Washington – Sau khi ký kết Biên bản ghi nhớ hiểu biết giữa hai quốc gia, Tehran đã bắt đầu thực hiện các bước lùi đáng kể nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết những tiến triển này đạt được thông qua vòng đàm phán trung gian vừa kết thúc.
- Chiến sự Iran: Ông Trump chỉ trích Thượng viện Mỹ về nghị quyết chấm dứt xung đột
- Mỹ trừng phạt Hu Xiaowei vì vụ lừa đảo 10 tỷ USD tại Đông Nam Á
- Tuyên án 14 năm tù kẻ cầm đầu đường dây mua bán thận thu lợi bất chính
Diễn biến các vòng đàm phán tích cực giữa đại diện hai nước tại Thụy Sĩ
Phát biểu với báo giới tại Điện Capitol ngày 24/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định nước này ghi nhận những động thái nhượng bộ rõ rệt từ Tehran. Ông Trump nhấn mạnh các thỏa thuận vừa ký kết đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia sau thời gian dài đối đầu căng thẳng. Dù chưa đi sâu vào chi tiết kỹ thuật, người đứng đầu Nhà Trắng đánh giá đây là những bước đi mang tính đột phá mà phía Iran chưa từng thực hiện trước đây, mở ra cơ hội thực sự cho tiến trình hòa bình bền vững.
Trước đó, các vòng đàm phán cấp cao đã diễn ra trong hai ngày 21 và 22/6 tại Thụy Sĩ với sự hỗ trợ tích cực từ các đối tác Qatar và Pakistan. Theo tuyên bố chung sau cuộc họp, đại diện hai nước đã làm việc trong bầu không khí xây dựng nhằm thực thi Biên bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) vừa ký kết. MOU này quy định việc chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch trên mọi mặt trận chiến lược, bao gồm cả biên giới Lebanon. Washington kỳ vọng các cuộc tham vấn kỹ thuật sẽ sớm được triển khai nhằm cụ thể hóa các cam kết trên bàn đàm phán.
Cảnh báo của Washington về việc thu phí di chuyển qua khu vực eo biển Hormuz
Dù tiến trình ngoại giao có dấu hiệu khởi sắc, Tổng thống Donald Trump vẫn đưa ra những lời cảnh báo cứng rắn liên quan đến quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Ông khẳng định Mỹ sẽ không chấp nhận bất kỳ khoản phí quá cảnh nào do Iran áp đặt tại tuyến đường thủy chiến lược này, coi đó là rào cản cho thỏa thuận cuối cùng. Hiện tại, MOU quy định Iran không được phép thu phí trong vòng 60 ngày tới, tuy nhiên khả năng Tehran thay đổi quy định sau thời hạn này vẫn là mối lo ngại lớn. Mỹ lập luận sẽ không cho phép một hệ thống ưu tiên gây hại cho khu vực.
Phản hồi lại các tuyên bố từ Washington, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho rằng thỏa thuận MOU là minh chứng cho sự thất bại của các chính sách từ Mỹ. Ông Qalibaf nhấn mạnh Iran tham gia đối thoại dựa trên sự kháng cự và tôn trọng lẫn nhau chứ không phải do chịu sức ép bên ngoài. Đại diện Tehran khẳng định quốc gia này sẵn sàng mở rộng hợp tác kinh tế và an ninh chung với các nước láng giềng dựa trên nguyên tắc không can thiệp. Theo giới phân tích, tương lai khu vực sẽ phụ thuộc vào khả năng tương tác thay vì các hành động đối đầu trực diện.
Đỗ Vân (tổng hợp)
