Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định 72/2025 sửa đổi, trong đó đề xuất cho phép EVN được tính chi phí chưa hạch toán vào giá điện. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng chỉ chi phí hợp lý, khách quan mới được đưa vào, còn khoản phát sinh do quản lý kém EVN phải tự chịu.
- Trump có thể phá vỡ liên minh Nga – Trung: Cảnh báo từ chuyên gia Dư Mậu Xuân
- Giá vàng trong nước: Bao giờ thu hẹp chênh lệch?
- Thành phố lớn nhất thế giới trước nguy cơ núi lửa
Đề xuất cho phép evn phân bổ chi phí chưa hạch toán
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo lần 3 Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72/2025 về cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Điểm đáng chú ý là đề xuất bổ sung quy định cho phép Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được tính các khoản chi phí chưa hạch toán đầy đủ vào giá điện.
Theo dự thảo, có hai phương án được đưa ra. Phương án 1 cho phép EVN phân bổ các chi phí trực tiếp chưa được bù đắp trong giá điện, dựa trên báo cáo tài chính kiểm toán từ năm 2022 trở đi, có thể áp dụng cho cả các năm tiếp theo. Phương án 2 chỉ xử lý chi phí phát sinh giai đoạn 2022 đến trước khi nghị định có hiệu lực, không áp dụng cho những năm sau. Mục tiêu là tạo cơ sở pháp lý để EVN thu hồi khoản lỗ các năm trước thông qua việc điều chỉnh giá điện.
Chỉ chi phí hợp lý mới được đưa vào giá điện
PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), cho rằng việc đưa chi phí chưa hạch toán vào giá điện cần được cân nhắc trên ba trục lợi ích: Nhà nước – Doanh nghiệp – Người tiêu dùng.
Ông nhấn mạnh, Luật Điện lực 2024 đã xác định giá bán lẻ điện bình quân chỉ được phản ánh các chi phí hợp lý, hợp lệ, có kiểm toán và thẩm định. Chi phí khách quan do biến động nhiên liệu, tỉ giá, thiên tai, chính sách vĩ mô có thể được tính vào giá điện. Ngược lại, chi phí bất hợp lý như quản lý kém, đầu tư dàn trải, thất thoát, EVN phải tự chịu trách nhiệm.
Theo chuyên gia, nếu áp dụng phương án 1, doanh nghiệp điện lực có thể giảm động lực kiểm soát chi phí, đổi mới công nghệ và tiết kiệm điện năng vì biết rằng mọi phát sinh đều có thể được bù vào giá. Trong khi đó, phương án 2 chỉ xử lý giai đoạn đặc thù 2022–2023 và có cơ chế giảm trừ lợi nhuận từ hoạt động khác, được đánh giá là cân bằng hơn.
Gỡ khó ngắn hạn, giữ kỷ luật thị trường dài hạn
PGS.TS Ngô Trí Long nhận định, phương án 2 phù hợp hơn cả, vì vừa tháo gỡ khó khăn ngắn hạn cho EVN, vừa giữ được kỷ luật thị trường dài hạn. Ông nhấn mạnh nguyên tắc: chỉ chi phí hợp lý, khách quan mới được đưa vào giá điện; khoản bất hợp lý EVN phải tự gánh.
Mọi chi phí tính vào giá điện cần được kiểm toán, công bố rộng rãi và giám sát bởi Bộ Tài chính, Kiểm toán Nhà nước. Theo ông, chỉ khi minh bạch, người dân và doanh nghiệp mới tin tưởng rằng họ chỉ chi trả cho chi phí hợp lý, không phải gánh thêm phần thất thoát do quản lý yếu kém.
Theo: Lao động
