Việc tiêm kích Iran tái xuất hiện cho thấy hệ thống căn cứ ngầm đã giúp lực lượng này sống sót sau các đòn oanh tạc dữ dội từ phía liên quân Mỹ – Israel.
Căn cứ ngầm và nỗ lực bảo toàn lực lượng không quân
Sự xuất hiện của các chiến đấu cơ F-4 Phantom II và MiG-29 trên bầu trời Tehran vào ngày 15/4 đã gây bất ngờ lớn cho giới quan sát quân sự quốc tế. Những chiếc phi cơ này thực hiện nhiệm vụ hộ tống tư lệnh quân đội Pakistan đến tham gia đàm phán, một minh chứng cho thấy không quân Iran vẫn duy trì được khả năng vận hành đáng kể. Ngoài các tiêm kích đời cũ, các trực thăng tấn công Mi-28 do Nga cung cấp cũng được nhìn thấy hoạt động, trái ngược hoàn toàn với những đồn đoán về sự sụp đổ của lực lượng này trước đó.
Thông tin này mâu thuẫn trực tiếp với những tuyên bố mạnh mẽ từ giới chức cấp cao tại Washington trong thời gian diễn ra xung đột. Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth từng khẳng định rằng toàn bộ lực lượng không quân và phòng không của Iran đã bị xóa sổ hoàn toàn sau các đòn tập kích. Dù Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã công bố nhiều video phá hủy máy bay Iran tại các bãi đậu lộ thiên, thực tế cho thấy một phần lực lượng quan trọng vẫn được bảo vệ an toàn.
Các chuyên gia nhận định rằng Iran đã chủ động chọn phương án bảo toàn lực lượng thay vì đối đầu trực tiếp với hỏa lực vượt trội của liên quân Mỹ – Israel. Bằng cách phân tán máy bay vào các cơ sở kiên cố sâu trong lòng đất, Tehran đã khiến các nỗ lực oanh tạc không đạt được mục đích tiêu diệt hoàn toàn khí tài đối phương. Chỉ sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào đầu tháng 4, các phi đội này mới bắt đầu rời nơi ẩn nấp để thực hiện các nhiệm vụ ngoại giao và tuần tra trở lại.
Chiến thuật phòng thủ kiên cố trong lòng đất
Trọng tâm của mạng lưới bảo vệ này chính là căn cứ Oghab 44 nằm tại tỉnh Hormozgan, một trong những cơ sở quân sự hiện đại và bí mật nhất của Iran. Căn cứ này không đơn thuần là nơi trú ẩn mà còn bao gồm sở chỉ huy, kho nhiên liệu và các trung tâm bảo dưỡng thiết bị điều hướng phức tạp. Khả năng tiếp nhận các tiêm kích mang tên lửa hành trình tầm xa và máy bay không người lái giúp Oghab 44 trở thành một pháo đài chiến lược khó bị công phá từ bên ngoài.
Tuy nhiên, học thuyết quân sự dựa trên các căn cứ dưới lòng đất cũng bộc lộ những nhược điểm chí mạng khi đối mặt với công nghệ trinh sát hiện đại. Dù máy bay được bảo vệ an toàn trước các đầu đạn tên lửa, chúng lại rơi vào trạng thái bị phong tỏa tác chiến nếu các lối ra vào đường hầm bị hư hại. Hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy hố va chạm ngay tại lối vào hầm trú ẩn của Oghab 44, cho thấy đối phương đã nhận diện được điểm yếu này để tìm cách vô hiệu hóa đường cất hạ cánh.
Bất chấp những rủi ro về việc bị mắc kẹt, sự sống sót của các phi đội F-4 và MiG-29 đã chứng minh tính hiệu quả của chiến lược bảo toàn lực lượng. Các cơ sở ngầm đảm bảo rằng không quân Iran không bị tiêu diệt hoàn toàn ngay trong đòn tấn công phủ đầu và luôn sẵn sàng tái xuất khi điều kiện cho phép. Sự hiện diện của máy bay chiến đấu sau sáu tuần giao tranh căng thẳng là minh chứng rõ nhất cho giá trị của hệ thống phòng thủ mà nước này đã dày công xây dựng.
Theo: VnExpress
