Thu phí eo biển Malacca: Đề xuất mới từ giới chức Indonesia

Quan chức Indonesia gợi ý áp phí với tàu bè qua eo biển Malacca nhằm khẳng định vị thế, nhưng vấp phải phản đối từ Singapore và Malaysia.

Indonesia đề xuất thu phí vận tải dựa trên vị thế chiến lược

Trong một cuộc hội thảo diễn ra tại Jakarta ngày 22-4, Bộ trưởng Tài chính Indonesia, ông Purbaya Yudhi Sadewa, đã đưa ra một ý tưởng có thể thay đổi cục diện hàng hải khu vực. Ông đặt vấn đề về việc áp dụng các khoản phí đối với tàu thuyền lưu thông qua eo biển Malacca, một trong những tuyến đường thủy bận rộn nhất hành tinh. Theo ông Purbaya, điều này không chỉ mang lại nguồn thu mà còn là cách để Indonesia khẳng định mình không còn là một quốc gia nằm bên lề của các hoạt động kinh tế lớn.

Đề xuất này được cho là bắt nguồn từ tầm nhìn chiến lược của Tổng thống Prabowo Subianto. Nhà lãnh đạo Indonesia mong muốn quốc gia vạn đảo này trở thành một “nhân tố chủ chốt” trong nền kinh tế toàn cầu thay vì chỉ là một điểm dừng chân thụ động. Việc các con tàu chở hàng hóa và năng lượng khổng lồ đi qua vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia mà không đóng góp trực tiếp vào ngân sách là điều khiến giới chức tài chính Indonesia phải trăn trở và cân nhắc các biện pháp điều chỉnh.

Bộ trưởng Purbaya nhấn mạnh rằng ý tưởng này không phải là không có tiền lệ khi dẫn chứng về trường hợp của Iran tại eo biển Hormuz. Ông tin rằng nếu có sự đồng thuận và hợp tác giữa các quốc gia ven biển, việc thu phí sẽ tạo ra những giá trị kinh tế đáng kể. Eo biển Malacca, nơi kết nối Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, từ lâu đã là mạch máu của thương mại toàn cầu, nhưng đến nay vẫn chưa có bất kỳ khoản phí quá cảnh nào được áp dụng chính thức cho các đội tàu vận tải quốc tế.

Phản ứng từ các quốc gia láng giềng và luật pháp quốc tế

Ngay sau khi đề xuất của Indonesia được lan truyền, các quốc gia láng giềng có chung lợi ích tại eo biển này là Singapore và Malaysia đã lập tức có những phản hồi cứng rắn. Ngoại trưởng Singapore, ông Vivian Balakrishnan, khẳng định quan điểm nhất quán của quốc đảo sư tử là duy trì sự mở cửa và tự do hàng hải. Theo ông, các tuyến đường qua eo biển Malacca và Singapore phải được đảm bảo cho tất cả các loại tàu thuyền mà không bị hạn chế bởi bất kỳ hình thức thu phí hay ngăn chặn nào từ phía các bên liên quan.

Phía Singapore cho biết họ sẽ không ủng hộ bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt chi phí lên các phương tiện vận tải tại khu vực này. Quyền đi lại tự do được xem là một nguyên tắc bất di bất dịch đã được thừa nhận rộng rãi trong cộng đồng quốc tế. Việc thiết lập một hệ thống thu phí mới có thể gây ra những hệ lụy phức tạp cho chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu, đồng thời làm xói mòn các thỏa thuận hợp tác đa phương mà các nước trong khu vực đã dày công xây dựng trong nhiều thập kỷ qua.

Tương tự, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Malaysia, ông Anthony Loke, cũng bày tỏ sự phản đối đối với ý tưởng của quan chức Indonesia. Ông Loke nhấn mạnh cam kết của Malaysia đối với một hệ thống quốc tế dựa trên luật lệ và tôn trọng các quy định của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO). Là một quốc gia có chủ quyền và trách nhiệm, Malaysia kiên định với việc đảm bảo tự do quá cảnh, coi đây là nghĩa vụ pháp lý và kinh tế đối với cộng đồng hàng hải thế giới, thay vì tìm cách thương mại hóa quyền tiếp cận tuyến đường này.

Theo: Báo Thanh Niên