Xuất khẩu rau quả sang EU và bước ngoặt kinh tế năm 2025

Xuất khẩu rau quả sang EU đạt kỷ lục 477 triệu USD, phản ánh sự chuyển dịch từ hàng thô sang hàng chế biến sâu đầy ấn tượng của Việt Nam.

Xuất khẩu rau quả và sự trỗi dậy tại thị trường châu Âu

Sự mở rộng về quy mô của thị trường EU trong 5 năm qua là một minh chứng cho thấy nông sản Việt Nam đang dần thoát khỏi những rào cản truyền thống. Giai đoạn 2021-2025, kim ngạch xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) đã tăng thêm hơn 322 triệu USD, tương đương mức tăng trưởng 208%. Đây là con số ấn tượng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động, cho thấy sức hút của trái cây nhiệt đới đối với người tiêu dùng phương Tây.

Tốc độ tăng trưởng kép bình quân đạt khoảng 43% mỗi năm là một chỉ dấu cho thấy chiến lược dài hạn của các doanh nghiệp đang đi đúng hướng. Riêng trong năm 2025, kim ngạch tăng hơn 52% so với năm trước đó, duy trì động lực tích cực cho cả ngành nông nghiệp. Sự dịch chuyển này không chỉ là sự gia tăng về số lượng mà còn là sự thay đổi về chất lượng và độ đa dạng của các mặt hàng hiện diện trên kệ siêu thị EU.

Tại các diễn đàn kinh tế, các chuyên gia nhận định rằng thị trường EU không còn là khu vực quá khó tiếp cận nếu doanh nghiệp biết tận dụng tốt các quy chuẩn. Việc mở rộng thị phần tại đây giúp giảm bớt sự phụ thuộc vào các thị trường lân cận vốn thường xuyên đối mặt với rủi ro thông quan. Đà tăng trưởng này dự kiến sẽ còn tiếp tục khi người tiêu dùng châu Âu ngày càng ưa chuộng các sản phẩm xanh và bền vững từ Việt Nam.

Sự bứt phá của các mặt hàng xuất khẩu rau quả chủ lực

Điểm sáng nhất trong bức tranh thương mại này chính là sự bứt phá của các mặt hàng mới như hạt dẻ cười với mức tăng hơn 15 lần sau 4 năm. Nếu như năm 2021 kim ngạch chỉ đạt hơn 5 triệu USD thì đến năm 2025 đã chạm mốc gần 83 triệu USD. Điều này cho thấy sự linh hoạt của doanh nghiệp trong việc tìm kiếm các sản phẩm ngách có giá trị kinh tế cao và phù hợp với thị hiếu người bản địa.

Chanh leo vẫn duy trì vị thế dẫn đầu dù tỷ trọng có sự điều chỉnh nhẹ để nhường chỗ cho các sản phẩm tiềm năng khác như xoài và dừa. Các loại dừa và sản phẩm từ dừa ghi nhận mức tăng trưởng từ 164% đến 249%, phản ánh xu hướng tiêu thụ mạnh các sản phẩm nhiệt đới. Trong khi đó, các mặt hàng truyền thống như thanh long đang có dấu hiệu đi ngang, buộc ngành chức năng phải tính toán lại chiến lược canh tác.

Hiện nay, khoảng hai phần ba lượng nông sản xuất sang EU là hàng đông lạnh và chế biến sâu thay vì hàng tươi như trước đây. Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, hướng đi này giúp kéo dài thời gian bảo quản và giảm thiểu rủi ro từ các hàng rào kỹ thuật khắt khe. Việc đầu tư vào công nghệ chế biến giúp tối ưu hóa chi phí logistics, một trong những điểm yếu lớn nhất của nông sản Việt khi đi xa.

Thách thức về tiêu chuẩn kỹ thuật và tính bền vững

Mặc dù đạt được những con số kỷ lục, nhưng thị trường EU vẫn là khu vực có tiêu chuẩn cao nhất thế giới về an toàn thực phẩm. Để duy trì đà tăng trưởng, các doanh nghiệp bắt buộc phải nâng cao năng lực quản trị và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn về tính bền vững và trách nhiệm xã hội không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để tồn tại tại thị trường này.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng thành công vừa qua đến từ việc doanh nghiệp đã cải thiện tốt quy trình sản xuất. Tuy nhiên, sự cạnh tranh gay gắt từ các nước đối thủ vẫn là một áp lực rất lớn đối với hàng hóa Việt Nam. Đầu tư vào vùng nguyên liệu đạt chuẩn GlobalGAP và các chứng nhận quốc tế là chìa khóa để giữ vững lòng tin của người tiêu dùng châu Âu.

Trong tương lai, việc xây dựng thương hiệu quốc gia cho nông sản Việt tại EU cần được chú trọng hơn nữa. Sự kết hợp giữa chất lượng, đa dạng hóa và chế biến sâu sẽ tạo ra nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững. Ngành rau quả cần tiếp tục nhận được sự hỗ trợ về chính sách để các doanh nghiệp có đủ nguồn lực đổi mới công nghệ và mở rộng quy mô sản xuất.

Theo: VnExpress