Tên gọi làng Diềm vẫn được người dân Bắc Ninh lưu giữ qua nhiều thế hệ, dù địa danh hành chính đã đổi thành Viêm Xá, gắn với văn hóa quan họ và tín ngưỡng truyền thống.
- Tranh luận về việc trẻ em dùng mạng xã hội: Cấm đoán hay định hướng giáo dục?
- Nhiều thương hiệu ăn uống tại Hà Nội bị xử phạt do vi phạm quy định an toàn thực phẩm
- Người đàn ông 72 tuổi ba lần vượt cửa tử nhờ nghị lực sống
Dấu ấn làng quan họ cổ bên dòng sông Cầu
Làng Diềm ở Bắc Ninh là một cái tên không còn trên bản đồ hành chính, nhưng lại hiện diện sâu đậm trong ký ức cộng đồng, trong lời ăn tiếng nói, trong mái đình, giếng cổ, câu hát và cả trong niềm tự hào của bao thế hệ. Làng Diềm vẫn tồn tại bền chặt trong đời sống người dân địa phương dù tên hành chính hiện nay là thôn Viêm Xá, phường Hòa Long, thành phố Bắc Ninh. Với nhiều thế hệ cư dân vùng Kinh Bắc, cái tên làng Diềm đã trở thành một phần ký ức văn hóa khó thay thế.
Làng Diềm nằm bên bờ nam sông Cầu, từ lâu nổi tiếng là một trong những cái nôi của dân ca quan họ Bắc Ninh. Không gian làng cổ với mái đình, cổng làng, giếng nước và các phong tục truyền thống vẫn được gìn giữ khá nguyên vẹn. Đây cũng là nơi gắn với nhiều sinh hoạt văn hóa đặc sắc của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Theo các tư liệu dân gian, làng Diềm còn được biết đến là nơi thờ Đức Vua Bà – nhân vật được xem là thủy tổ của dân ca quan họ. Hằng năm, lễ hội làng thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia với nhiều hoạt động hát quan họ, dâng hương và trình diễn văn hóa truyền thống. Dù trải qua nhiều biến động về địa giới và hành chính, tên gọi làng Diềm vẫn xuất hiện phổ biến trong lời ăn tiếng nói thường ngày.
Tên dân gian vẫn sống trong lòng người dân
Nhiều người dân địa phương cho biết họ vẫn quen gọi quê hương mình là làng Diềm thay vì tên hành chính Viêm Xá. Theo họ, đây không chỉ là một địa danh mà còn là biểu tượng văn hóa gắn với tuổi thơ, tập quán sinh hoạt và đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân Kinh Bắc.
Các nhà nghiên cứu văn hóa nhận định việc những tên gọi dân gian tiếp tục tồn tại song song với tên hành chính là hiện tượng phổ biến ở nhiều vùng quê Việt Nam. Những địa danh này thường mang giá trị lịch sử, phản ánh quá trình hình thành cộng đồng và lưu giữ ký ức văn hóa qua nhiều thế hệ. Với làng Diềm, tên gọi quen thuộc còn gắn liền với di sản quan họ đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Hiện nay, địa phương tiếp tục chú trọng bảo tồn không gian văn hóa quan họ và các công trình cổ trong làng nhằm phục vụ phát triển du lịch và gìn giữ bản sắc truyền thống. Người dân kỳ vọng những giá trị lịch sử, văn hóa gắn với tên gọi làng Diềm sẽ tiếp tục được duy trì, trở thành điểm nhấn trong hành trình quảng bá văn hóa Bắc Ninh đến du khách trong và ngoài nước. Một số nghệ nhân quan họ cao tuổi cũng đang tích cực truyền dạy làn điệu cổ cho thế hệ trẻ nhằm bảo tồn nét đẹp văn hóa đặc trưng của vùng Kinh Bắc trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng.
Theo: Báo Tiền Phong
