Vào chiều 7/10, đập thủy điện Bắc Khê 1 tại xã Kim Đồng, huyện Tràng Định (Lạng Sơn) bị vỡ khoảng 10 m, nước tràn xuống hạ du. Sự cố gây nguy cơ lũ lụt, ảnh hưởng đời sống người dân và các hoạt động kinh tế tại địa phương. Đồng thời đặt ra bài toán an toàn hồ chứa trong mùa mưa bão.
- Hà Nội mưa lớn, nhiều trường chuyển sang học trực tuyến
- Gia đình con tin Israel đề nghị trao Nobel Hòa bình cho Tổng thống Trump
- Xôn xao bữa ăn 25.000 đồng ở Trường Tiểu học Quảng Trị, chính quyền khẩn trương vào cuộc xác minh
Rủi ro từ sự cố vỡ đập
Đập Bắc Khê 1 bị vỡ vào khoảng 14h ngày 7/10. Vỡ đập bắt đầu từ cửa xả và lan rộng nhanh chóng, khiến lượng nước ồ ạt tràn xuống hạ du. Đây là đập nhỏ với công suất 2,4 MW, nhưng do nằm trên sông Bắc Khê – nhánh của sông Kỳ Cùng. Do đó việc vỡ đập vẫn tạo ra nguy cơ lũ quét tại các khu dân cư ven suối.
Theo chuyên gia thủy lợi, khi lượng mưa lớn từ bão Matmo đổ về. Việc áp lực nước trên thân đập tăng cao, có thể gây ra hiện tượng xói mòn, nứt đập hoặc tràn. Điều này khiến các khu vực hạ du có thể hứng chịu dòng chảy mạnh, tốc độ cao. Từ đó làm ngập nhà dân, ruộng đồng và cơ sở hạ tầng.
Dự báo lũ lụt và cảnh báo người dân
Lượng mưa tại Lạng Sơn từ 5–7/10 ghi nhận ở mức cao. Tại Mẫu Sơn 205 mm, Quyết Thắng 195 mm. Đây là nguyên nhân chính, khiến mực nước hồ thủy điện dâng cao, áp lực lên bờ đập và dẫn đến sự cố.
Chuyên gia cảnh báo, khu vực hạ du, có thể tiếp tục đối mặt với nguy cơ lũ quét trong 24–48 giờ tới. Đặc biệt tại các xã ven sông Bắc Khê. Chính quyền địa phương đã chủ động sơ tán dân. Phát thông báo cho người dân di chuyển đến nơi an toàn. Và triển khai hệ thống cảnh báo, nhằm giảm thiểu rủi ro về người.
Mặc dù chưa ghi nhận thiệt hại về người, sự cố vỡ đập đã gây ảnh hưởng tới hoạt động của nhà máy thủy điện và kinh tế địa phương:
- Một số máy móc, thiết bị của nhà máy bị hư hỏng, gây gián đoạn sản xuất điện.
- Nhiều diện tích ruộng đồng và hoa màu ven suối, có nguy cơ ngập úng, ảnh hưởng đến nguồn thu nhập nông dân.
- Đường giao thông, cầu cống ven sông có khả năng bị ảnh hưởng. Nếu như mực nước tiếp tục dâng cao, làm gián đoạn vận chuyển và lưu thông hàng hóa.
Theo các nhà kinh tế, các thiệt hại gián tiếp từ sự cố thủy điện nhỏ. Nhưng vì nằm gần khu dân cư, có thể lên tới hàng tỷ đồng, nếu không được khắc phục nhanh chóng.
Biện pháp ứng phó và khắc phục
Ngay sau khi vỡ đập, Bộ Nông nghiệp, Bộ Môi trường và Bộ Công Thương. Các bộ này, đã cử đoàn công tác lên hiện trường, phối hợp với chính quyền địa phương, triển khai các biện pháp sau:
- Gia cố tạm thời thân đập để hạn chế vỡ lan rộng.
- Di chuyển các thiết bị, vật tư quan trọng để giảm thiệt hại.
- Theo dõi mực nước hạ du liên tục và phát cảnh báo sớm cho người dân.
- Đánh giá thiệt hại kinh tế và lập phương án sửa chữa dài hạn cho đập.
Ngoài ra, việc rà soát các hồ chứa nhỏ khác trên địa bàn được xem là ưu tiên, nhằm phòng ngừa các sự cố tương tự trong mùa mưa bão.
Bài học về quản lý hồ chứa và an toàn thủy điện
Sự cố tại Bắc Khê 1 đặt ra câu hỏi về công tác quản lý hồ chứa và an toàn thủy điện. Đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến mưa bão cực đoan ngày càng tăng. Các chuyên gia khuyến nghị:
- Kiểm tra định kỳ và giám sát mực nước hồ chứa để phát hiện dấu hiệu bất thường kịp thời.
- Lập kế hoạch sơ tán dân và tập huấn ứng phó khẩn cấp cho các khu vực hạ du.
- Đầu tư hạ tầng gia cố đập và bảo trì thiết bị thủy điện để hạn chế rủi ro.
Những biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu nguy cơ mất an toàn. Mà còn bảo vệ kinh tế, đời sống người dân và hệ sinh thái ven sông.
Theo: VnExpress
