Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đánh vào các vị trí liên quan đến Mỹ ở vùng Vịnh, còn Bahrain lên án Tehran sau khi bị tấn công.
- Masterise Homes tái khởi động dự án hai tháp đôi 500 triệu USD đối diện chợ Bến Thành
- Thanh Hóa: Ngư dân Ngư Lộc, Nam Sầm Sơn trúng mùa moi biển
- Rắn hổ mèo phun độc ẩn mình dưới xe đạp điện ở TPHCM
Theo đài Aljazeera ngày 27/6, vụ việc xảy ra sau khi Mỹ tối 26/6 tập kích một số khu vực ở phía nam Iran, còn Washington trước đó cáo buộc IRGC tấn công một tàu hàng trên eo biển Hormuz ngày 25/6. Hai bên đều nói đối phương vi phạm bản ghi nhớ vừa ký kết.
Tehran gọi đó là đáp trả. Washington cũng gọi đó là đáp trả. Mỗi bên giữ một bản kể chuyện riêng.
Chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster, hiện giảng dạy quan hệ quốc tế và lịch sử tại Đại học Hawaii – Thái Bình Dương, nói với rằng IRGC hoạt động độc lập với chính phủ Iran. Ông nhắc tới việc “Lãnh đạo tối cao” Mojtaba Khamenei chưa được phong Ayatollah, nên chưa có đủ ảnh hưởng trong giới tinh hoa của chế độ.
Theo ông Schuster, IRGC ra tay để thử Mỹ, để chứng minh sức mạnh và tính độc lập của mình. Washington buộc phải đáp trả. Không đáp trả, lời cảnh báo trước đó của Tổng thống Donald Trump sẽ mất sức nặng.
Nhưng cú đáp trả của Mỹ, theo ông Schuster, là “chừng mực”. Chỉ đánh vào thành phần đã khơi mào.
“Tôi tin rằng sự hạn chế đó chủ yếu là để xoa dịu các chính trị gia trong nước Mỹ, những người muốn chấm dứt xung đột. Sự đáp trả của Mỹ dường như chưa nhằm cảnh báo IRGC không tiến hành các cuộc tấn công tiếp theo. Tôi dự đoán IRGC sẽ chờ vài ngày để xem liệu Mỹ có tiến hành các đợt tấn công đáp trả tiếp theo hay không, và nếu không có, họ sẽ tấn công một tàu khác ở một vị trí khác trong Vịnh Ba Tư hoặc eo biển Hormuz”, ông Schuster nói.
Hormuz là chỗ va nhau. Sau khi ký bản ghi nhớ, Mỹ và Iran đã nói khác nhau về eo biển này. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói tàu qua Hormuz không bị thu phí. Tehran nói quyền quyết định thuộc về họ. Ngày 25/6, IRGC còn nói tàu đi qua lãnh hải Iran hay Oman cũng phải phối hợp với Tehran.
Bản ghi nhớ cho mở Hormuz tạm thời 60 ngày, để tàu qua lại trong lúc hai bên đàm phán. Với Iran, giữ được quyền kiểm soát ở đây là giữ con bài. IRGC không muốn mất nó.
Ở Washington, sức ép tới từ bên trong. Ngày 23/6, Thượng viện Mỹ bỏ phiếu 50-48 thông qua nghị quyết hạn chế quyền của Tổng thống Trump trong cuộc chiến Iran. Một ngày sau, Nhà Trắng gây áp lực, một số nghị sĩ Cộng hòa “quay xe”, nghị quyết bị bác bỏ.
Đầu tháng 6, một số hạ nghị sĩ Cộng hòa từng cùng phía Dân chủ yêu cầu ông Trump dừng cuộc chiến Iran. Bầu cử giữa kỳ đang tới gần. Sức ép trong đảng có thể còn lớn hơn.
Đó là chỗ Iran có thể chờ. Mỗi ngày Nhà Trắng bị trói tay trong nước là một ngày Tehran có thêm phần chủ động ở Hormuz.
Nguyễn Chiến (tổng hợp)
