ANKARA – Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khẳng định Greenland phải nằm dưới sự kiểm soát của Washington và công khai bày tỏ thất vọng với NATO trong cuộc gặp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bên lề Hội nghị thượng đỉnh NATO.
- Giữ quỹ riêng lúc già: không ích kỷ mà là trách nhiệm với chính mình
- Cô gái Hải Phòng một mình xuyên Việt 45 ngày bằng xe khách
- FIFA hủy án phạt Balogun sau cuộc gọi từ Tổng thống Trump
Cuộc gặp diễn ra ngày 07/7 tại Ankara, nơi ông Trump nói thẳng rằng Đan Mạch “không chi tiền để thực sự hỗ trợ Greenland” trong khi hòn đảo này ngày càng quan trọng với an ninh Mỹ trước sự hiện diện của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực. Ông cũng tiết lộ từng cân nhắc không tham dự hội nghị vì bất mãn với phản ứng của các đồng minh châu Âu trong cuộc chiến Iran.
Trước ông Erdogan, ông Trump lặp lại lập trường đã nhiều lần gây căng thẳng với Copenhagen: “Greenland nên do Mỹ kiểm soát, chứ không phải Đan Mạch.” Ông lập luận Đan Mạch không đầu tư thỏa đáng cho hòn đảo, còn Washington lại cần nơi này vì lý do an ninh.
“Greenland chẳng giúp ích gì cho Đan Mạch. Đan Mạch cũng không chi tiền để thực sự hỗ trợ Greenland, nhưng nơi này lại là một khu vực quan trọng đối với Mỹ”, ông nói. Vấn đề Greenland, theo ông Trump, đã ảnh hưởng trực tiếp đến quan hệ của ông với NATO.
Trước đây ông từng từ chối loại trừ khả năng dùng biện pháp quân sự để giành Greenland, dù tại Diễn đàn Kinh tế thế giới ở Davos đầu năm nay đã chuyển sang thúc đẩy một thỏa thuận dài hạn về hòn đảo. Khoảng cách giữa hai lập trường này chưa được ông làm rõ.
Sự bất mãn với NATO bắt nguồn từ phản ứng của các đồng minh trong cuộc chiến Iran. Ông Trump cho biết đã xem đây như một “phép thử” để đánh giá liệu các đồng minh có sẵn sàng đứng cùng phía Washington hay không, và kết quả là: “Ý từ chối chúng tôi, Đức từ chối chúng tôi và Pháp cũng từ chối chúng tôi” – khi một số nước hạn chế quân đội Mỹ sử dụng căn cứ trên lãnh thổ của họ khi xung đột Iran nổ ra.
“Tôi đã rất thất vọng về NATO. Nói thẳng ra, nếu hội nghị không được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ thì có thể tôi đã không tham dự”, ông nói. Khi được hỏi về kế hoạch cắt giảm quân số Mỹ tại châu Âu, ông chỉ đáp: “Chúng ta hãy chờ xem” – trong khi trước đó CNN đưa tin ông từng thảo luận riêng về khả năng cắt giảm khoảng 01/3 lực lượng Mỹ đồn trú ở châu Âu.
Về xung đột Nga – Ukraine, ông Trump cho biết đã có một “cuộc trao đổi rất tốt” với Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 06/7 và cũng nói chuyện với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. “Tôi nghĩ cả hai đều muốn đạt được một thỏa thuận. Thật đáng tiếc là mọi chuyện đã kéo dài quá lâu, nhưng tôi nghĩ rồi sẽ có điều gì đó đạt được”, ông nói.
Ông Trump nhận định cuộc xung đột này ảnh hưởng đến châu Âu nhiều hơn Mỹ vì giữa Washington và chiến trường có “cả một đại dương”, nhưng thêm rằng bản thân “không thể chịu nổi” khi chứng kiến những gì đang xảy ra. “Tôi chưa bao giờ chứng kiến điều gì như vậy. Đó là một cuộc tàn sát và nó phải chấm dứt”, ông chia sẻ.
Với Thổ Nhĩ Kỳ, ông Trump thông báo Mỹ sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt từ năm 2020 vì Ankara mua hệ thống phòng không S-400 của Nga, đồng thời để ngỏ khả năng bán tiêm kích tàng hình F-35 cho nước này. Ông ca ngợi Ankara “trung thành hơn nhiều quốc gia khác” – một nhận xét trái chiều hoàn toàn so với những gì ông nói về Đức, Pháp và Ý trong vấn đề Iran.
Đào Chương (tổng hợp)
