Phát biểu ngày 1/5, Tổng thống Donald Trump khẳng định ngăn chặn vũ khí hạt nhân của Iran là ưu tiên hàng đầu của Mỹ, bất chấp các biến động kinh tế từ cuộc xung đột.
- Xung đột Mỹ – Iran: Tổng thống Trump tuyên bố chấm dứt thù địch
- Phong tỏa eo biển Hormuz khiến kinh tế Iran thiệt hại nặng nề
- Căng thẳng Iran: Mỹ chuẩn bị các phương án tấn công quân sự mới
Tác động kinh tế và mục tiêu ngăn chặn hạt nhân
Trong bài phát biểu tại bang Florida vào ngày 1/5, Tổng thống Donald Trump tuyên bố nỗ lực ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là một “lằn ranh đỏ tuyệt đối”. Ông nhấn mạnh rằng dù cuộc chiến mang lại những hệ quả kinh tế nhất định, nhưng đây là hành động cần thiết để bảo vệ an ninh toàn cầu. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định quan điểm không thể để Tehran đạt được năng lực hạt nhân trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Về các chỉ số kinh tế, Tổng thống Trump thừa nhận đã dự báo trước về những tác động tiêu cực đối với thị trường chứng khoán và giá dầu. Tuy nhiên, ông cho rằng diễn biến thực tế vẫn chưa tồi tệ như những kịch bản cực đoan nhất. Ông khẳng định bản thân phải thực hiện “điều đúng đắn” ngay cả khi phải đối mặt với các áp lực về tăng trưởng và thị trường tài chính.
Liên quan đến thị trường năng lượng, ông Trump dự báo giá xăng dầu sẽ có xu hướng giảm mạnh sau khi cuộc xung đột kết thúc. Hiện tại, dù giá xăng vẫn ở mức cao nhưng lượng dự trữ trên các tàu chở dầu tại eo biển Hormuz là rất lớn. Theo ông, một thế giới không có mối đe dọa hạt nhân từ Iran sẽ mang lại sự ổn định lâu dài cho giá cả hàng hóa toàn cầu.
Tình hình quân sự và bế tắc trong đàm phán hạt nhân
Về diễn biến chiến sự, Mỹ đã duy trì lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran trong hai tuần qua, trong khi Tehran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz sau hai tháng xung đột. Tổng thống Trump nhận định năng lực quân sự của Iran, bao gồm hải quân, không quân và hệ thống phòng không, đã bị suy giảm đáng kể. Ông cho rằng các cấu trúc lãnh đạo và hạ tầng radar của đối phương cũng đang đối mặt với nhiều thiệt hại.
Trong khi đó, tiến trình ngoại giao vẫn đang rơi vào bế tắc khi các bên chưa tìm được tiếng nói chung về chương trình hạt nhân. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ước tính khi Israel phát động các cuộc tấn công đầu tiên vào Iran hồi tháng 6 năm ngoái, Iran có khoảng 440,9kg uranium làm giàu ở mức 60%.Đủ để sản xuất vật liệu cho khoảng 10 vũ khí hạt nhân. Phía Iran đã đề xuất tạm gác lại hồ sơ hạt nhân cho đến khi kết thúc xung đột, nhưng Washington đã thẳng thừng bác bỏ yêu cầu này.
Lập trường của Mỹ là yêu cầu Tehran phải dỡ bỏ hoàn toàn cơ sở hạ tầng hạt nhân và bàn giao kho dự trữ uranium đã làm giàu. Ngược lại, giới chức Iran vẫn khẳng định việc làm giàu uranium là quyền chủ quyền phục vụ mục đích dân sự và phủ nhận ý định chế tạo bom. Sự khác biệt về quan điểm cốt lõi này khiến lằn ranh đỏ về chương trình hạt nhân trở thành điểm nghẽn lớn nhất trong mọi cuộc đàm phán.
Theo: Báo Dân trí
