Căng thẳng Mỹ – Iran tại Hormuz và phép thử 24 tỉ USD

Xung đột tại eo biển Hormuz leo thang khi Mỹ hạ drone của Iran, trong khi Tehran yêu cầu giải phóng 24 tỉ USD để khôi phục lòng tin giữa hai nước đó.

Mỹ và Iran đối đầu quân sự tại eo biển Hormuz

Sáng ngày 6/6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã tiến hành bắn hạ 4 máy bay không người lái tự sát do phía Iran phóng về phía eo biển Hormuz. Ngay sau đó, lực lượng Mỹ đã mở rộng quy mô tấn công nhắm vào các trạm radar giám sát ven biển của Iran tại khu vực Goruk và đảo Qeshm. Động thái này được Washington giải thích là nhằm ngăn chặn các đợt tập kích tiếp theo và bảo vệ an toàn cho hoạt động hàng hải quốc tế trước những mối đe dọa trực tiếp.

Phía Tehran, thông qua hãng tin Mehr, cho biết họ đã thực hiện các “phát súng cảnh báo” gần eo biển Hormuz do những thay đổi trong vị trí hoạt động của hải quân Mỹ. Các mục tiêu bị nhắm đến nằm tại vùng biển ngoài khơi đảo Larak, gần thành phố cảng chiến lược Bandar Abbas. Sự gia tăng căng thẳng này diễn ra trong bối cảnh khu vực eo biển vốn đã rơi vào trạng thái tê liệt kể từ khi các xung đột trực tiếp giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2 năm nay.

Eo biển Hormuz đóng vai trò là mạch máu kinh tế toàn cầu, nơi trung chuyển tới 20% lượng dầu mỏ và khí đốt hóa lỏng của thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây cũng gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho an ninh năng lượng quốc tế. Trong khi Mỹ khẳng định các hành động quân sự chỉ mang tính tự vệ, thì việc tấn công vào hạ tầng radar ven biển của Iran cho thấy quy mô xung đột đang ngày càng khó kiểm soát và có nguy cơ lan rộng ra ngoài vịnh Ba Tư.

Yêu cầu tài chính và nỗ lực đàm phán hạt nhân

Trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng, ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran, tuyên bố rằng một thỏa thuận hòa bình phụ thuộc vào việc Mỹ giải phóng 24 tỉ USD tài sản đang bị phong tỏa. Ông Rezaei gọi đây là “phép thử lòng tin” mà chính quyền Tổng thống Donald Trump cần phải vượt qua để mở ra một tương lai mới. Iran đề xuất nhận trước 12 tỉ USD ngay sau khi ký thỏa thuận tạm thời, số còn lại sẽ được thanh toán ở giai đoạn tiếp theo.

Tuy nhiên, giới chức Mỹ vẫn tỏ ra thận trọng khi lo ngại việc trả tiền vào thời điểm này sẽ làm mất đi công cụ gây áp lực quan trọng đối với Tehran. Song song với các diễn biến quân sự, Washington cũng đang chuẩn bị cho những vòng đàm phán hạt nhân mới. Các đặc phái viên Jared Kushner và Steve Witkoff đã có buổi làm việc với các chuyên gia tại Phòng thí nghiệm quốc gia Oak Ridge để tham vấn về các điều khoản kỹ thuật, nhằm bảo đảm Iran không thể phát triển vũ khí nguyên tử.

Bên cạnh các nỗ lực ngoại giao, Mỹ vẫn tiếp tục siết chặt vòng vây kinh tế thông qua các lệnh trừng phạt mới. Bộ Tài chính Mỹ vừa nhắm mục tiêu vào một mạng lưới buôn lậu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) của Iran hoạt động dưới danh nghĩa hàng hóa từ Oman. Mạng lưới này bao gồm các thực thể tại UAE, Trung Quốc và đảo Marshall, sử dụng các công ty bình phong và tài khoản ngoại tệ để né tránh sự kiểm soát của Washington, vận chuyển hàng triệu thùng khí đốt ra thị trường quốc tế.

Theo: Báo Tuổi Trẻ