Tinh vân Vòng xanh được giải mã sau 16 năm, hé lộ vụ va chạm hiếm gặp khi một ngôi sao giống Mặt Trời nuốt chửng sao đồng hành nhỏ hơn.
- Nữ sinh phiên dịch và hành trình gìn giữ thư pháp Việt
- Hướng dẫn cách chuẩn bị mâm lễ và chọn giờ đẹp cúng Thần Tài năm 2026
- Tâm linh có thể đo lường? Khi khoa học bắt đầu giải mã những điều vô hình
Tinh vân Vòng xanh từng là một trong những bí ẩn lớn của ngành thiên văn học hiện đại. Được phát hiện từ năm 2004. Cấu trúc phát sáng màu xanh lam này khiến giới khoa học bối rối suốt hơn một thập kỷ. Sau 16 năm nghiên cứu, các nhà khoa học xác định đây là tàn dư của một vụ sáp nhập sao hiếm gặp. Một ngôi sao có kích thước tương đương Mặt Trời đã nuốt chửng người bạn đồng hành nhỏ hơn. Phát hiện này giúp mở rộng hiểu biết về quá trình tiến hóa sao trong vũ trụ.
Phát hiện bất thường từ kính thiên văn không gian
Năm 2004, kính thiên văn GALEX của NASA phát hiện một thiên thể lạ trong Dải Ngân Hà. Vật thể này phát ra ánh sáng cực tím màu xanh lam. Tạo thành cấu trúc dạng vòng bao quanh một ngôi sao trung tâm. Tuy nhiên. Đặc điểm quang phổ của nó không giống tinh vân hành tinh hay tàn dư siêu tân tinh đã biết. Điều này khiến giới khoa học đặt nhiều câu hỏi về nguồn gốc thực sự của hiện tượng.
Trong nhiều năm. Tinh vân Vòng xanh được xem là thách thức lớn với các nhà thiên văn. Nhiều giả thuyết được đưa ra. Từ sự bùng phát năng lượng bất thường đến tương tác phức tạp giữa sao và môi trường xung quanh. Tuy nhiên, không giả thuyết nào đủ dữ liệu để giải thích toàn bộ cấu trúc quan sát được. Bí ẩn này kéo dài suốt 16 năm trước khi lời giải chính thức được công bố.
Lời giải từ nghiên cứu công bố trên Nature
Cuối năm 2020. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature đã làm sáng tỏ bản chất của Tinh vân Vòng xanh. Nhóm chuyên gia từ Viện Công nghệ California (Caltech) cùng các cộng sự quốc tế xác định đây là tàn dư của một vụ sáp nhập giữa hai ngôi sao. Theo phân tích, một ngôi sao tương tự Mặt Trời đã nuốt chửng sao đồng hành nhỏ hơn, có khối lượng gấp khoảng 100 lần sao Mộc.
Sự kiện sáp nhập tạo ra một đĩa mảnh vụn nóng rực bị đẩy vào không gian. Các mô hình toán học cho thấy. Khí và bụi hình thành hai khối hình nón rỗng di chuyển theo hai hướng ngược nhau. Do một hình nón hướng gần như thẳng về phía Trái Đất, người quan sát nhìn thấy vùng chồng lấn tạo thành vòng tròn xanh đặc trưng dưới bước sóng cực tím. Đây là yếu tố khiến cấu trúc có hình dạng đặc biệt.
Giá trị khoa học trong nghiên cứu tiến hóa sao
Một cảnh tượng thiên văn hiếm gặp được xác định là hệ quả của một sự kiện hợp nhất sao quy mô lớn.(Ảnh: Chụp màn hình/Báo Secret China).
Tinh vân Vòng xanh có ý nghĩa lớn đối với nghiên cứu tiến hóa sao. Thông thường, các hệ thống sau sáp nhập sẽ bị che khuất bởi bụi vũ trụ trong hàng trăm nghìn năm. Điều đó khiến việc quan sát giai đoạn đầu của quá trình này trở nên rất khó khăn. Tuy nhiên, trong trường hợp này, tàn dư vẫn còn đủ rõ để phân tích chi tiết chỉ sau vài nghìn năm kể từ va chạm.
Các nhà khoa học cho rằng phát hiện này cung cấp mô hình mẫu quan trọng để nhận diện những hệ thống tương tự trong tương lai. Nó giúp làm sáng tỏ cách các ngôi sao tương tác, hợp nhất và thay đổi cấu trúc theo thời gian. Đồng thời, nghiên cứu cũng góp phần mở rộng hiểu biết về vòng đời sao và sự hình thành các cấu trúc phức tạp trong vũ trụ.
Theo: Báo Secret China.
