Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn vừa tổ chức hội thảo quốc tế về chiến lược điều trị vi khuẩn kháng kháng sinh, nơi các chuyên gia trong và ngoài nước cùng tìm lối ra cho bài toán ngày càng cấp bách.
- Ba mươi năm từ tiếng mâm vỡ đến sân thượng yên tĩnh lúc 9 giờ tối
- Giáo viên Trường THPT chuyên Tuyên Quang bị giữ khẩn cấp vì nghi gian lận thi
- Hơn 220 trẻ em Nghệ An tranh tài bơi lội, học kỹ năng chống đuối nước
Kháng sinh ngày càng mất dần hiệu quả trong khi các chủng vi khuẩn đa kháng thuốc liên tục xuất hiện, đặc biệt tại các khoa hồi sức, cấp cứu và điều trị tích cực. Hội thảo diễn ra mới đây tại Hà Nội, quy tụ bác sĩ, dược sĩ lâm sàng cùng chuyên gia vi sinh để đánh giá thực trạng và đề xuất chiến lược ứng phó.
Theo TS.BS Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, kháng kháng sinh đã vượt ra ngoài phạm vi một quốc gia. “Cuộc chiến chống vi khuẩn kháng thuốc không còn là câu chuyện của riêng bác sĩ truyền nhiễm hay vi sinh, mà là bài toán của toàn bộ hệ thống bệnh viện”, TS Hưng nhấn mạnh.
TS.BS Nguyễn Đức Long, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, chỉ ra rằng chất lượng điều trị hiện nay không còn được quyết định bởi việc sở hữu kỹ thuật hay thuốc mới, mà bởi khả năng lựa chọn đúng phác đồ ngay từ đầu. Với bệnh nhân nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn sinh enzyme MBL – cơ chế giúp vi khuẩn vô hiệu hóa nhiều nhóm kháng sinh – mỗi giờ chậm trễ trong lựa chọn phác đồ đều thu hẹp cơ hội điều trị thành công.
Mô hình điều trị đang dịch chuyển từ dựa vào kinh nghiệm sang dựa vào bằng chứng và dữ liệu xét nghiệm từng người bệnh. Bác sĩ vi sinh, chuyên gia kiểm soát nhiễm khuẩn và dược sĩ lâm sàng cùng tham gia phân tích kết quả, thay vì để bác sĩ điều trị quyết định đơn lẻ.
Gánh nặng tài chính từ tình trạng kháng thuốc cũng được đưa ra bàn thảo. Bà Nguyễn Thị Tám, đại diện Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội, cho biết năm 2025, đơn vị đã chi trả cho hơn 14 triệu lượt khám chữa bệnh với tổng kinh phí gần 37.000 tỷ đồng, trong đó riêng kháng sinh chiếm gần 2.100 tỷ đồng – tương đương 16,8% tổng chi phí thuốc, chỉ đứng sau thuốc điều trị ung thư.
Theo bà Tám, mỗi chỉ định kháng sinh không hợp lý có thể đẩy chi phí điều trị lên cao, kéo dài thời gian nằm viện và thúc đẩy thêm tình trạng kháng thuốc. Giải pháp được xác định không phải chỉ tìm thuốc mới, mà là dùng đúng thuốc đang có theo nguyên tắc đúng thuốc, đúng thời điểm, đúng liều và đúng thời gian.
Ông Nguyễn Hải Nam, giảng viên Đại học Dược Hà Nội, nhắc lại cảnh báo của giới khoa học quốc tế: nếu trong khoảng 20 năm tới nhân loại không phát triển được các thế hệ kháng sinh hoàn toàn mới với cơ chế tác động khác biệt, điều trị nhiễm khuẩn kháng thuốc sẽ ngày càng khó khăn hơn. “Đây là một cuộc đua mà vi khuẩn gần như luôn chạy trước”, ông Nam nhận định.
Tại hội thảo, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn giới thiệu hai công cụ AI hỗ trợ dược lâm sàng: ADRChecker-SP, phát hiện sớm các biến cố bất lợi liên quan đến thuốc, và DeepMedSP-AI, hỗ trợ kê đơn và giám sát sử dụng kháng sinh ở bệnh nhân nhiễm khuẩn. AI không thay thế bác sĩ trong quyết định điều trị, nhưng giúp rút ngắn thời gian phân tích dữ liệu và giảm nguy cơ bỏ sót thông tin quan trọng.
Các chuyên gia thống nhất bốn giải pháp trọng tâm cần triển khai đồng thời: chẩn đoán sớm, lựa chọn kháng sinh tối ưu, điều trị đa chuyên khoa và kiểm soát lây nhiễm trong bệnh viện.
Diệp Anh (tổng hợp)
