Khủng hoảng việc làm lan rộng, phản kháng công nhân bùng phát cuối năm tại Trung Quốc

Một doanh nhân Đồng bằng Trường Giang nói kinh tế tệ nhất 16 năm, thất nghiệp tăng mạnh, nợ lương lan rộng, phản kháng công nhân bùng nổ khắp Trung Quốc.

Kinh tế suy giảm đẩy doanh nghiệp và người lao động vào thế bế tắc

Một chủ doanh nghiệp vùng Đồng bằng Trường Giang xác nhận kinh tế hiện nay tồi tệ nhất 16 năm. Các công trường xây dựng chỉ còn vận hành khoảng một nửa công suất trước đây. Đơn hàng thương mại quốc tế sụt giảm mạnh so với cùng kỳ nhiều năm. Trước kia, cuối năm là cao điểm tăng ca phục vụ mua sắm Giáng sinh. Năm nay, kho hàng tồn đọng lớn, máy móc vận hành đồng nghĩa thua lỗ. Doanh nghiệp cho công nhân nghỉ việc lại phát sinh chi phí và rủi ro đình trệ. Không phải doanh nghiệp không muốn giữ lao động. Ngay cả quản lý cũng không đủ khả năng duy trì nhịp sản xuất cũ. Hệ quả nhanh chóng phản ánh lên hệ thống an sinh xã hội. Trong bảy tháng đầu năm, chi bảo hiểm thất nghiệp toàn quốc tăng hơn 36 phần trăm. Nửa đầu năm 2025, tổng chi bảo hiểm thất nghiệp cao nhất năm năm. Sau những con số là hàng triệu lao động rơi khỏi thị trường việc làm. Áp lực lan tỏa lên gia đình, doanh nghiệp và ngân sách địa phương. Nhiều hộ gia đình mất nguồn thu nhập chính trong thời gian ngắn. Người dân không còn khả năng trả thế chấp nhà hoặc khoản vay mua xe. Có gia đình cả hai vợ chồng đều thất nghiệp, chi tiêu sinh hoạt bị cắt giảm tối đa. Thất nghiệp không còn là vấn đề cá nhân đơn lẻ. Đây đã trở thành vấn đề tập thể mang tính cấu trúc. Tác động lan từ khu công nghiệp sang khu dân cư đô thị.

Nợ lương kích hoạt làn sóng đình công và phản kháng tập thể

Nhóm chịu ảnh hưởng nặng nhất là lao động từ 35 đến 45 tuổi. Họ mắc kẹt giữa rào cản tuổi tác và thay đổi công nghệ nhanh chóng. Những lợi thế từ bất động sản và internet trước đây không còn giá trị. Khi kinh tế đảo chiều, việc làm ổn định lương 5.000 nhân dân tệ trở nên hiếm hoi. Nhiều người mang nợ, không tích lũy, kỹ năng không còn phù hợp. Chi phí sinh hoạt và giáo dục tiếp tục tăng cao. Một cú sốc nhỏ cũng đủ đẩy gia đình đến bờ vực sụp đổ. Nghịch lý xuất hiện khi việc làm tồn tại nhưng tiền lương quá thấp. Làm việc không đủ trang trải nhu cầu sống tối thiểu hàng tháng. Người lao động buộc phải rút lui khỏi thị trường việc làm. Sự rút lui này không chỉ diễn ra tại bến xe. Nó còn chuyển hóa thành phản kháng tập thể trong nhà máy. Từ ngày 1 đến 10 tháng 12 năm 2025, nhiều vụ đình công liên tiếp xảy ra. Tại Thâm Quyến, khoảng 3.000 công nhân Công ty Yilisheng đình công suốt một tuần. Tại Quảng Châu, công nhân Công ty Hải Âu đình công nhiều ngày liên tiếp. Nguyên nhân là doanh nghiệp di dời nhà máy nhưng không bồi thường. Tại Giang Tây, công nhân Công ty Năng lượng Mới Ruida đình công vì nợ lương. Tại Sơn Tây, công nhân Công ty Putian Houma khiếu kiện vì nợ lương và bảo hiểm. Một số công nhân Thâm Quyến phải leo lên mái xưởng đòi tiền công. Tại Hán Xuyên, chủ doanh nghiệp bị tố bỏ trốn để lại bốn tháng lương. Công nhân phải canh giữ nhà máy, ngăn tài sản bị chuyển đi. Nợ lương trở thành ngòi nổ chính trước thềm năm mới. Ngày 10 tháng 12, công nhân nhập cư chặn lối vào Guangxi Daily. Họ yêu cầu thanh toán tiền công còn thiếu. Nhiều video cho thấy phương thức đòi lương ngày càng cực đoan. Người lao động quỳ gối, đe dọa nhảy lầu, phá hoại công trình. Những hành động này phản ánh mức độ tuyệt vọng ngày càng sâu sắc.

Theo: Nguồn tổng hợp