Tổng thống Mỹ dọa hành động “rất mạnh mẽ” nếu Iran hành quyết người biểu tình

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ hành động “rất mạnh mẽ” nếu chính quyền Iran bắt đầu hành quyết những người bị bắt trong các cuộc biểu tình. Teheran lập tức cáo buộc Mỹ tìm cớ can thiệp quân sự, trong bối cảnh phong trào phản kháng tại Iran ngày càng lan rộng.

Mỹ cảnh báo cứng rắn trước nguy cơ Iran hành quyết người biểu tình

Ngày 13/01/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump lên tiếng cảnh cáo chính quyền Iran sẽ phải đối mặt với phản ứng “rất mạnh mẽ” từ Washington nếu các án tử hình đối với người biểu tình được thi hành. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế lo ngại về làn sóng đàn áp đang gia tăng tại Iran.

Theo thông báo bằng tiếng Ba Tư đăng trên mạng xã hội X, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết hơn 10.600 người biểu tình đã bị bắt giữ kể từ khi phong trào nổ ra. Trong số này có Erfan Soltani, 26 tuổi, người dự kiến bị hành quyết vào ngày 14/01, theo các nguồn tin được Mỹ dẫn lại.

Tổ chức Ân xá Quốc tế ngay lập tức kêu gọi chính quyền Iran “ngừng ngay lập tức tất cả các vụ hành quyết”, nhấn mạnh rằng việc sử dụng án tử hình để trấn áp biểu tình vi phạm nghiêm trọng các chuẩn mực nhân quyền quốc tế. Các tổ chức nhân quyền cho rằng các bị cáo không được xét xử công bằng và đối mặt nguy cơ bị kết án chóng vánh.

Phát biểu trước báo giới, Tổng thống Trump khẳng định Mỹ sẽ không đứng ngoài nếu Iran thực hiện các án tử hình đối với người biểu tình. Tuy nhiên, ông không nêu rõ hình thức hay phạm vi của các hành động mà Washington có thể tiến hành.

Trump kêu gọi người biểu tình, Iran tố Mỹ tìm cớ can thiệp

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ gửi thông điệp trực tiếp tới những người đang biểu tình tại Iran, cam kết rằng “rất nhiều sự trợ giúp đang đến”. Ông viết bằng chữ in hoa, kêu gọi người biểu tình tiếp tục xuống đường và giành quyền kiểm soát các định chế của đất nước mình.

Kể từ khi phong trào biểu tình bùng phát vào ngày 28/12, ông Trump nhiều lần đưa ra những tuyên bố cứng rắn, thậm chí đe dọa khả năng can thiệp quân sự vào Iran. Các phát ngôn này lập tức làm gia tăng căng thẳng giữa Washington và Teheran, vốn đã ở mức cao trong nhiều năm qua.

Đáp lại, phái bộ Iran tại Liên Hiệp Quốc cáo buộc Hoa Kỳ đang tìm cách lật đổ chế độ bằng vũ lực. Theo phía Iran, Washington “dàn dựng tình trạng bất ổn và hỗn loạn” nhằm tạo cớ cho một cuộc can thiệp quân sự từ bên ngoài.

Truyền thông nhà nước Iran dẫn lời lãnh đạo ngành tư pháp Gholamhossein Mohseni Ejeï tuyên bố sẽ “nhanh chóng xét xử” những người bị bắt. Chính quyền Iran mô tả các cuộc biểu tình là “bạo loạn”, đồng thời khẳng định các biện pháp mạnh tay là cần thiết để bảo vệ trật tự và an ninh quốc gia.

Đàn áp đẫm máu và phong trào biểu tình lan rộng chưa từng có

Theo tổ chức Iran Human Rights (IHR) có trụ sở tại Na Uy, các biện pháp trấn áp của lực lượng an ninh đã khiến ít nhất 734 người thiệt mạng. Tuy nhiên, tổ chức này cho rằng con số thực tế có thể lên tới hàng nghìn người, do nhiều vụ việc chưa được thống kê đầy đủ.

Tổ chức nhân quyền Mỹ Human Rights Watch dẫn các nguồn tin đáng tin cậy cho biết đã xảy ra “các vụ giết người quy mô lớn do lực lượng an ninh thực hiện trên toàn quốc”. Những báo cáo này làm dấy lên làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế đối với chính quyền Iran.

Để đối phó với phong trào biểu tình ngày càng lan rộng, chính quyền Iran đã cắt mạng Internet trên toàn quốc từ ngày 08/01. Theo tổ chức giám sát an ninh mạng Netblocks, đến nay việc phong tỏa Internet đã kéo dài sang ngày thứ bảy liên tiếp, gây gián đoạn nghiêm trọng thông tin và liên lạc.

Theo đánh giá của các nhà quan sát, đây là một trong những phong trào biểu tình lớn nhất kể từ khi Cộng hòa Hồi giáo Iran được thành lập năm 1979. Phong trào lần này không chỉ lan rộng về quy mô mà còn thể hiện sự thay đổi rõ rệt về tính chất và thông điệp chính trị.

Khẩu hiệu cực đoan và sự tham gia của các thị trấn nhỏ

Theo thông tín viên RFI Siavosh Ghazi, phong trào biểu tình hiện nay khác hẳn các làn sóng phản đối trong hơn một thập kỷ qua. Nếu trước đây, các cuộc biểu tình chủ yếu xoay quanh chi phí sinh hoạt, giá xăng tăng cao hoặc những vụ việc cụ thể như cái chết của Mahsa Amini, thì lần này khẩu hiệu đã mang tính chính trị rõ rệt và cực đoan hơn.

Nhiều người biểu tình công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với chế độ quân chủ cũ và mong muốn triều đại Pahlavi trở lại. Đồng thời, các khẩu hiệu chống chính phủ cũng trở nên gay gắt và trực diện hơn, phản ánh mức độ bất mãn sâu sắc trong xã hội Iran.

Đáng chú ý, phong trào không chỉ diễn ra tại các thành phố lớn mà còn lan tới nhiều thị trấn nhỏ ở các tỉnh lẻ. Đây là những địa danh ít được biết đến, nơi tập trung đông lao động nghèo, nhưng nay lại trở thành điểm nóng biểu tình với quy mô lớn.

Theo các nhà quan sát, sự tham gia của các thị trấn nhỏ cho thấy mức độ lan tỏa chưa từng có của phong trào, đồng thời đặt ra thách thức nghiêm trọng đối với chính quyền Iran trong việc kiểm soát tình hình trong nước.

Theo: RFI