Virus Nipah: Nguy cơ dịch bệnh từ Ấn Độ và các biện pháp ứng phó tại Việt Nam

Giới chức y tế Việt Nam vừa đưa ra cảnh báo về virus Nipah sau khi Ấn Độ ghi nhận các ca mắc mới, loại virus có tỷ lệ tử vong cao và hiện chưa có thuốc điều trị

Mầm bệnh từ động vật và rủi ro lây lan qua thực phẩm

Theo thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ cuối tháng 12/2025 đến tháng 1/2026, bang Tây Bengal (Ấn Độ) đã ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ nhiễm virus Nipah, trong đó có 2 ca đã được xét nghiệm khẳng định. Tính đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa phát hiện trường hợp nào mắc bệnh này. Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp tại khu vực Nam Á, các biện pháp giám sát tại cửa khẩu và cộng đồng đang được tăng cường để ngăn ngừa nguy cơ xâm nhập.

Virus Nipah được phát hiện lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia và sau đó xuất hiện tại Bangladesh và Ấn Độ. Đây là loại virus có nguồn gốc từ dơi ăn quả, lây truyền chủ yếu từ động vật sang người hoặc thông qua thực phẩm bị nhiễm dịch tiết của vật chủ,. Đáng chú ý, virus này còn có khả năng lây truyền trực tiếp từ người sang người thông qua tiếp xúc với dịch tiết hoặc chất bài tiết của bệnh nhân.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mặc dù các ca bệnh thường chỉ ghi nhận rải rác ở quy mô nhỏ, nhưng mức độ nguy hiểm của Nipah là rất cao với tỷ lệ tử vong dao động từ 40% đến 75% ở các ca nhập viện. Một thách thức lớn đối với y tế cộng đồng hiện nay là vẫn chưa có vaccine phòng ngừa cũng như thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Các triệu chứng lâm sàng và biện pháp phòng ngừa cộng đồng

Thời gian ủ bệnh của virus Nipah thường kéo dài từ 4 đến 14 ngày. Người nhiễm virus thường bắt đầu với các triệu chứng giống cúm như đau đầu, đau cơ, sốt, nôn mửa và đau họng,. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể xuất hiện các dấu hiệu thần kinh như chóng mặt, ngủ gật, lú lẫn và viêm não cấp tính dẫn đến co giật hoặc hôn mê,.

Để giảm thiểu rủi ro, giới chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần đặc biệt lưu ý đến vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm. Cụ thể, không nên tiêu thụ các loại trái cây có dấu hiệu bị chim hoặc dơi cắn, đồng thời tránh uống nhựa cây thốt nốt hay nhựa dừa chưa qua chế biến,. Việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với động vật và duy trì thói quen “ăn chín, uống sôi” được xem là những biện pháp bảo vệ cơ bản nhưng hiệu quả.

Những người trở về từ vùng có dịch được yêu cầu tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày,. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, người dân cần liên hệ ngay với cơ sở y tế, hạn chế tiếp xúc gần và thông báo rõ lịch sử di chuyển để được hỗ trợ kịp thời. Các khu vực lân cận trong khu vực như Thái Lan cũng đã bắt đầu siết chặt công tác kiểm dịch y tế tại biên giới trước tình hình dịch bệnh tại Ấn Độ.

Theo: Báo Dân trí