thay đổi lập trường trước áp lực. Trong bối cảnh hiện nay, Mỹ khó có thể tìm thấy một giải pháp toàn diện mà chỉ có thể cân nhắc giữa những lựa chọn ít rủi ro hơn để tránh thiệt hại kéo dài.
Kịch bản đầu tiên là duy trì phong tỏa để gây sức ép kinh tế, nhưng điều này tiềm ẩn nguy cơ gây đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu trong mùa hè khi Iran coi đây là cuộc chiến sinh tồn. Nếu lựa chọn leo thang quân sự, Mỹ phải đối mặt với rủi ro Tehran tấn công trả đũa vào các nước láng giềng, làm tê liệt sản xuất dầu tại khu vực Trung Đông. Một phương án khác là Washington đơn phương rút lui và tuyên bố kết thúc chiến dịch, song điều này sẽ ảnh hưởng đến uy tín chính trị của cá nhân ông Trump và các mục tiêu an ninh hàng hải đã đề ra.
Giải pháp khả thi nhất lúc này được giới chuyên gia đánh giá là một thỏa thuận nhượng bộ, trong đó Mỹ dỡ bỏ phong tỏa và giải phóng tài sản bị đóng băng cho Tehran. Đổi lại, Iran sẽ phải tạm dừng chương trình hạt nhân và mở cửa lại eo biển Hormuz, đồng thời giữ lại kho tên lửa như một biện pháp phòng vệ tự thân. Tuy nhiên, để thỏa thuận này đi vào thực tế, Iran cần những cam kết vững chắc từ phía Mỹ nhằm đảm bảo sự ổn định của chính sách trong tương lai, tránh tình trạng thay đổi lập trường đột ngột.
Theo: Báo Thanh Niên
